RSVPreF3

RSVPreF3 a wcześniejsze warianty – skąd wzięła się „3” w nazwie?

Cyfra „3” w nazwie RSVPreF3 odnosi się do kolejnego etapu prac nad konstruktem białka F. Podczas opracowywania szczepionki GSK testowała różne warianty tego antygenu, stopniowo je udoskonalając. Każda kolejna wersja była efektem doświadczeń i wyników uzyskanych na wcześniejszych etapach badań.

Ostatecznie RSVPreF3 został wybrany jako zoptymalizowany konstrukt do zastosowania w szczepionce Arexvy. Jego odpowiednie ustabilizowanie pozwala zachować białko F w konformacji przedfuzyjnej, dzięki czemu układ odpornościowy może skutecznie rozpoznawać charakterystyczne miejsca antygenu i wytwarzać przeciwciała neutralizujące.

RSVPreF3 OA – co oznacza „OA”?

Skrót „OA” oznacza „optimized antigen”, czyli zoptymalizowany antygen. Odnosi się do dokładnej, ostatecznej wersji białka wykorzystanego w szczepionce Arexvy przeciwko wirusowi RSV.

W publikacjach i dokumentach dotyczących szczepionki można spotkać zarówno nazwę RSVPreF3, jak i bardziej precyzyjne określenie RSVPreF3 OA. Nie oznacza to nowego ani innego preparatu. Jest to określenie tego samego składnika szczepionki, stosowane w bardziej szczegółowym nazewnictwie naukowym.

Określenie RSVPreF3 OA pojawia się przede wszystkim w publikacjach naukowych i dokumentacji dotyczącej badań oraz rozwoju szczepionki.

Jak RSVPreF3 działa?

Po podaniu szczepionki układ odpornościowy rozpoznaje RSVPreF3 jako obcy antygen i rozpoczyna odpowiedź immunologiczną. Organizm zaczyna produkować przeciwciała skierowane przeciwko białku F wirusa RSV.

Szczególne znaczenie mają przeciwciała neutralizujące. Ich zadaniem jest rozpoznawanie białka F i blokowanie jego funkcji. Jeśli później dojdzie do kontaktu z prawdziwym wirusem RSV, wcześniej wytworzone przeciwciała mogą związać się z białkiem F i utrudnić wirusowi połączenie z komórką gospodarza.

W ten sposób szczepionka przygotowuje układ odpornościowy do szybszej reakcji na zakażenie. Celem szczepienia jest przede wszystkim zmniejszenie ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia RSV i jego powikłań.

Dlaczego białko F jest celem szczepionki?

Białko F, czyli białko fuzyjne (fusion protein), znajduje się na powierzchni wirusa RSV i odgrywa kluczową rolę w procesie zakażania komórek. Umożliwia wirusowi połączenie jego błony z błoną komórki gospodarza, co pozwala rozpocząć infekcję.

To właśnie dlatego białko F jest tak ważnym celem dla przeciwciał neutralizujących. Jeśli przeciwciała zwiążą się z odpowiednimi miejscami tego białka, mogą utrudnić wirusowi przeprowadzenie procesu niezbędnego do zakażenia komórki.

W szczepionce wykorzystuje się białko F w formie przedfuzyjnej. Jest to stan, w którym białko znajduje się przed zmianą struktury potrzebną do połączenia wirusa z komórką. Zachowanie tej formy pozwala układowi odpornościowemu rozpoznać ważne miejsca antygenu i przygotować odpowiedź immunologiczną skierowaną przeciwko wirusowi.

RSVPreF3 i adiuwant AS01E – dlaczego są stosowane razem?

Szczepionka Arexvy zawiera dwa ważne elementy: antygen RSVPreF3 oraz adiuwant AS01E.

RSVPreF3 pełni rolę antygenu - dostarcza układowi odpornościowemu informacji o tym, jak wygląda charakterystyczny element wirusa RSV. Z kolei adiuwant AS01E pomaga wzmocnić odpowiedź immunologiczną na podany antygen.

Zastosowanie adiuwantu w szczepionce ma szczególne znaczenie w starszym wieku, kiedy naturalna odpowiedź immunologiczna może być słabsza.

Dla kogo przeznaczona jest szczepionka zawierająca RSVPreF3?

Szczepionka jest przeznaczona do ochrony przed chorobami dolnych dróg oddechowych wywołanymi przez RSV. Zakażenie tym wirusem może mieć szczególnie ciężki przebieg u osób starszych, a także u osób z niektórymi chorobami przewlekłymi.

Wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia RSV, hospitalizacji i zaostrzenia istniejących chorób, dlatego profilaktyka szczepienna ma szczególne znaczenie w starszych grupach wiekowych.

Szczegółowe wskazania do stosowania szczepionki, w tym wiek i aktualne zalecenia dotyczące szczepienia, powinny być każdorazowo sprawdzane w aktualnej Charakterystyce Produktu Leczniczego oraz obowiązujących rekomendacjach.

Jak długo utrzymuje się ochrona po szczepieniu RSVPreF3?

Po szczepieniu dochodzi do wytworzenia odpowiedzi immunologicznej przeciwko RSV, która utrzymuje się przez kolejne miesiące. Badania kliniczne wykazały skuteczność szczepionki w zapobieganiu chorobom dolnych dróg oddechowych związanym z RSV w kolejnych sezonach zakażeń.

Czas utrzymywania się ochrony i potrzeba zastosowania kolejnych dawek są przedmiotem dalszych obserwacji i zależą również od aktualnych zaleceń. O konieczności podania kolejnej dawki decydują aktualne rekomendacje i wskazania dla danej grupy.

Bezpieczeństwo i najczęstsze działania niepożądane

Szczepionka Arexvy została przebadana w badaniach klinicznych obejmujących osoby starsze. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą przede wszystkim reakcje w miejscu podania oraz objawy ogólne, takie jak zmęczenie, ból głowy, bóle mięśni czy stawów.

Objawy te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany charakter i ustępują samoistnie.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o RSVPreF3

Źródła:

1. European Medicines Agency (EMA). Arexvy – European Public Assessment Report (EPAR). 
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Arexvy, aktualna wersja dla rynku polskiego. 
3. Papi A, Ison MG, Langley JM, et al. Respiratory Syncytial Virus Prefusion F Protein-Based Vaccine in Older Adults. N Engl J Med. 2023;388:595–608. 
4. Ison MG, Papi A, Athan E, et al. Efficacy and Safety of Respiratory Syncytial Virus (RSV) Prefusion F Protein Vaccine (RSVPreF3 OA) in Older Adults Over 2 RSV Seasons. 
5. ClinicalTrials.gov. NCT04886596 – AReSVi-006, badanie kliniczne szczepionki RSVPreF3 OA u osób starszych. 
6. ClinicalTrials.gov. NCT04732871 – badanie immunogenności i bezpieczeństwa RSVPreF3 OA. 
7. European Medicines Agency (EMA). Abrysvo – European Public Assessment Report (EPAR). 
8. Respiratory Syncytial Virus Prefusion F (RSVPreF3) Vaccine; Elizabeth A. Rausch-Phung; Ayoola O. Awosika; Preeti Patel. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK594261/ (dostęp 13.08.2026)