Wyrzynanie ósemki – jakie są objawy, ile trwa ząbkowanie u dorosłych i jak łagodzić ból?

Wyrzynanie ósemki to długotrwały proces, który u każdego może wyglądać inaczej. U jednych pacjentów przebiega całkowicie bezobjawowo, u innych zaś może wiązać się z przykrymi dolegliwościami, takimi jak promieniujący ból czy rozwój stanu zapalnego w danej okolicy. Warto więc wiedzieć ile wyrzyna się ósemka, jakie objawy jej towarzyszą i kiedy zgłosić się na wizytę do specjalisty. 

Z tego artykułu dowiesz się:

• dlaczego ósemki wyrzynają się tak późno,
• jak łagodzić dolegliwości towarzyszące wyrzynaniu zębów mądrości,
• kiedy konieczne jest usunięcie ósemki.

Czym są ósemki i dlaczego wyrzynają się tak późno?

Ósemki, najczęściej nazywane zębami mądrości, są trzecimi zębami trzonowymi. Chociaż u większości osób są to ostatnie zęby położone w łuku zębowym, zdarza się, że za nimi rosną jeszcze dziewiątki i dziesiątki. Ząbkowanie jest procesem złożonym, gdzie wszystkie zęby wyrzynają się w odpowiedniej kolejności, zaczynając od zębów mlecznych. Ósemki wyrzynają się zawsze na końcu, najczęściej między 17. a 25. rokiem życia. Może się również zdarzyć tak, że rozpocznie się to znacznie wcześniej, później lub w ogóle. 

Utrudnione i późne wyrzynanie ósemek spowodowane jest przede wszystkim ich położeniem w jamie ustnej. Nie dość, że dopiero w późniejszym okresie szczęka zaczyna być dostatecznie duża, by je pomieścić, to jeszcze jako ostatnie zęby w łuku bardzo często i tak nie mają wystarczającej ilości miejsca, dlatego czasem zaczynają rosnąć w bok, nierzadko uszkadzając korzenie zębów sąsiednich. 

Wyrzynanie ósemek – objawy

Wychodząca ósemka może dawać różne objawy w zależności od tego, jak ustawiona jest w kości, wieku pacjenta czy rozwoju stanu zapalnego spowodowanego odkładaniem się resztek pokarmowych w kieszonce dziąsłowej. Jest to też zależne od indywidualnych predyspozycji czy wysokości progu bólowego. 

Czy wyrzynanie ósemek boli? Wyrzynanie się ósemki może, lecz nie zawsze musi wiązać się z dolegliwościami bólowymi. Wszystko jest zależne właśnie od indywidualnych predyspozycji pacjenta. Na zwiększenie dolegliwości bólowych może mieć wpływ m.in. ogólna infekcja organizmu, spadek odporności, ciąża czy miesiączka. Wówczas organizm może być na tyle wykończony walką np. z chorobą, że wyrzynająca ósemka daje o sobie znać znacznie bardziej niż dotychczas. 

Wyrzynająca się ósemka najczęściej daje objawy takie, jak: 

• Promieniujący ból w tylnej części szczęki lub żuchwy, często mylony z bólem gardła lub ucha, 
• Uczucie rozpychania do zębów sąsiednich — szczególnie wtedy, gdy widoczna na zdjęciu RTG ósemka rośnie w bok, 
• Wyrzynająca się ósemka może powodować ból dziąsła i obrzęk całej okolicy, zwłaszcza wtedy, gdy przebija się przez dziąsło, 
• Zaczerwienienie i tkliwość całej okolicy często wiąże się z rozwojem stanu zapalnego, wówczas może wystąpić również gorączka, 
• Szczękościsk i ból w trakcie otwierania ust, 
• Powiększenie węzłów chłonnych, 
• Nieprzyjemny zapach z ust spowodowany odkładaniem się resztek pokarmowych lub rozwojem próchnicy w wyrzynającej się ósemce. 

Sprawdź popularne kategorie

Wyrzynanie ósemek – ile trwa?

Przez fakt, że dolegliwości bólowe związane z ząbkowaniem pojawiają się i znikają falowo, pacjenci często zastanawiają się, ile czasu wyrzyna się ósemka. Proces ten może trwać od kilku tygodni do nawet kilku lat. Brak miejsca może utrudnić wyrzynanie ósemki, która może zacząć dawać dolegliwości bólowe, będąc jeszcze głęboko w kości. Wówczas konieczne jest wykonanie zdjęcia RTG, na którym stomatolog oceni, czy konieczne jest natychmiastowe przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. 

Warto również zaznaczyć, że w przypadku ósemki nie wszystkie zęby wyrzynają się jednocześnie. Może zdarzyć się tak, że będą pojawiać się stopniowo na przestrzeni kilku lat. 

Jak przyspieszyć wyrzynanie ósemek?

Wyrzynanie ósemek jest procesem całkowicie naturalnym i nie ma możliwości, aby go przyspieszyć. Próbowanie jakichkolwiek domowych sposobów, aby to zrobić, może jedynie prowadzić do pogorszenia zaistniałej sytuacji – rozwoju stanu zapalnego lub wzmożenia dolegliwości bólowych. W momencie, gdy ósemka jest w trakcie przebijania się przez dziąsło i zaczęła się tam robić kieszonka dziąsłowa, można udać się do stomatologa, który natnie delikatnie dziąsło i oczyści je, aby zapobiec dalszemu rozwojowi infekcji w tej okolicy. 

Wyrzynanie ósemek – łagodzenie bólu

W przypadku długotrwałego i bolesnego ząbkowania pacjenci często zastanawiają się, co pomoże na wychodzącą ósemkę. Wówczas można skorzystać z domowych sposobów łagodzenia bólu. Do najskuteczniejszych z nich należą: 

• Tabletki na ból zęba — leki przeciwbólowe i przeciwzapalne dostępne bez recepty, 
• Zimne okłady lub ssanie kostek lodu, 
• Domowe płukanki z szałwii, rumianku lub roztworu wody z solą, 
• Apteczne płyny do płukania jamy ustnej z chlorheksydyną,  
• Preparaty na problemy stomatologiczne, zawierające substancje znieczulające, np. żele,  
• Dbałość o higienę jamy ustnej, 
• Unikanie twardych pokarmów i żucie drugą stroną. 

Gdy ból zęba jest już na tyle silny, że żadne domowe sposoby nie pomagają w złagodzeniu dolegliwości, należy jak najszybciej zgłosić się do stomatologa.

Wyrzynająca się ósemka – powikłania

Nieprawidłowo wyrzynająca się ósemka może prowadzić do wielu różnych powikłań. Wśród nich można wymienić:

• Przewlekły lub silny ból, 
• Torbiel – może powstać wokół zębów zatrzymanych,
• Ropień spowodowany stanem zapalnym, 
• Ucisk na zęby sąsiednie – może prowadzić do ich przesunięcia lub zniszczenia, 
• Obrzęk i opuchlizna, 
• Ogólne osłabienie organizmu, gorączka, 
• Stan zapalny dziąseł. 

Wyrzynająca się ósemka – czy trzeba ją usunąć?

Usuwanie ósemki nie zawsze jest konieczne – zwłaszcza wtedy, gdy nie powoduje dolegliwości bólowych, mieści się w łuku zębowym, a pacjent nie ma problemu z zachowaniem odpowiedniej higieny jamy ustnej. Wówczas nie ma żadnych wskazań do usunięcia zęba mądrości. Wskazania do usunięcia wyrzynającej się ósemki:

• Ząb zatrzymany – ósemka pozostaje w kości i nie ma miejsca, aby przebić się przez dziąsło, często powodując uszkodzenie zębów sąsiednich, 
• Ząb wyrżnięty częściowo – część korony zęba wystaje z dziąsła, co sprzyja odkładaniu się resztek pokarmowych i rozwojowi stanu zapalnego, 
• Trudności w utrzymaniu prawidłowej higieny, zwłaszcza wtedy, gdy ósemka znajduje się daleko w łuku zębowym lub gdy jest częściowo zatrzymana,
• Ropień,
• Torbiel wokół zęba, 
• Nawracające stany zapalne dziąseł, 
• Planowane leczenie ortodontyczne.

Utrudnione wyrzynanie ósemki – co należy zrobić?

W przypadku jakichkolwiek trudności z wyrzynaniem ósemki należy zgłosić się do stomatologa jak najszybciej. Wówczas stomatolog w pierwszej kolejności może skierować pacjenta na badanie RTG, aby sprawdzić, jak położony jest w kości ząb i zaplanować ewentualny zabieg jego usunięcia. Dłutowanie zęba jest zabiegiem specjalistycznym, wymagającym nie tylko odpowiedniej wiedzy, ale i umiejętności, dlatego najlepiej udać się do chirurga twarzowo-szczękowego. 

Po czym poznać, że wyrzyna się ósemka?

Jeśli pacjent wie, jak wzmocnić zęby i nie ma żadnych aktywnych ognisk próchnicy, wówczas bez problemu powinien rozpoznać wyrzynanie ósemki. Często temu procesowi towarzyszy promieniujący ból, który nasila się w nocy i utrudnia zasypianie. Wówczas może boleć nie tylko sam ząb, ale i cała okolica. Jeśli dolegliwości te nie ustępują samoistnie w ciągu kilku dni, warto zgłosić się do specjalisty.

Wyrzynanie ósemki – podsumowanie

Wyrzynanie się ósemki jest naturalnym etapem ząbkowania u dorosłych. I chociaż u większości pacjentów ósemki nie sprawiają problemów, może zdarzyć się, że pojawiają się dolegliwości bólowe czy obrzęk. Wówczas niezbędna jest wizyta w gabinecie stomatologicznym, gdzie lekarz na podstawie odpowiedniej diagnostyki zadecyduje, czy ząb powinien być usunięty. Jeśli żadne domowe sposoby nie są skuteczne, a ból przybiera na sile – nie zwlekaj z wizytą u dentysty. 

Źródła: 

1. Investigation of the prevalence of impacted third molars and the effects of eruptionlevel and angulation on caries development by panoramic radiographs., Yıldırım H, et al. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2022., Pubmed, [dostęp: 04.06.2025 r.]
2. Adamowicz-Klepalska B. Rozwój zębów stałych – wyrzynanie i dojrzewanie, czyli mineralizacja, [dostęp: 04.06.2025 r.]
3. Szyszkowska A., Kobylińska E., Rychlik M.: Ból głowy związany z zatrzymaniem trzeciego zęba trzonowego. Poradnik Stomatologiczny 2010, X, 5; 174–178.,  [dostęp: 04.06.2025 r.]
4. Chirurgia szczękowo-twarzowa. Podręcznik dla studentów i lekarzy; red. Bartkowski St.; wyd. Collegium Medicum UJ; Wydanie III poprawione i rozszerzone; Kraków 1996.