Jak rozpoznać nadmiar soli w organizmie? Objawy i leczenie

17. 6. 2021 · Magdalena Habuz-Falińska · 3 minuty czytania
  • wiedza farmaceutyczna

Sól to związek składający się z jonu sodowego i chlorkowego. Kiedy spożywamy zbyt duże ilości tej przyprawy,  może dojść do przekroczenia bezpiecznego pułapu jonów sodowych, co określa się jako hipernatremię. Jest to stan, który w skrajnych przypadkach  zagraża nawet życiu. Według Światowej Organizacji Zdrowia dzienna dawka soli nie powinna przekraczać 5 g (jedna płaska łyżeczka). Tymczasem z badań Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego wynika, że przeciętny Polak spożywa dziennie aż 7,6 g soli.

Dostarczanie jonów sodu wraz z solą do ustroju jest niezbędne do utrzymania właściwej gospodarki wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej. Sól chroni przed nadmierną utratą wody z organizmu czy odpowiada za właściwe parametry ciśnienia. Jej nadmiar z kolei grozi zaburzeniami pracy serca, zawałem, udarem czy rozwojem nadciśnienia tętniczego. Ponadto upośledzone mogą zostać funkcje poznawcze np. orientacja w terenie, zapamiętywanie czy koncentracja. Sól spożywana w nadmiernych ilościach zwiększa wydalanie wapnia z moczem, co może nasilać ryzyko osteoporozy i kamicy nerkowej.

Jak rozpoznać, że spożywa się za dużo soli?

  • Silne odczuwanie pragnienia – spożywanie żywności z dużą zawartością soli zaburza równowagę elektrolitową ustroju. Organizm, chcąc „rozcieńczyć” jej zbyt duże stężenie, po prostu domaga się zwiększonej podaży płynów.

  • Częste oddawanie moczu – jeżeli wykluczy się takie schorzenia jak pęcherz nadreaktywny, zapalenie w obrębie dróg moczowych lub cukrzycę, to prawdopodobnie organizm w ten sposób próbuje pozbyć się nadmiaru soli.

  • Obrzęki – sól „przyciąga wodę”. Jest to widoczne w postaci obrzmienia tkanek w okolicach kostek czy palców. Jeśli przez większość czasu czujesz się wzdęty, ociężały i opuchnięty, najwyższy czas ograniczyć przesalanie.

  • Ochota na słone potrawy i… dosalanie – Dlaczego? Mimo że jedzenie jest już odpowiednio przyprawione, kubki smakowe szybko przyzwyczajają się do określonego poziomu soli. Stąd potrzeba dodawania coraz większej jej ilości, aby osiągnąć pożądany smak.

Dowiedź się również, ile dziennie należy pić wody.

Jak poradzić sobie z „przesalaniem”?

  • Korzystaj z ziół do przyprawiania potraw. Mogą to być tymianek, bazylia, oregano, pieprz, cynamon, imbir i kurkuma.
  • Kupuj wody niskosodowe.
  • Spróbuj zamienić wędliny na pieczone samodzielnie mięso.
  • Postaraj się ograniczyć spożywanie słonych przekąsek.
  • Staraj się unikać konserw, glutaminianu sodu i żywności typu fast food.
  • Osobom zmagającym się z hipernatremią polecana jest dieta DASH, rekomendowana w leczeniu i zapobieganiu nadciśnienia tętniczego. Opiera się na produktach o jak najmniejszym stopniu przetworzenia. Jest bogata w warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, niskotłuszczowe produkty nabiałowe, tłuszcze pochodzenia roślinnego. Należy jeść więcej ryb, będących źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 oraz witaminy D.
  • W skrajnych przypadkach leczenie hipernatremii polega na podawaniu płynów nawadniających z małą zawartością sodu. Lekarz może zalecić również czasowe włączenie leków odwadniających w celu zwiększenia utraty sodu przez nerki.

 

Więcej artykułów na ten temat