Zapalenie ucha
Co to jest zapalenie ucha?
Zapalenie ucha u dorosłych i dzieci to stan zapalny obejmujący najczęściej ucho zewnętrzne lub środkowe. Występuje ono samodzielnie lub w następstwie infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak katar, zapalenie gardła lub zatok.
Objawy zapalenia ucha zależą od lokalizacji stanu zapalnego, ale najczęściej obejmują ból, uczucie zatkania ucha i pogorszenie słuchu.
Każdy silny ból ucha (tzw. otalgia) wymaga konsultacji lekarskiej, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu gorączka, wyciek z ucha lub nagłe osłabienie słuchu.
Rodzaje zapalenia ucha
Najczęściej spotykanymi stanami zapalnymi obejmującymi ucho jest zapalenie ucha zewnętrznego oraz zapalenie ucha środkowego. Wyróżnia się także zapalenie ucha wewnętrznego, jednak występuje ono relatywnie rzadko.
Zapalenie ucha zewnętrznego
Dotyczy przewodu słuchowego i małżowiny usznej. Najczęściej rozwija się na skutek podrażnienia przewodu słuchowego lub kontaktu z wodą. Przykładem może być ucho pływaka związane z zaleganiem wody po kąpieli, które sprzyja namnażaniu się bakterii i grzybów.
Zapaleniu ucha zewnętrznego może towarzyszyć m.in.:
- uczucie zatkanego ucha,
- ból przy dotyku,
- świąd i zaczerwienienie.
Zapalenie ucha środkowego
W tym przypadku stan zapalny obejmuje przestrzeń za błoną bębenkową. Zazwyczaj pojawia się jako powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych, np. zapalenia gardła. Często towarzyszy mu pulsujący ból ucha i uczucie rozpierania.
Alergiczne zapalenie ucha
Alergiczne zapalenie ucha rozwija się w wyniku reakcji alergicznej. Objawia się świądem, zaczerwienieniem, zwykle bez silnego bólu. W jego łagodzeniu stosuje się doustne leki przeciwalergiczne. Z uwagi na odmienny mechanizm rozwoju choroby, krople przeciwzapalne do ucha zwykle są nieskuteczne. Nie istnieją dedykowane krople na alergiczne zapalenie ucha bez recepty.
Formy leków stosowanych przy zapaleniu ucha
Co stosuje się na zapalenie ucha bez recepty? Przede wszystkim leki dostępne w postaci kropli lub sprayu. Pomocniczo sięga się również po doustne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne.
Dostępne bez recepty preparaty na zapalenie ucha można stosować doraźnie, w celu złagodzenia bólu i stanu zapalnego, jednak jeśli objawy nie ustępują po 2–3 dniach konieczna jest konsultacja lekarska.
Krople do ucha
Krople do uszu to podstawowa forma leczenia zapalenia ucha zewnętrznego. Działają one miejscowo w przewodzie słuchowym, łagodząc stan zapalny i ból.
Lek na zapalenie ucha zewnętrznego w formie kropli zawiera składniki o zróżnicowanym zakresie działania:
- przeciwzapalne i przeciwbólowe – np. salicylan choliny, lidokaina,
- przeciwgrzybicze – np. klotrimazol,
- odkażające i przeciwbakteryjne – np. jony srebra lub miedzi.
Spraye i krople na zapalenie ucha bez recepty są przeciwwskazane w przypadku uszkodzenia, np. perforacji błony bębenkowej!
Spraye do ucha
Spraye na zapalenie ucha bez recepty działają podobnie jak krople, ale umożliwiają równomierne rozprowadzenie preparatu w przewodzie słuchowym. Stosuje się je głównie w zapaleniu ucha zewnętrznego.
Tabletki na zapalenie ucha
Leki doustne, w tym tabletki, kapsułki i syropy, stosuje się przede wszystkim w przypadku zapalenia ucha środkowego i/lub silnych dolegliwości bólowych. Najczęściej są to leki przeciwbólowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) – np. ibuprofen – które pomagają zmniejszyć ból i stan zapalny.
Pomocniczo stosuje się również maści na zapalenie ucha lub olejek kamforowy – są to zwykle preparaty o działaniu rozgrzewającym, które aplikuje się wokół ucha. Ich stosowanie do środka kanału słuchowego jest przeciwwskazane, niezależnie od stanu błony bębenkowej!
Jak wybrać odpowiedni lek na zapalenie ucha?
Dobierając lek na zapalenie ucha, warto zwrócić uwagę na kilka czynników:
- rodzaj preparatu (do ucha lub doustny),
- skład preparatu,
- wiek pacjenta,
- nasilenie objawów i czas ich trwania.
Preparaty dostępne bez recepty są przeznaczone do krótkotrwałego, doraźnego stosowania.