Sen noworodka, wszystko co warto o nim wiedzieć!

24. 3. 2020 · Agnieszka Kawa · 5 minut czytania
Sen noworodka, wszystko co warto o nim wiedzieć!

Ten, kto wymyślił sformułowanie, że ktoś „śpi jak niemowlę” nie miał pojęcia o tym, jak wygląda sen najmłodszych dzieci. Nieodróżnianie snu od nocy, „turbodrzemki” i sen tak lekki, że każdy szmer jest w stanie go z niego wybudzić. Tak właśnie wygląda sen noworodka. Czy można go jakoś wyregulować?

Niespokojny sen noworodka − skąd się bierze?

Cykl snu u każdego człowieka składa się z 2 faz:

  • Aktywnej, zwanej REM (rapid eye movement − szybko poruszające się gałki oczne). Sen w tej fazie jest lekki, bardzo łatwo się z niego wybudzić.
  • Spokojnej, NREM (non rapid eye movement) − tą fazę charakteryzuje głęboki sen, z którego trudniej jest się wybudzić, nawet pomimo takich czynników jak głośna muzyka czy rozmowy domowników. Dziecko podczas snu jest spokojne, głęboko i miarowo oddycha i nie rusza się.

sen noworodka

Zasadą jest to, że im młodsze dziecko, tym więcej czasu zajmuje mu sen aktywny, niż głęboki. Przez pierwsze 3 miesiące życia dziecko w fazie REM spędza aż 50% czasu przeznaczonego ogólnie na sen. Natura bardzo mądrze sobie to wymyśla. Właśnie dzięki temu, że dziecko „śpi aktywniej”, jest mniej narażone na ryzyko śmierci łóżeczkowej. Spanie u noworodka uwarunkowane jest głównie przez jedzenie. Taki maluszek po prostu raz na około 2 − 3 godziny potrzebuje jedzenia. Dlatego, tak częste pobudki na jedzenie pomagają w utrzymaniu odpowiedniego poziomu laktacji u mamy karmiącej piersią.

Niestety, taki rytm snu powoduje, że tak trudno jest odłożyć dziecko, które zasnęło przy piersi.  Bardzo często jest ono jeszcze w fazie snu aktywnego.

Jak rozpoznać, że dziecko znajduje się właśnie w tej fazie snu? Symptomem na to wskazującym jest to, że jego gałki oczne się ruszają, często też w czasie snu się wierci, a czasem nawet delikatnie otwiera oczka. Aktywna faza snu trwa u noworodka około 20 − 30 minut. Dlatego warto z odłożeniem dziecka do łóżeczka odczekać właśnie taki czas. Możesz też zrobić tzw. „test spadającej rączki”. Jeżeli upuścisz rączkę śpiącego dziecka i ona bezładnie opadnie to znak, że znajduje się on już w fazie snu NREM i dopiero wtedy możesz go spokojnie odłożyć.

spanie noworodka

Cykl snu noworodka (składający się z fazy REM i NREM) trwa 40 minut, podczas gdy u osoby dorosłej to 120 minut. Co to oznacza? Po 40 minutach snu noworodka następuje krótkie wybudzenie. Dziecko wtedy sprawdza: czy wszystko jest w porządku? Czy mam suchą pieluszkę? Czy jestem głodny i czy mama przypadkiem nie oddaliła się zbyt daleko?

„Większość młodych rodziców obawia się zjawiska, jakim jest zespół nagłej śmierci łóżeczkowej, który zdarza się najczęściej między 2. a 3. miesiącem życia dziecka. Jednym ze sposobów, by tego uniknąć jest odpowiednie przygotowanie łóżeczka dla niemowlęcia. Łóżeczko nie powinno m.in. zawierać żadnych poduszek, kocyków, maskotek czy innych modnych teraz gadżetów, mogących utrudnić dziecku oddychanie”

− komentuje lek. med. Aleksandra Malewska.

Inną regułą snu noworodka (choć nie tylko − u dorosłych też jest podobnie) jest to, że im dłużej śpi tym, faza snu aktywnego w cyklu się wydłuża. Dlatego, dziecko częściej budzi się nad ranem, bo częściej są wtedy w fazie aktywnej snu.

Noworodki śpią też głośno. Pamiętam, że po porodzie razem z partnerem nie spaliśmy przez kilka dni, bo nasza córka cały czas wydawała jakieś odgłosy: jęki, stęknięcia, popłakiwanie. Pamiętaj! Wcale nie oznacza to, że dziecko się obudziło.

sen u noworodka

Jak uregulować sen noworodka?

Prawda jest taka, że do ukończenia przez dziecko 3. miesiąca życia, praktycznie nie da się uregulować jego snu. Noworodek nie jest w stanie przez ten czas odróżnić nocy od dnia i śpi kiedy chce. Jednak, są pewne sposoby, żeby pomóc dziecku w uregulowaniu jego rytmu okołodobowego.

Generalnie, „harmonogram” Twojego snu reguluje hormon – melatonina.  Noworodki, ze względu na niedojrzały układ hormonalny przez pierwsze tygodnie życia nie są w stanie jej produkować i dostarczana jest ona z mlekiem mamy. Dlatego, jeżeli karmisz piersią, dziecko szybciej zacznie regulować swój harmonogram czuwania i snu.

śpiące dziecko

To, ile organizm człowieka produkuje melatoniny, zależne jest przede wszystkim od światła. Dlatego, jeżeli chcesz wpłynąć na regulację tego hormonu, warto stosować się do następujących wskazówek:

  • „Naświetlaj” siebie i dziecko w dzień − chodźcie na spacery (zwłaszcza w słoneczne poranki), a w dzień nie zasłaniaj okien w domu (nawet podczas drzemek noworodka).
  • Na około 2 godziny przed pójściem spać, wygaś mocne światła w domu (tak, żeby panował półmrok), nie wystawiaj się również na działanie niebieskiego światła. Zrezygnuj z oglądania telewizora czy siedzenia przed komputerem i smartfonem. Niebieskie światło zaburza bowiem wydzielanie melaniny, a jak już wspomniałam, przez te pierwsze tygodnie życia, dziecko dostaje melatoninę razem z Twoim mlekiem. Co ciekawe, jeżeli oglądasz telewizję w jednym pokoju z dzieckiem, niebieskie światło dociera do niego nawet przez zamknięte powieki!
  • W nocy staraj się nie świecić światła. Jeżeli już musisz (np. żeby przebrać i nakarmić dziecko), niech będzie ono przyciemnione w ciepłym odcieniu (np. czerwoności)

noworodek śpiący na brzuchu

Wielu rodziców zastanawia się, co na niespokojny sen noworodka można poradzić. Odpowiedz jest, niestety jedna: przeczekać. Ja, że swojego doświadczenia polecam, żeby w dzień zrobić sobie drzemkę razem z dzieckiem w jednym łóżku.  I Ty się wyśpisz i dziecko będzie dłużej spało, czując że jesteś obok niego. 

Agnieszka Kawa