Erytromycyna
Zastosowanie
Infekcje dróg oddechowych i uszu
- Górne drogi oddechowe: zapalenie gardła, migdałków, krtani, zatok oraz bakterie pojawiające się przy grypie i przeziębieniu.
- Dolne drogi oddechowe: zapalenie oskrzeli (ostre i przewlekłe), tchawicy, różne rodzaje zapalenia płuc oraz choroba legionistów.
- Uszy i jama ustna: zapalenie ucha środkowego i zewnętrznego, zapalenie dziąseł oraz angina Vincenta.
Choroby skóry i tkanek miękkich
- Leczenie zakażeń bakteryjnych takich jak: czyraki, róża, zapalenie tkanki łącznej oraz stany zapalne powiek.
Układ pokarmowy i narządy wewnętrzne
- Zapalenie pęcherzyka żółciowego.
- Gronkowcowe zapalenie jelit.
- Zapalenie szpiku.
Choroby przenoszone drogą płciową i inne zakaźne
- Rzeżączka, kiła pierwotna, ziarniniak weneryczny.
- Zapalenie cewki moczowej.
- Błonica oraz płonica (szkarlatyna).
Profilaktyka (zapobieganie zakażeniom)
- Ochrona przed infekcjami po operacjach i po oparzeniach.
- Zapobieganie zapaleniu wsierdzia przed zabiegami stomatologicznymi
Zasady stosowania
Lek należy zażywać w regularnych odstępach czasu, aby utrzymać stałe stężenie antybiotyku w organizmie. Terapię należy kontynuować ściśle według zaleceń lekarza – przedwczesne przerwanie leczenia grozi nawrotem infekcji i rozwojem oporności bakterii. Tabletki przyjmuje się przed posiłkiem lub w jego trakcie, popijając niewielką ilością przegotowanej wody.
Postępowanie w szczególnych przypadkach:
- Pominięcie dawki: należy przyjąć ją jak najszybciej, a kolejne dawkować według pierwotnego schematu. Nigdy nie wolno stosować dawki podwójnej.
- Przedawkowanie: przyjęcie nadmiaru leku może wywołać silne nudności, wymioty, biegunkę lub zaburzenia słuchu. W takiej sytuacji należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, zabierając opakowanie leku.
- Konsultacja medyczna: kontakt z lekarzem jest niezbędny, jeśli w trakcie kuracji stan zdrowia się pogarsza lub po zakończeniu całego cyklu objawy choroby nie ustąpiły.
Co to jest erytromycyna?
Jest to naturalny antybiotyk produkowany przez bakterie glebowe Saccharopolyspora erythraea. W medycynie jest ceniona za szerokie spektrum działania i relatywnie niski poziom toksyczności dla komórek ludzkich.
Czy erytromycyna występuje naturalnie w organizmie i za co odpowiada?
Erytromycyna nie występuje naturalnie w organizmie człowieka. W organizmie nie pełni żadnych funkcji fizjologicznych – jej rolą jest wyłącznie identyfikacja i blokowanie struktur bakteryjnych podczas trwania infekcji. Po wykonaniu swojego zadania jest metabolizowana w wątrobie i wydalana.
Erytromycyna w lekach - działanie
Erytromycyna działa poprzez blokowanie produkcji białek niezbędnych bakteriom do życia, co uniemożliwia im wzrost i dalsze rozmnażanie się. W mniejszych dawkach lek ten hamuje rozwój drobnoustrojów, natomiast w większych stężeniach potrafi je całkowicie niszczyć.
W jakiej postaci występuje erytromycyna? Produkty z erytromycyną
- Postacie doustne: tabletki, kapsułki, granulaty do sporządzania zawiesin.
- Postacie miejscowe: maści i żele przeciwtrądzikowe, roztwory na skórę.
- Okulistyka: maści do oczu.
- Lecznictwo zamknięte: proszek do sporządzania roztworu do wlewu dożylnego.
Erytromycyna a ciąża
Erytromycyna przenika przez barierę łożyska. Należy ją podawać w przypadku zdecydowanej konieczności, gdy inne antybiotyki są przeciwskazane.
Erytromycyna a karmienie piersią
Lek przenika do mleka matki, można przyjmować kobietom karmiącym piersią jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności.
Erytromycyna a alkohol
Zaleca się całkowitą abstynencję podczas antybiotykoterapii. Alkohol może zaburzać wchłanianie leku, a przede wszystkim obciąża wątrobę, która jest głównym miejscem metabolizmu erytromycyny.
Erytromycyna – przeciwwskazania
Przeciwwskazania do stosowania erytromycyny są kluczowe, ponieważ lek ten silnie oddziałuje na metabolizm wątrobowy oraz rytm serca.
Kiedy nie wolno stosować erytromycyny?
- Alergia: nadwrażliwość na erytromycynę, inne makrolidy (np. azytromycynę) lub jakikolwiek składnik pomocniczy leku.
- Problemy z sercem: stwierdzone zaburzenia rytmu (np. częstoskurcze), nieprawidłowy zapis EKG (zespół długiego odstępu QT) oraz niedobory potasu lub magnezu, które potęgują ryzyko arytmii.
- Ciężka niewydolność wątroby: ze względu na metabolizm leku w tym narządzie.
Erytromycyna – skutki uboczne
Skutki uboczne nie występują u każdego. Reakcja organizmu na lek jest sprawą indywidualną i zależy od wielu czynników. Można je podzielić na kilka grup:
1.Układ pokarmowy - najczęstsze:
- bóle brzucha i skurcze,
- nudności i wymioty,
- biegunka,
- brak apetytu.
2. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
- zażółcenie skóry lub białkówek oczu,
- ciemny mocz i jasny stolec,
- nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (podwyższone enzymy ASAT/ALAT).
3. Zaburzenia serca i słuchu – rzadziej występujące:
- kołatanie serca i arytmie,
- przejściowa utrata słuchu lub szumy uszne.
4. Reakcje skórne i alergiczne:
- pokrzywka, wysypka, świąd,
- obrzęk twarzy lub gardła.
5. Inne
- Nadkażenia: Grzybice jamy ustnej (pleśniawki) lub pochwy, wynikające z naruszenia naturalnej flory bakteryjnej.
Erytromycyna – interakcje
Leki zakazane przy stosowaniu erytromycyny:
- Statyny (na wysoki cholesterol): Chodzi głównie o lowastatynę i symwastatynę, które stosuje się przy miażdżycy i problemach z cholesterolem.
- Leki przeciwalergiczne: Nie należy przyjmować astemizolu oraz terfenadyny.
- Preparaty na obniżenie lipidów: lomitapid (stosowany w celu redukcji poziomu cholesterolu i trójglicerydów).
- Środki na pracę jelit: Zabronione jest łączenie z cisaprydem, który poprawia motorykę przewodu pokarmowego.
- Leki psychotropowe: Nie wolno stosować pimozydu (używanego w leczeniu zaburzeń psychicznych).
- Leki na migrenę: Przeciwwskazane są preparaty zawierające ergotaminę lub dihydroergotaminę.
Należy poinformować lekarza przed przyjęciem erytromycyny, również o lekach z listy poniżej ponieważ mogą one także wchodzić z nią w interakcje:
- Ryfabutyna
- Digoksyna, chinidyna, dyzopiramid, prokainamid
- Alfentanyl, triazolam, midazolam
- Warfaryna, acenokumarol i rywaroksaban
- Karbamazepina, kwas walproinowy, fenytoina – leki stosowane w leczeniu napadów padaczkowych.
- Metyloprednizolon
- Cyklosporyna, takrolimus
- Teofilina
- Benzodiazepiny
- Doustne środki antykoncepcyjne
- Kolchicyna
- Mizolastyna
- Bromokryptyna
- Heksobarbital
- Zopiklon
- Kortykosteroidy (w dowolnej formie: tabletki, zastrzyki, wziewy)
- Hydroksychlorochina lub chlorochina
Erytromycyna przechowywanie
Leki z erytromycyną należy przechowywać w suchym i ciemnym miejscu, niedostępnym dla dzieci, w temperaturze pokojowej. Wyjątek stanowi gotowa zawiesina doustna, którą po zmieszaniu z wodą trzeba trzymać w lodówce i zużyć w ciągu 7–14 dni, oraz maści do oczu, które należy wyrzucić po 4 tygodniach od otwarcia. Płyny i maści do skóry muszą być szczelnie zamknięte i chronione przed słońcem w temperaturze do 25°C.