Astma oskrzelowa: 6 rzeczy, które powinien wiedzieć o niej chory

19. 2. 2018 · Irmina Turek · 5 minut czytania
  • choroby
Astma oskrzelowa: 6 rzeczy, które powinien wiedzieć o niej chory

Astma oskrzelowa jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego, występującą zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z choroby, bagatelizuje objawy i nie podejmuje odpowiedniego leczenia. Sprawdź, co powinieneś o niej wiedzieć.

1. Astma oskrzelowa: objawy

Objawy astmy oskrzelowej u dorosłych, jak i u dzieci, wynikają ze stanu zapalnego dróg oddechowych. Są to m.in.:

  • świszczący oddech,
  • duszność,
  • uczucie ucisku w klatce piersiowej,
  • kaszel .

Nie u wszystkich chorych występować będą wszystkie dolegliwości − niekiedy objawem może być np. tylko kaszel.

Objawy astmy

2. Kiedy objawy mogą się nasilać?

Wszystko zależy od stopnia kontroli choroby, ale objawy mogą się nasilić po wysiłku fizycznym, w sytuacjach stresowych, czy po kontakcie z alergenem (dla chorych, u których astma będzie mieć podłoże alergiczne).

Objawy częściej pojawiają się też w nocy i nad ranem. Prowokować je możę również dym tytoniowy i zanieczyszczenia powietrza.

Zakażenia wirusowe dróg oddechowych (przeziębienia) mogą również powodować zaostrzenie albo pogorszenie kontroli astmy.

3. Atak duszności

Napady duszności to charakterystyczny objaw astmy. Atak rozpoczyna się uczuciem ucisku i rozpierania w klatce piersiowej, które przechodzi w duszność. W takiej sytuacji zachowaj spokój i przyjmij przepisany lek rozkurczający oskrzela. Pozwoli Ci to w krótkim czasie znowu zacząć swobodnie oddychać.

Kiedy dopadnie Cię atak, najlepiej stój lub usiądź, bo leżenie może utrudniać oddech. Odczekaj dłuższą chwilę, aż wszystko wróci do normy. Jeżeli atak nie mija, konieczne może okazać się wezwanie karetki pogotowia.

Atak duszności

4. Astma oskrzelowa: przyczyny

Główną przyczyną astmy jest toczący się w drzewie oskrzelowym stan zapalny. Zapalenie to dotyczy przede wszystkim oskrzeli, czyli w uproszczeniu przewodów, którymi powietrze dostaje się do pęcherzyków płucnych. Kontrolowanie astmy i łagodzenie jej objawów polega w praktyce na zahamowaniu toczącego się stanu zapalnego.

U około połowy chorych astma ma tło atopowe, czyli wiąże się z uczuleniem na często występujące w środowisku alergeny, na przykład pyłki roślin − w takich sytuacjach objawy mogą się nasilać tylko w okresie pylenia. Chorzy na astmę atopową często mają objawy innych chorób alergicznych, np. nieżytu nosa i zapalenia spojówek.

5. Astma oskrzelowa: leczenie

Jeżeli chorujesz na astmę oskrzelową, najlepiej ustal wspólnie z lekarzem plan postępowania z chorobą, zawierający m. in. informacje jak stosować leki, kiedy zgłaszać się do lekarza, jakie modyfikacje leczenia możesz wprowadzać sam oraz jak postępować w zaostrzeniach choroby.

Preparaty na astmę można podzielić na leki pozwalające kontrolować chorobę i leki stosowane doraźnie w przypadku zaostrzeń.

Te kontrolujące chorobę przeznaczone są do stosowania ciągłego, niezależnie od tego, czy objawy są obecne.

Leki kontrolujące astmę oskrzelową to:

  • glikokortykosteroidy wziewne – najważniejsze leki stosowane w astmie, hamują proces zapalny w oskrzelach,
  • długo działające β2-mimetyki – rozkurczają oskrzela, a ich działanie utrzymuje się przez wiele godzin,
  • leki przeciwleukotrienowe – hamują szkodliwe działanie leukotrienów (zapalnych substancji, które nasilają skurcz oskrzeli i stan zapalny),
  • teofilina – rozszerza oskrzela i działa przeciwzapalnie,
  • kromony – leki wykazujące słabe działanie przeciwzapalne,
  • glikokortykosteroidy doustne – jedna z podstawowych grup leków wykorzystywana w leczeniu zaostrzeń. W leczeniu przewlekłym są stosowane, gdy inne metody leczenia nie przynoszą skutku. Przewlekłe stosowanie powoduje liczne, często groźne działania niepożądane, dlatego sięga się po nie w ostateczności.

Leki doraźnie stosowane są w zaostrzeniach choroby. Nie leczą procesu zapalnego w oskrzelach, a jedynie rozszerzają oskrzela, zmniejszając nasilenie objawów astmy. Najczęściej stosowane są krótko działające β2-mimetyki. Preparaty do stosowania doraźnego w zaostrzeniach najlepiej mieć zawsze przy sobie.

Jeśli musisz stosować lek doraźny częściej niż zwykle, lub zużywasz opakowanie dużo szybciej niż do tej pory, może świadczyć o pogorszeniu kontroli astmy. W takiej sytuacji lepiej zgłoś się do lekarza.

Astma - leki

6. Inhalatory dla dzieci i dorosłych

Inhalatorto aparat do rozpylania substancji przeznaczonych do inhalacji.

Inhalatory dzielą się na:

  • inhalatory kieszonkowe (ciśnieniowe i proszkowe) – stosowane w zaostrzeniach, niewielkie, poręczne i gotowe do użycia (sprzedawane wraz z lekiem przepisanym przez lekarza),
  • inhalatory pneumatyczne lub ultradźwiękowe (tzw. nebulizatory to inhalatory zachowawcze, stosowane w celu zapobiegania wystąpieniu ataków).

W astmie bardzo często stosowane są preparaty w formie wziewnej, wymagające posiadania własnego inhalatora. Wziewne podawanie leku jest bardzo korzystne dla dzieci, ponieważ tak podany lek działa przede wszystkim miejscowo. Ryzyko działań ubocznych jest minimalne.

Przy przewlekłym stosowaniu leków wziewnych bardzo ważne jest prawidłowe podawanie leku, a więc też odpowiednie dobranie inhalatora (w przypadku dzieci − odpowiedniego do wieku i umiejętności malucha).

Akcesoriami umożliwiającymi skuteczne dostarczenie leku do dróg oddechowych są przystawki lub specjalne dozowniki i maski twarzowe. Przy doborze inhalatora zawsze najlepiej poradzić się lekarza lub farmaceuty, aby dobrać odpowiedni sprzęt do wieku pacjenta i rodzaju podawanych przez niego leków. 

Więcej artykułów na ten temat

Irmina Turek