Uraz kolana po upadku: uszkodzenie chrząstki stawowej. Jak wrócić do sprawności?

23. 5. 2018 · Adrian Suszczyński · 5 minut czytania
Uraz kolana po upadku: uszkodzenie chrząstki stawowej. Jak wrócić do sprawności?

Uszkodzenie chrząstki stawowej to poważny uraz i zdecydowanie wymaga konsultacji z lekarzem. Dlatego nieważne, czy uraz kolana powstał podczas biegania, jazdy na rowerze czy potknięcia się na schodach albo nierównym chodniku. Jeśli w efekcie Twoje kolano uderzyło o kamień, asfalt, schody czy cokolwiek innego, jak najszybciej udaj się do specjalisty. Dlaczego? Bo pierwotne uszkodzenie może prowadzić do degeneracji chrząstki stawowej, czyli choroby zwyrodnieniowej stawów.

Zła wiadomość jest taka, że pomimo ogromnych osiągnięć medycyny, choroba zwyrodnieniowa stawów jest zaliczana do tych nieuleczalnych. W najczarniejszym scenariuszu oznacza „wymianę” stawu na sztuczny. Krótko mówiąc: nie ma żartów.

Czym jest uszkodzenie chrząstki stawowej?

Jednym z największych i najbardziej złożonych stawów w organizmie człowieka jest właśnie staw kolanowy. W dużym uproszczeniu, składa się z połączenia kości udowej, piszczelowej, rzepki, dwóch łąkotek i kilku więzadeł.

Uszkodzenie chrząstki stawowej

Uszkodzone tkanki w stawie sprawiają, że nie działa on prawidłowo. A to ma oczywiście negatywny wpływ na całą jego konstrukcję. Kiedy staw jest uszkodzony, „psuje się” jeszcze bardziej. W takim przypadku możesz mieć do czynienia z postacią wtórną uszkodzenia chrząstki stawowej.

Dlatego o kolana trzeba dbać! Niestety, siedzenie w domu na kanapie i „nic nierobienie” na wszelki wypadek, nie uchroni Cię przed problemami z kolanami. Wręcz przeciwnie, może przyczynić się do degeneracji chrząstki stawowej. Pamiętaj, że kolana działają dobrze wtedy, kiedy pracują. Tylko wtedy są odpowiednio smarowane.

Kości w stawie kolanowym pokryte są grubą warstwą chrząstki, która umożliwia „ślizg” kości względem siebie oraz amortyzowanie wstrząsów. Gdyby nie było chrząstki, kości tarłyby o siebie i np. przy lądowaniu z podskoku, uderzyłyby bezpośrednio o siebie. Funkcję amortyzacji i stabilizacji kolana pełnią też łąkotki, które wpierają więzadła.

Czym jest uszkodzenie chrząstki stawowej

Chrząstki działają poprawnie wtedy, kiedy są w ruchu. Wynika to z tego, że chrząstka jest słabo unaczyniona, więc jej odżywianie odbywa się za pomocą płynu stawowego. A ten wytwarzany jest tylko podczas ruchu. Dlatego, na przykład przed bieganiem, tak ważna jest rozgrzewka, żeby odpowiednio „rozruszać” kolana.

Jak leczyć uszkodzenie chrząstki stawowej?

Leczenie uszkodzenia chrząstki stawowej jest procesem długotrwałym i skomplikowanym. Może to trwać nawet wiele miesięcy − wszystko zależy od stopnia uszkodzenia.

Leczenie uszkodzonej chrząstki stawowej

Metod leczenia jest wiele i mogą się wzajemnie uzupełniać. Wynika to przede wszystkim z tego, że dopiero po wykonaniu kompletu badań, w tym USG i rezonansu magnetycznego, lekarz jest w stanie stwierdzić, jak rozległe jest uszkodzenie i jaka metoda będzie najlepsza w danym przypadku. Uszkodzenia chrząstki stawowej są urazami na tyle skomplikowanymi, że trudno z góry założyć, że jednak metoda jest lepsza od innej. 

Co na ból stawów?

Jeżeli po urazie boli Cię kolano, można oczywiście doraźnie zażyć leki przeciwbólowe i przeciwzapalne albo zastosować zimny okład. Jeśli jednak ból nie ustępuje lub powraca, niezbędna jest dokładna diagnostyka i tutaj pomoże tylko lekarz.

Preparaty na ból stawów

Jak wspomniałem, diagnoza uszkodzenia chrząstki stawowej jest procesem wymagającym specjalistycznych badań. Żaden lekarz „na oko” nie stwierdzi, czy doszło do jej uszkodzenia, czy nie. Oczywiście, kiedy lekarz przeprowadza z Tobą wywiad, czyli dowiaduje się jak Cię boli i co się stało, może podejrzewać, co jest nie tak z Twoim kolanem. Dlatego, kiedy idziesz na wizytę, postaraj się przypomnieć sobie jak najwięcej szczegółów dotyczących powstania urazu. Nie zwlekaj z wizytą u lekarza!

Jeżeli chodzi o rehabilitację, tak samo jak proces leczenia, również sposób rehabilitacji musi zostać określony przez specjalistę.

Rehabilitacja po uszkodzeniu chrząstki stawowej

Jak dbać o stawy− czyli co na stawy?

Co więc zrobić, żeby Twoje stawy „były w formie”?

Jak każda cześć Twojego organizmu, również chrząstka potrzebuje odpowiedniej diety. Staraj się więc, aby Twoja dieta była bogata w odpowiednie składniki odżywcze, dzięki którym wszystkie tkanki Twojego ciała, również chrząstki, będą odpowiednio odżywione. Taka dieta powinna być bogata w ryby morskie i inne produkty bogate w kwasy omega-3 (np. jajka, pestki dyni, migdały czy orzechy włoskie). Jedz dużo warzyw i owoców − im bardziej kolorowo na Twoim talerzu, tym lepiej!

Woda zdrowia doda − nie zapominaj o tym, że składasz się w ponad 80 proc. z wody. Więc kiedy zaczyna jej brakować, to ma to negatywny wpływ na cały Twój organizm. Dlatego zawsze pamiętaj o nawadnianiu, nie tylko na treningu, ale też w pracy, w domu, czy gdziekolwiek jesteś.

Istnieje też wiele suplementów diety, które mogą pomagać w prawidłowej pracy stawów. Ale zanim zaczniesz je przyjmować, lepiej skonsultuj to ze specjalistą.

Co jeszcze możesz zrobić dla swoich stawów?

Jeżeli lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz chodzić regularnie na basen i jeździć na rowerze.

Jak dbać o stawy

Bardzo ważne jest też utrzymywanie prawidłowej wagi ciała. Twoje kolana potrafią wytrzymać przeciążenia nawet 60 razy większe niż Twoja waga, pod warunkiem, że jest ona prawidłowa. Jeśli jednak ważysz więcej, to codziennie obciążasz swoje stawy ponad ich wytrzymałość.

Aby Twoje stawy były zdrowe i służyły Ci jak najdłużej, nie zapominaj o zbilansowanej diecie i aktywnym trybie życia. Jeśli zdarzy się uraz, nie lekceważ objawów i jak najszybciej skonsultuj się ze specjalistą.

Adrian Suszczyński