RSV - czy warto szczepić seniorów?

Niestety, infekcje układu oddechowego nie zawsze mają łagodny przebieg, nie ustępują samoistnie nie powodując żadnych powikłań zdrowotnych. W przypadku części patogenów np. infekcja RSV czy wirus grypy przebieg może być ciężki, wymagający hospitalizacji, tlenoterapii, a nawet może doprowadzić do zgonu. Co więcej, zakończenie infekcji nie gwarantuje braku powikłań, które mogą pojawić się zaraz po przechorowaniu i szybko ustępować – np. przejściowe pogorszenie tolerancji wysiłku, kaszel poinfekcyjny, znaczne osłabienie. Powikłania mogą również pojawić się w późniejszym czasie i utrzymywać się bardzo długo. Jednym z nich może być np. pogorszenie kontroli dotychczasowych chorób, pojawienie się nowych schorzeń przewlekłych, a nawet pogorszenie codziennej sprawności wymagające wsparcia osób trzecich. 

Ryzyko to wzrasta w tzw. grupach ryzyka, czyli wśród pacjentów o wyższym prawdopodobieństwie zachorowania których stan zdrowia zwiększa możliwość ciężkości przebiegu lub rozwinięcia powikłań. Niestety predysponują do tego choroby przewlekłe takie jak cukrzyca, przewlekłe choroby serca, wątroby oraz płuc. Dodatkowo grupę bardzo wysokiego ryzyka stanowią pacjenci ze słabiej działającym układem odpornościowym np. w przebiegu choroby nowotworowej, leczenia immunosupresyjnego czy chorób wrodzonych. 

Szczególną grupą pacjentów są osoby starsze po 60 roku życia, u których z jednej strony dochodzi do starzenia się układu odpornościowego, a co za tym idzie jego słabszego działania a z drugiej strony bardzo często występuje dodatkowo co najmniej jedna choroba przewlekła, która również zwiększa ryzyko. W związku z powyższym bardzo ważne jest w tej populacji osób dbać o poprawę odporności, która obejmuje regularną aktywność fizyczną, zdrowe nawyki żywieniowe, zdrowy sen, suplementację witaminy D3 oraz szczepienia ochronne. 

Rolą szczepień ochronnych nie jest tylko zmniejszenie ryzyka infekcji, ale mają one również zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji oraz powikłań zdrowotnych1. Szczepienie może być objęte refundacją dla niektórych grup społecznych – o szczegóły można zapytać lekarza lub farmaceutę. 

Szczepienie przeciwko RSV w przeciwieństwie do szczepienia przeciwko grypie nie wymaga dostosowania sezonowego, nie wymaga kolejnych dawek w następnym sezonie, w związku z czym można je wykonać w dowolnym okresie roku5,7, bez konieczności czekania do sezonu infekcyjnego. 
Podobnie zresztą jak szczepienie przeciwko Streptococcus pneumoniae (pneumokokom) – bakterii odpowiedzialnej m.in. za zapalenie płuc. W Polsce już od wielu lat dostępne jest szczepienie przeciwko pneumokokom, które powinno być wykonywane u pacjentów z czynnikami ryzyka (ze szczególnym uwzględnieniem osób od ukończenia 65. roku życia), palaczy, ze schorzeniami przewlekłymi. 
Dostępne są także inne refundowane szczepienia5, dlatego warto zapytać lekarza lub farmaceutę o możliwość szczepienia, także bezpłatnego, zwłaszcza w wypadku pacjentów po 65 roku życia dodatkowo z czynnikami ryzyka np. przewlekła choroba serca, płuc, wątroby, cukrzyca, niedobory odporności czy też choroba nowotworowa. 

Infekcje układu oddechowego to nie są tylko łagodne objawy, ale również realne zagrożenie życia dla niektórych osób. Nie należy również zapominać o wielu powikłaniach, które mogą pojawić się po różnorodnych infekcjach czy to RSV czy infekcji pneumokokowej. 
W związku z czym należy pamiętać i stosować działania profilaktyczne, które obejmują szczepienia ochronne – zwłaszcza zalecane seniorom5,7. Dostępne są szczepienia refundowane, które mogą być również wykonywane w aptekach5. 
Możliwość wykonania szczepień oraz ich zasadność powinny być każdorazowo omówione z lekarzem lub farmaceutą, z uwzględnieniem indywidualnego stanu zdrowia danej osoby. Niektóre z nich można wykonać jednocześnie na jednej wizycie. Do uzyskania szczegółowych informacji dotyczących szczepień skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. 

Autor: Mateusz Babicki - Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu 
Artykuł sponsorowany  
Pfizer Polska Sp. z o.o. ul. Żwirki i Wigury 16 B, 02-092 Warszawa Kapitał zakładowy 33.860.000 zł KRS 0000022310 Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy NIP 5213115586 BDO 000189470 
PP-UNP-POL-0553

Źródła

1. HaversFP, et al. JAMA Netw Open. 2024;7:e2444756 i eTable3 (Supplement). 
   Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej. Kalendarz szczepień dorosłych. Szczepienia zalecane. Dostęp online: https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2025/03/Kalendarz-szczepien-doroslych-2025.pdf [dostęp online: 14.07.2026 r.] 
2. Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia. Dostęp online: 26.06.2026 https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/grypa-chron-sie-przed-powiklaniami  
3. Inwazyjna choroba pneumokokowa. Europejski tydzień szczepień 2025| 27 kwietnia-3 maja. Szczepienia chronią – Zaufaj nauce. Informacja opracowana przez Główny Inspektorat Sanitarny. Portal gov.pl Dostęp online: 26.06.2026 
4. Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok - Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdyni - Portal Gov.pl Dostęp online: 26.06.2026 https://www.gov.pl/web/psse-gdynia/program-szczepien-ochronnych-na-2026-rok 
5. WHO Respiratory syncytial virus. Dostęp online 26.06.2026 https://www.who.int/health-topics/respiratory-syncytial-virus
6. Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej. Kalendarz szczepień dorosłych. Szczepienia zalecane. Dostęp online: https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2025/03/Kalendarz-szczepien-doroslych-2025.pdf