Lorazepam
Co to jest lorazepam?
Lorazepam to pochodna benzodiazepiny. Lek ten wykazujące działanie anksjolityczne, nasenne, uspokajające, umiarkowane działanie przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne. Nasila hamujące działanie neuronów GABA-ergicznych w obrębie kory mózgowej, hipokampu, móżdżku, wzgórza i podwzgórza.
Na co stosuje się lorazepam?
Wskazania ogólne:
- Krótkotrwałe, objawowe leczenie zaburzeń lękowych różnego pochodzenia.
- Krótkotrwałe, objawowe leczenie bezsenności spowodowanej lękiem.
- Premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi lub przed zabiegami chirurgicznymi.
Wskazania szczegółowe:
- Zaburzenie snu (bezsenność, trudności w zasypianiu, krótki sen).
- Premedykacja przed zabiegami.
- Wstępne leczenie objawów silnego lęku neurotycznego i nasilonych fobii.
- Krótkotrwałe, wspomagające leczenie silnych zaburzeń lękowych i pobudzenia w psychozach i depresji, gdy podstawowe leczenie neuroleptykami i (lub) lekami przeciwdepresyjnymi nie zapewnia lub jeszcze nie zapewnia wystarczającej kontroli takich objawów.
- Leczenie stanu padaczkowego u dorosłych, młodzieży, dzieci i niemowląt od 1 miesiąca życia z powodu różnych rodzajów napadów ogniskowych lub uogólnionych.
- W ostrym stanie lękowym z pobudzeniem psychoruchowym lub bez niego.
Jak działa lorazepam?
Lorazepam wykazuje bardzo wysokie powinowactwo do receptorów w określonych miejscach wiązania w ośrodkowym układzie nerwowym. Receptory benzodiazepinowe są w ścisłym związku funkcjonalnym z receptorami neuroprzekaźnika hamującego, kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). Po połączeniu z receptorem benzodiazepinowym lorazepam nasila hamujące działanie przekaźnictwa GABAergicznego. Skutkuje to zmniejszeniem pobudliwości neuronów, co wywołuje działanie uspokajające, przeciwlękowe i przeciwdrgawkowe. Po podaniu doustnym lorazepam jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany.
Postacie farmaceutyczne w jakich występuje lorazepam?
Forma doustna
- Tabletki
Forma iniekcyjna
- Ampułki do podania domięśniowego i dożylnego.
Dawkowanie lorazepamu
Dawkowanie i czas leczenia należy określić indywidualnie dla każdego pacjenta. Należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki okres; w razie potrzeby dawkę można zwiększyć. Nie zaleca się długotrwałego stosowania produktu leczniczego.
- Leczenie stanów lękowych, napięcia i pobudzenia oraz zaburzeń snu spowodowanych tymi stanami: Dorośli: Dawka dobowa wynosi zazwyczaj od 0,5 do 2,5 mg lorazepamu, podawana w 2 do 3 pojedynczych dawkach podzielonych lub jednorazowo wieczorem około pół godziny przed snem, jeśli lek stosowany jest głównie w związku z zaburzeniami snu wymagającymi leczenia. Dawkę dobową można zwiększyć maksymalnie do 7,5 mg, biorąc pod uwagę wszystkie ostrzeżenia i środki ostrożności, zwłaszcza w warunkach szpitalnych.
- Premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi oraz przed zabiegami chirurgicznymi: Dorośli: 1 do 2,5 mg lorazepamu wieczorem przed zabiegiem i (lub) 2 do 4 mg około 1 do 2 godzin przed zabiegiem.
- Stan padaczkowy: Zazwyczaj stosowana dawka początkowa u pacjentów w wieku powyżej 18 lat wynosi 4 mg lorazepamu w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (2 mg/min). Jeśli napady utrzymują się lub nawracają w ciągu następnych 10 do 15 minut, można ponownie wstrzyknąć tę samą dawkę.
- Pacjenci w podeszłym wieku lub osłabieni: Początkową całkowitą dawkę dobową należy zmniejszyć o około 50%. Dawkę należy dostosować do potrzeb i indywidualnej tolerancji pacjenta.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę należy ostrożnie dostosować do indywidualnej odpowiedzi na leczenie. Lorazepam jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Pacjenci z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby mogą wymagać zmniejszenia dawek.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: U pacjentów z ciężkimi do łagodnych zaburzeń czynności nerek wystarczająca może być mniejsza dawka. Dawka początkowa powinna wynosić połowę zalecanej dawki dla dorosłych. Pacjenci powinni być uważnie monitorowani pod kątem odpowiedzi klinicznej i tolerancji, a dawka powinna być odpowiednio dostosowana
Nie zaleca się długotrwałego stosowania produktu leczniczego (na ogół czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 2–4 tygodni).
- Ryzyko zespołu odstawienia i zjawiska „z odbicia” jest większe po nagłym odstawieniu produktu
Lorazepam a ciąża
Nie zaleca się stosowania lorazepamu szczególnie w I i II trymestrze (ryzyko wad rozwojowych). Jeśli produkt leczniczy jest przepisywany kobiecie w wieku rozrodczym, należy ją poinformować, aby skontaktowała się z lekarzem odnośnie zaprzestania stosowania produktu leczniczego, jeśli zamierza zajść w ciążę lub podejrzewa, że jest w ciąży.
Lorazepam a karmienie piersią
Przenika do mleka dlatego należy unikać stosować go w okresie karmienia piersią. U niemowląt matek karmiących piersią i przyjmujących pochodne benzodiazepiny obserwowano ospałość, drażliwość i osłabienie lub brak odruchu ssania. Należy obserwować niemowlęta pod kątem efektów farmakologicznych (włączając ospałość i drażliwość).
Alkohol i inne czynniki modyfikujące stosowanie lorazepamu
Alkohol nasila działanie depresyjne lorazepamu na OUN. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków uspokajających, nasennych, opioidów, leków przeciwpsychotycznych. Podczas leczenia oraz przez 24–48 h po jego zakończeniu nie należy spożywać alkoholu.
Przeciwwskazania do stosowania lorazepamu
Główne przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na benzodiazepiny
- Ciężka niewydolność oddechowa
- Zespół bezdechu sennego
- Miastenia (myasthenia gravis).
- Ciężka niewydolnością wątroby
Uwagi dodatkowe
- Ryzyko uzależnienia i tolerancji. Zalecane jest krótkotrwałe stosowanie.
- Ostrożność u osób starszych (ryzyko upadków).
- Może zaburzać pamięć i koncentrację.
- Długotrwałe stosowanie wymaga stopniowego odstawiania.
Skutki uboczne lorazepamu
Możliwe działania niepożądane
- Senność, spowolnienie psychoruchowe.
- Zawroty głowy.
- Osłabienie mięśni.
- Zaburzenia pamięci.
- Suchość w ustach.
- Nudności.
Częstość i charakter działań ubocznych
- Bardzo często: uspokojenie, zmęczenie, senność.
- Często: dezorientacja, depresja, ujawnienie depresji, ataksja, zawroty głowy, osłabienie mięśni, zmęczenie
- Niezbyt często: zmiany libido, osłabienie orgazmu, nudności, impotencja.
- Rzadko: zmniejszenie czujności, zaburzenia wydzielania śliny, wysypka.
- Bardzo rzadko: leukopenia.
Interakcje lorazepamu z innymi lekami i substancjami
- Opioidy
Jednoczesne stosowanie lorazepamu z opioidami może powodować uspokojenie polekowe, depresję oddechową, śpiączkę i zgon, dlatego leczenie takie należy stosować jedynie wtedy, gdy alternatywne leczenie nie jest możliwe; należy wówczas stosować najmniejszą, skuteczną dawkę, czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy, należy monitorować pacjentów pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych depresji oddechowej oraz uspokojenia polekowego; zdecydowanie zaleca się, by poinformować pacjentów i ewentualnie ich opiekunów, aby byli świadomi tych objawów.
Ponadto, opioidowe leki przeciwbólowe w połączeniu z pochodnymi benzodiazepiny mogą powodować nasilenie euforii i prowadzić do zwiększenia uzależnienia psychicznego. - Leki, działające hamująco na OUN, alkohol
Nasilenie działania uspokajającego, wpływu na układ oddechowy oraz parametry hemodynamiczne obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych benzodiazepiny z lekami działającymi depresyjnie na OUN, takimi jak: neuroleptyki, leki antypsychotyczne, leki przeciwlękowe/uspokajające, przeciwdepresyjne, nasenne, przeciwpadaczkowe, narkotyczne leki przeciwbólowe, środki stosowane do znieczulenia ogólnego, leki przeciwhistaminowe działające uspokajająco, leki zwiotczające mięśnie szkieletowe.. Podczas leczenia nie należy spożywać alkoholu. - Leki hamujące lub pobudzające enzymy wątrobowe
Metabolizm lorazepamu zachodzi przy udziale enzymów cytochromu P-450, głównie przez CYP3A. Leki wpływające na aktywność tych enzymów mogą modyfikować działanie lorazepamu. Inhibitory enzymów cytochromu P-450 (np. cymetydyna, disulfiram, fluwoksamina, fluoksetyna, omeprazol, erytromycyna, ketokonazol) zwalniają biotransformację lorazepamu i mogą nasilać jego działanie.
Induktory enzymów cytochromu P-450 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) przyspieszają biotransformację lorazepamu i mogą osłabić jego działanie. - Teofilina, aminofilina, kofeina
Równoległe stosowanie kofeiny, teofiliny i aminofiliny może powodować osłabienie działania uspokajającego pochodnych benzodiazepiny, w tym lorazepamu. - Skopolamina
W przypadku równoległego stosowania lorazepamu ze skopolaminą obserwowano częstsze występowanie sedacji, omamów i zaburzeń zachowania; nie zaleca się jednoczesnego podawania. - Loksapina
Opisywano depresję oddechową, osłupienie i niedociśnienie tętnicze w przypadku równoczesnego podania loksapinyi lorazepamu. - Klozapina
W przypadku równoległego stosowania lorazepamu i klozapiny opisywano znaczną sedację, ślinotok i ataksję. - Leki zwiotczające mięśnie
Jednoczesne stosowanie lorazepamu z lekami zwiotczającymi mięśnie przedłuża i nasila ich działanie; zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. - Leki przeciwnadciśnieniowe, rozszerzające naczynia krwionośne, diuretyki
W przypadku równoległego stosowania z lorazepamem inhibitorów ACE, alfa-adrenolityków, beta-adrenolityków, antagonistów receptora angiotensyny II, antagonistów kanału wapniowego, moksonidyny, azotanów, pochodnych hydralazyny, minoksydylu, nitroprusydku sodu lub leków moczopędnych może wystąpić nasilenie działania hipotensyjnego. - Haloperydol
Po równoczesnym zastosowaniu haloperydolu i lorazepamu opisywano wystąpienie bezdechu, śpiączki, bradykardii, zaburzeń rytmu serca, zatrzymania serca i zgon. - Probenecyd
Jednoczesne stosowanie lorazepamu i probenecydu może powodować szybszy początek działania lub przedłużenie czasu działania lorazepamu ze względu na zmniejszenie całkowitego klirensu i wydłużenie t1/2. Dawkę lorazepamu należy zmniejszyć o 50%. - Disulfiram
Disulfiram może nasilać działanie lorazepamu. - Digoksyna
Równoległe podawanie lorazepamu z digoksyną (zwłaszcza u chorych w podeszłym wieku) może powodować zwiększenie jej stężenia w osoczu. - Doustne środki antykoncepcyjne
Równoległe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych i lorazepamu powoduje zwiększenie klirensu lorazepamu i osłabienie jego działania. - Zydowudyna
Lorazepam może nasilać działania toksyczne zydowudyny. - Cisapryd
Cisapryd powoduje przejściowe zwiększenie wchłaniania. - Lewodopa
Należy zachować ostrożność podczas stosowania pochodnych benzodiazepiny u chorych przyjmujących lewodopę, ponieważ mogą one zmniejszać jej skuteczność. - Leki przeciwpadaczkowe
W badaniach farmakokinetycznych dotyczących potencjalnych interakcji między pochodnymi benzodiazepiny i lekami przeciwpadaczkowymi zgłaszano zarówno zmniejszenie, jak i zwiększenie stężeń substancji czynnych, a także brak zmian.
Jednoczesne stosowanie lorazepamu i fenobarbitalu może prowadzić do addytywnego działania na OUN; należy zwrócić szczególną uwagę na dostosowanie dawki w początkowej fazie leczenia.
Działania niepożądane mogą być bardziej nasilone w przypadku równoległego stosowania lorazepamu i pochodnych hydantoiny lub barbituranów.
Walproinian może hamować glukuronidację lorazepamu i powodować zwiększenie jego stężenia w surowicy. Dawkę lorazepamu należy zmniejszyć do ok. 50% w przypadku jednoczesnego podawania z walproinianem.
Przechowywanie lorazepamu
- Przechowywać w temperaturze pokojowej.
- Chronić przed światłem i wilgocią.
- Przechowywać w miejscu zabezpieczonym – lek psychotropowy.