Jakie badania przy nadciśnieniu warto wykonać? Ciśnieniomierz to podstawa

27. 5. 2018 · Irmina Turek · 5 minut czytania
  • profilaktyka
Jakie badania przy nadciśnieniu warto wykonać? Ciśnieniomierz to podstawa

Badania na nadciśnienie wykonuje się, kiedy zaobserwujesz u siebie podwyższone ciśnienie tętnicze. Objawami nadciśnienia tętniczego mogą być ból z tyłu głowy czy problemy ze snem. Przy nadciśnieniu ważna jest kontrola ciśnienia krwi w domu. Zobacz, jakie jeszcze laboratoryjne badania na nadciśnienie się warto wykonać. Sprawdź też, jaki ciśnieniomierz dla siebie wybrać i jak kontrolować chorobę.

Co to jest nadciśnienie tętnicze? Rozpoznanie

Nadciśnienie oznacza osiągnięcie wartości ciśnienia tętniczego skurczowego na poziomie równym lub wyższym 140 mmHg i/lubciśnienia tętniczego rozkurczowego na poziomie równym lub wyższym 90mmHg. Nadciśnienie tętnicze, które występuje najpowszechniej to tak zwane nadciśnienie pierwotne.

Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego

Skąd się bierze nadciśnienie tętnicze? Przyczyny

Przyczyny nadciśnienia tętniczego mogą być bardzo różne. Wynika to z wielu fizjologicznych mechanizmów kontroli utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi.

Zaburzenie każdego z tych mechanizmów może skutkować pojawieniem się nadciśnienia. Ponadto ryzyko pojawienia się nadciśnienia mogą zwiększać takie czynniki jak np. stres, otyłość (szczególnie, gdy nadmiar tkanki tłuszczowej ulokowany jest w rejonie brzucha) czy zbyt duża podaż sodu w diecie.

Jakie badania na nadciśnienie warto wykonać?

Nadciśnienie tętnicze może przez dłuższy czas nie dawać wyraźnych objawów, albo też symptomy, które już występują mogą być mylnie interpretowane. Takimi objawami będą miedzy innymi bóle głowy czy problemy ze snem.

Podstawowym badaniem, które powie Ci o ewentualnych nieprawidłowościach z ciśnieniem, będzie oczywiście pomiar ciśnienia za pomocą ciśnieniomierza. Warto przeprowadzać go regularnie w domu, a jego wyniki porównać z tymi wykonywanymi w gabinecie lekarskim. Dlatego najlepiej, jeżeli kupisz własny aparat do mierzenia ciśnienia.

Kiedy wykonujesz pomiar w domu, możesz wyeliminować część czynników zaburzających wynik. Tymi czynnikami będzie np. stres czy wykonany niedługo przed pomiarem wysiłek fizyczny. Powszechnie występującym zjawiskiem, które może zaburzać wynik pomiaru jest też tzw. efekt białego fartucha. Zjawisko to polega na tym, że Twoje ciśnienie skacze do góry, gdy lekarz czy pielęgniarka bada Ci ciśnienie. Wynika to głównie ze stresu.

Badania na nadciśnienie tętnicze

Jaki ciśnieniomierz do domu wybrać?

Istnieje wiele rodzajów ciśnieniomierza do użytku domowego. Najczęściej można wyróżnić 3 rodzaje: zegarowy, elektroniczny naramienny i elektroniczny nadgarstkowy. Każdy z nich spełnia nieco inne funkcje.

Ciśnieniomierz zegarowy to najbardziej zaawansowany, ale i najbardziej dokładny aparat do mierzenia ciśnienia. Wykorzystują go w swoich gabinetach niemal wszyscy lekarze. Składa się z rękawa, pompki, „zegara” i stetoskopu. Dość trudno jest na nim mierzyć ciśnienie samodzielnie w domu. Dlatego, jeżeli wybierasz klasyczny ciśnieniomierz zegarowy, dobrze jeżeli pomiar będzie wykonywać Ci druga osoba, która zna się na tej technice badania.

Bardzo popularne są wśród pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (i nie tylko) ciśnieniomierze elektroniczne. Te najczęściej dzieli się na naramienne i nadgarstkowe. Ciśnieniomierz naramienny, przypomina nieco ten, używany w gabinecie lekarza. Z kolei ciśnieniomierz nadgarstkowy zakłada się na nadgarstek. Podczas pomiaru ciśnieniomierzem nadgarstkowym trzeba trzymać aparat do mierzenia ciśnienia na wysokości serca. Jego wadą jest niewystarczająco dokładny pomiar. Kardiolodzy najczęściej polecają do użytku domowego ciśnieniomierze naramienne − są one nieco dokładniejsze niż te nadgarstkowe.

Jakie badanie na nadciśnienie tętnicze

Ciśnieniomierze elektroniczne mogą być automatyczne (wystarczy wcisnąć jedynie odpowiedni guzik, żeby zmierzyć ciśnienie) lub półautomatyczne (w niektórych modelach rękaw trzeba napompować pompką samodzielnie).

Nasz kardiolog radzi, jak wykonać samodzielnie pomiar ciśnienia tętniczego w domu: Pomiar ciśnienia tętniczego krwi − jak go prawidłowo wykonywać?

Nadciśnienie − jakie badania laboratoryjne?

Przy potwierdzaniu występowania nadciśnienia zalecane są również różnego rodzaju badania laboratoryjne, takie jak pomiary:

  • stężenia hemoglobiny
  • poziom hematokrytu
  • stężenie sodu i potasu w surowicy
  • poziom glukozy na czczo
  • stężenie kreatyniny
  • cholesterol całkowity, LDL HDL i trójglicerydów

W niektórych przypadkach zalecane może być również przeprowadzenie dodatkowych badań takich jak: EKG, badania holterowskiego, badania dna oka, czy USG tętnic szyjnych lub obwodowych. Jakie dokładnie dodatkowe badania trzeba wykonać, zależy od Twoich objawów, wyników badań laboratoryjnych czy występowania innych chorób przewlekłych wśród krewnych.

Samodzielne badania na nadciśnienie, czyli pomiary za pomocą ciśnieniomierza wykonywane w domu, zalecane są zarówno w trakcie diagnostyki schorzenia, jak i później do monitorowania skuteczności terapii i Twojego stanu zdrowia.

Poprzez regularne pomiary ciśnienia krwi lekarz może zweryfikować, czy dawka zaleconych preparatów jest odpowiednia i odpowiednio reagować, kiedy terapia nie jest efektywna.

Badania laboratoryjne przy nadciśnieniu tętniczym

Nadciśnienie i co dalej?

Jeżeli lekarz stwierdzi u Ciebie nadciśnienie tętnicze, duże znaczenie będzie też miała zmiana stylu życia. Pod tym ogólnym pojęciem kryje się wiele różnych aspektów. Jednym z nich będzie na pewno odpowiednio zbilansowana dieta. Przy występującym nadciśnieniu warto zwrócić uwagę na podaż sodu w diecie i unikanie jego nadmiaru.

Istotne jest również dostarczenie w codziennych posiłkach steroli roślinnych i ograniczenie podaży złych tłuszczy. Dieta na cholesterol i nadciśnienie powinna zawierać ograniczoną ilość przetworzonych produktów bogatych w tłuszcze trans. Polecaną dietą przy nadciśnieniu tętniczym jest dieta DASH. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Dieta DASH: sprawdź przepis na danie z tempeh.

Dieta przy nadciśnieniu tętniczym

Tzw. „dieta na nadciśnienie i cholesterol” pomoże to w ograniczeniu ryzyka wystąpienia innych chorób układu krwionośnego, takich jak np. miażdżyca, która w połączeniu z nadciśnieniem zwiększa ryzyko incydentów związanych z uszkodzeniem naczyń krwionośnych.

Zobacz też, jak leczyć zaburzenia lipidowe w artykule: Jak leczyć zaburzenia lipidowe − czyli co pomoże na wysoki cholesterol?

Najbardziej polecaną dietą dla osób z nadciśnieniem jest dieta śródziemnomorska. Co więcej, jeśli masz też parę dodatkowych kilogramów, zrzucenie ich, może polepszyć Twoje wyniki i zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Podobnie zadziała ograniczenie ilości spożywanego alkoholu i wypalanych papierosów oraz odpowiednie zwiększenie aktywności fizycznej.

Źródła:

1. PATOGENEZA NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO, Nowa Medycyna 1/2002

2. Krystyna Knypl, Diagnostyka nadciśnienia tętniczego, [w:] Medycyna Rodzinna 2/1999, s. 23-26


Więcej artykułów na ten temat

Irmina Turek