Fluoksetyna
Co to jest fluoksetyna?
Fluoksetyna należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Blokuje transport serotoniny z powrotem do komórki nerwowej przez co wzrasta jej poziom w ośrodkowym układzie nerwowym. Zwiększa poziom serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, wpływając korzystnie na nastrój, koncentrację i stabilność emocjonalną. Występuje w formie kapsułek, kapsułek twardych, tabletek oraz tabletek powlekanych.
Na co stosuje się fluoksetynę?
Wskazania ogólne:
- Leczenie zaburzeń depresyjnych.
- Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.
- Leczenie zaburzeń lękowych.
Wskazania szczegółowe:
- Epizody ciężkiej depresji u dorosłych i młodzieży powyżej 8. roku życia.
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) u dorosłych.
Jak działa fluoksetyna?
Fluoksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny w neuronach, zwiększając jej stężenie w przestrzeni synaptycznej, co prowadzi do zmian adaptacyjnych receptorów i w konsekwencji do nasilenia przekaźnictwa serotoninergicznego. Dzięki temu poprawia nastrój, zmniejsza lęk i redukuje objawy natręctw. Działanie rozwija się stopniowo, a pierwsze efekty pojawiają się zwykle po 2–4 tygodniach regularnego stosowania.
Postacie farmaceutyczne w jakich występuje fluoksetyna?
Forma doustna
- Kapsułki
- Kapsułki twarde
- Tabletki
- Tabletki powlekane
Dawkowanie fluoksetyny
Dawkowanie zależy od wskazania, wieku i odpowiedzi na leczenie.
- Depresja: Dorośli: 20 mg/d rano. Poprawę kliniczną uzyskuje się po 1–4 tyg. leczenia. W przypadku braku poprawy po 3–4 tyg. leczenia rozważyć zwiększenie dawki do maks. 60 mg/d. Po ustąpieniu objawów leczenie kontynuować przez co najmniej 6 mies..
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: Dorośli: Początkowo 20 mg/d rano; w przypadku braku poprawy po kilku tygodniach leczenia dawkę zwiększyć do maks. 60 mg/d.
- Bulimia: Dorośli: 60 mg/d. Dawki >20 mg/d podawać w 2 daw. podz. (rano i w południe). Maks. dawka w zespołach opornych na leczenie wynosi 80 mg/d.
- Epizody dużej depresji o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim u dzieci i młodzieży po 8. rż., w przypadku, gdy psychoterapia nie przynosi rezultatów: Początkowo 10 mg/d. Po 1–2 tyg. dawkę można zwiększyć do 20 mg/d. Dawkę dostosować indywidualnie; należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Leczenie prowadzić w połączeniu z psychoterapią.
- Osoby w podeszłym wieku: Podczas zwiększania dawki zalecana jest ostrożność, a dawka dobowa nie powinna na ogół być większa niż 40 mg. Maksymalną zalecaną dawką jest 60 mg/dobę
Fluoksetyna a ciąża
Należy zachować ostrożność w przypadku stosowania w czasie ciąży, szczególnie w III trymestrze i przed porodem, ze względu na działanie serotoninergiczne lub objawy zespołu odstawiennego u noworodka (drażliwość, drżenie, hipotonia, ciągły płacz, trudności ze ssaniem i snem).
Fluoksetyna a karmienie piersią
Wiadomo, że fluoksetyna i jej metabolit norfluoksetyna przenikają do mleka kobiecego. Opisywano działania niepożądane u niemowląt karmionych piersią. Jeżeli lekarz uzna leczenie fluoksetyną za konieczne, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią. Jeśli jednak zdecydowano o kontynuacji karmienia piersią, lekarz powinien przepisać najmniejszą skuteczną dawkę fluoksetyny. .
Alkohol i inne czynniki modyfikujące stosowanie fluoksetyny
Alkohol nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. W trakcie leczenia zaleca się unikanie spożywania alkoholu.
Przeciwwskazania – fluoksetyna
Główne przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na fluoksetynę lub składniki preparatu.
- Stosowanie fluoksetyny jest przeciwwskazane w skojarzeniu z nieselektywnymi nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy. Przyjmowanie preparatu można rozpocząć nie wcześniej niż po 14 dniach od zaprzestania przyjmowania nieodwracalnych, nieselektywnych inhibitorów MAO (np. iproniazyd). Inhibitory MAO mogą być wprowadzone do leczenia nie wcześniej niż po 5 tygodniach po zaprzestaniu stosowania preparatu (fluoksetyny).
- Ostrożnie przy stosowaniu z innymi lekami serotoninergicznymi (ryzyko zespołu serotoninowego). Istnieją doniesienia o występowaniu zespołu serotoninowego o łagodnym nasileniu podczas stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) z lekami, które również mają działanie serotoninergiczne. Dlatego też, jednoczesne leczenie fluoksetyną i wymienionymi lekami należy przeprowadzać ostrożnie, dokładnie i często monitorując stan kliniczny pacjenta .
- Stosowanie fluoksetyny jest przeciwwskazane w skojarzeniu z metoprololem stosowanym w przypadku niewydolności serca.
Uwagi dodatkowe
- W początkowym okresie leczenia może zwiększać niepokój i zaburzenia snu.
- U młodzieży wymaga monitorowania pod kątem zmian nastroju i myśli samobójczych.
- U chorych na cukrzycę stosowanie leków z grupy SSRI może zaburzać kontrolę glikemii. Podczas leczenia fluoksetyną występowała hipoglikemia, a po odstawieniu leku zdarzały się przypadki hiperglikemii. Może być konieczne dostosowanie dawki insuliny i (lub) doustnych leków przeciwcukrzycowych
- Fluoksetyna jest intensywnie metabolizowana przez wątrobę i wydalana przez nerki. U pacjentów z istotnymi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się stosowanie mniejszych dawek, np. podawanie produktu leczniczego co drugą dobę
H2 Skutki uboczne fluoksetyny
Możliwe działania niepożądane
- Nudności, biegunka.
- Bezsenność, lęk, pobudzenie.
- Bóle głowy.
- Zmniejszenie apetytu lub masy ciała.
- Suchość w ustach, zburzenia smaku.
- Pokrzywka, świąd, wysypka.
- Zaburzenia czynności seksualnych.
Częstość i charakter działań ubocznych
- Często: bóle i zawroty głowy, niepokój, senność lub bezsenność, nietypowe sny, uczucie osłabienia, zmęczenie, pobudzenie, euforia, nudności, wymioty, dyspepsja, biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia smaku, wysypka, świąd, wzmożona potliwość, zaburzenia widzenia, częstomocz, zatrzymanie moczu, zaburzenia czynności seksualnych, priapizm, mlekotok.
- Niezbyt często: trudności z koncentracją i myśleniem, mania, napady paniki, splątanie, depersonalizacja, drżenia, ataksja, tiki, drgawki, niepokój psychoruchowy, ziewanie, rozszerzenie naczyń krwionośnych, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie gardła, duszność, pokrzywka, łysienie, reakcje nadwrażliwości, dreszcze, nadwrażliwość na światło..
- Rzadko: krwawienia, wybroczyny, hiponatremia, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, objawy płucne (w tym stany zapalne o różnej histopatologii i/lub zwłóknienie), zaburzenie czynności wątroby, idiosynkratyczne zapalenie wątroby.
- Bardzo rzadko: omamy, zespół serotoninowy, bóle stawów, bóle mięśni, martwica toksyczna rozpływna naskórka.
Interakcje fluoksetyny z innymi lekami i substancjami
- Inhibitory MAO
Nie stosować w skojarzeniu z inhibitorami MAO-A ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Podczas leczenia skojarzonego z inhibitorem MAO-B (np. selegilina) lub lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, tryptany) należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego. - Sole litu, tryptofan
Sole litu oraz tryptofan mogą nasilać działanie leków z grupy SSRI. - Karbamazepina, haloperydol, klozapina, diazepam, alprazolam, fenytoina, imipramina, dezypramina
Podczas równoległego stosowania z lekami oddziałującymi na OUN istnieje możliwość zmian stężenia we krwi takich leków, jak: karbamazepina, haloperydol, klozapina, diazepam, alprazolam, fenytoina, imipramina, dezypramina; należy zachować ostrożność, rozważyć zmianę sposobu dawkowania i obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych. - Leki metabolizowane przez CYP2D6
W razie jednoczesnego podawania lub podawania w ciągu 5 tyg. po odstawieniu fluoksetyny leków metabolizowanych przez CYP2D6 o małym indeksie terapeutycznym (np. enkainid, flekainid, winblastyna, karbamazepina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. - Ziele dziurawca
Preparaty zawierające ziele dziurawca mogą powodować nasilenie działań niepożądanych. - Leki silnie wiążące się z białkami osocza
Istnieje możliwość interakcji fluoksetyny z lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza; należy monitorować stężenie równolegle stosowanej digoksyny. - Leki przeciwzakrzepowe
U pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe należy kontrolować parametry krzepnięcia. - Leki przeciwwirusowe
Leczenie skojarzone z rytonawirem, sakwinawirem lub efawirenzem może być związane ze zwiększonym ryzykiem zespołu serotoninowego. - Chlorotiazyd, sekobarbital, tolbutamid
Nie stwierdzono interakcji fluoksetyny z chlorotiazydem, sekobarbitalem i tolbutamidem.
Przechowywanie – fluoksetyna
- Przechowywać w temperaturze pokojowej, z dala od wilgoci i światła.
- Chronić przed dostępem dzieci.
FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące fluoksetyny
Czy potrzebna jest recepta?
Czy można stosować u dzieci?
Czy fluoksetyna uzależnia?
Kiedy zaczyna działać?
Portal ma charakter edukacyjny. Staramy się, aby treści były poprawne merytorycznie, jednak nie powinny zastępować porady lekarza lub farmaceuty, dietetyka, kosmetologa czy fizjoterapeuty odnoszącej się do indywidualnej sytuacji pacjenta. Redakcja i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za skutki zastosowania się do zamieszczonych informacji. Prosimy, skonsultuj się ze specjalistą, zanim zdecydujesz o podjęciu danej terapii mającej wpływ na Twoje zdrowie.