Tyłozgięcie macicy – jak wygląda i jak je rozpoznać?

Podczas badania USG narządów rodnych ginekolog ocenia, w jakiej pozycji znajduje się macica. Jednym z wariantów jest tyłozgięcie macicy. Co to oznacza? Czy ma wpływ na współżycie, ciążę i poród? Sprawdź! 

Co to jest tyłozgięcie macicy? 

Macica to nieparzysty narząd położony w miednicy mniejszej kobiet i usytuowany między pęcherzem moczowym a odbytem. Ma kształt gruszki, której dno jest skierowane ku górze. Macica nie jest ułożona pionowo. Jeśli jej dno jest skierowane lekko do przodu i opiera się na pęcherzu moczowym, mówimy o przodozgięciu macicy. Jest to sytuacja występująca u większości kobiet. Jeśli natomiast dno macicy jest skierowane lekko do tyłu i opiera się o kręgosłup, mówi się o tyłozgięciu macicy. 

Tyłozgięcie macicy może występować nawet u co czwartej kobiety. Określa się je  jako pewien wariant normy, ponieważ najczęściej jest wrodzone. W niektórych przypadkach początkowo pochylona do przodu macica zmienia swoje położenie. Co może do tego doprowadzić? 

• Ciąża i poród – więzadła utrzymujące macicę w jej położeniu oraz mięśnie dna miednicy po ciąży i porodzie ulegają osłabieniu, co może przyczynić się do zgięcia macicy do tyłu. 
• Menopauza – z powodu spadku poziomu estrogenów dochodzi do osłabienia mięśni dna miednicy. Więzadła mogą nie być w stanie utrzymać zgięcia macicy do przodu. 
• Endometroiza – w przebiegu tego schorzenia tkanka podobna do tej, która wyściela wnętrze macicy, rozrasta się poza narządem i może przyczepiać się do innych struktur miednicy mniejszej. Powoduje to „zaciąganie” trzonu macicy do tyłu i jej tyłozgięcie. 
• Mięśniaki macicy – zmieniają kształt macicy i jej położenie. 
• Blizny lub zrosty – powstają po stanach zapalnych lub po operacjach. Mogą spowodować pociągnięcie macicy do tyłu w kierunku kręgosłupa. 

Tyłozgięcie macicy – diagnoza

Rozpoznanie tyłozgięcia macicy odbywa się podczas badania ginekologicznego oraz badania USG. Podczas badania ginekologicznego lekarz wsuwa palec w rękawiczce do pochwy i następnie delikatnie naciska na podbrzusze. Może w ten sposób wyczuć położenie macicy. Potwierdzeniem tego, w jakiej pozycji znajduje się macica, jest USG. Badanie pozwala na wizualizację macicy i jej położenie w stosunku do innych narządów.  

Tyłozgięcie macicy – objawy 

Jeśli tyłozgięcie macicy jest wariantem anatomicznym występującym od urodzenia, często nie wywołuje żadnych objawów. Jeśli jest nabyte i wynika z przebytych chorób lub operacji, mogą pojawić się: 

• Ból dolnej części pleców, 
• Zaparcia i bolesne wypróżnienia, 
• Bolesne miesiączkowanie, często oporne na tabletki na bóle menstruacyjne, 
• Problemy z zakładaniem tamponów, 
• Ból podczas stosunku płciowego, 
• Objawy ze strony dróg moczowych tj. infekcje dróg moczowych, nietrzymanie moczu. 

Tyłozgięcie macicy a zajście w ciążę 

Wiele kobiet zastanawia się, czy tyłozgięcie macicy utrudnia zajście w ciążę. Uważa się, że tyłozgięcie macicy nie ma wpływu na płodność kobiety. Jeśli stwierdzono u Ciebie tyłozgięcie macicy i starania o dziecko nie przynoszą oczekiwanych skutków, porozmawiaj ze swoim ginekologiem, który powie Ci, jak szybko zajść w ciążę. Możliwe, że schorzenia doprowadzające do nabytego tyłozgięcia macicy, tj. endometrioza czy pozapalne zrosty przyczyniają się do obniżenia płodności. 

Tyłozgięcie macicy a ciąża 

Ułożenie macicy w tyłozgięciu zazwyczaj nie zakłóca przebiegu ciąży. Wraz z rozwojem płodu dochodzi do zwiększania wymiarów macicy. Narząd unosi się w miednicy i ulega samoistnemu wyprostowaniu. U niewielkiej ilości ciężarnych, których macica przed ciążą znajdowała się w tyłozgięciu, dochodzi do jej uwięźnięcia. To powikłanie jest bardzo rzadkie. Pojawia się we wczesnym okresie drugiego trymestru ciąży i jest spowodowane poprzez zrosty, guzy, mięśniaki i inne nieprawidłowości miednicy, które nie umożliwiają wyprostowania macicy.  

Tyłozgięcie macicy a poród

Nie ma korelacji między tyłozgięciem macicy a powikłaniami podczas porodu. Wraz z rozwojem płodu macica powiększa się i przybiera taki sam kształt, jak przy przodozgięciu. Nie ma przeszkód, żeby rodzić siłami natury, chyba że ze względu na inne schorzenia, które posiadasz, Twój ginekolog zakwalifikuje Cię do rozwiązania ciąży cięciem cesarskim. Po porodzie macica obkurcza się i może wrócić do stanu tyłozgięcia lub w niektórych przypadkach skierować się do przodu. 

Tyłozgięcie macicy a okres 

Plamienie po okresie lub przed nim współwystępujące z tyłozgięciem macicy najczęściej jest związane z dodatkowymi czynnikami, jak np.zespół policystycznych jajników, endometrioza, mięśniaki macicy. Czasem pojawiają się bardziej nasilone bóle menstruacyjne, które również wynikają z dodatkowych patologii. Bóle okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa wynikają z nacisku tyłozgjętej macicy na kręgosłup. 

Tyłozgięcie macicy – jak leczyć? 

W większości przypadków nie podejmuje się żadnego leczenia tyłozgiętej macicy, zwłaszcza jeśli jej występowanie nie powoduje powikłań. Postępowanie farmakologiczne jest włączane, gdy tyłozgiętej macicy towarzyszą inne problemy. Wskazane jest leczenie endometriozy, mięśniaków macicy, bolesnego miesiączkowania i stanów zapalnych. Sposób postępowania zależy od nasilenia objawów i planów prokreacyjnych pacjentek. W przypadku macicy uwięźniętej, która wraz z rozwojem ciąży nie zmienia swojego położenia, konieczne może być leczenie operacyjne. 

Podsumowanie

Tyłozgięcie macicy to cecha położenia tego narządu w obrębie miednicy mniejszej. Samo w sobie nie stanowi powodów do zmartwień, nie utrudnia zajścia w ciążę, nie komplikuje ciąży i porodu. Pacjentki często martwią się, słysząc, że ich macica jest ułożona w taki, a nie inny sposób. Wszystkie wątpliwości i obawy przedyskutuj ze swoim ginekologiem. 

Źródła:

1. Owczarek M., Krzyszkowska I., Sikora W., Uwięźnięcie macicy ciężarnej – opis przypadku; Ginekologia Polska, 12/2010
2. Ameer M. A., Fagan S. E., Peterson D. C., Sosa-Stanley J. N., Anatomy, Abdomen and Pelvis: Uterus, StatPearls Publishing, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470297/, [dostęp: 24.04.2024 r.]
3. Retroverted (Tilted) Uterus: Causes, Symptoms & Fertility, Cleveland Clinic, https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/23426-retroverted-uterus, [dostęp: 24.04.2024 r.]