Dziegieć − właściwości kosmetyczne smoły z drzewa

11. 12. 2019 · Natalia Klonowska · 4 minuty czytania
  • tajemnicze właściwości
Dziegieć − właściwości kosmetyczne smoły z drzewa

Dziegieć, czyli smoła drzewna, według National Psoriasis Foundation, był stosowany od wieków w leczeniu zmian skórnych. Zaleca się go szczególnie w celu złagodzenia swędzenia, suchości i łuszczenia spowodowanego różnymi chorobami skóry, w tym łuszczycą, łupieżem, egzemą czy atopowym zapaleniem skóry. Zobacz, jakie tajemnicze właściwości posiadają różne rodzaje dziegieciu.

Dziegieć − co to i jak powstaje?

W trakcie suchej destylacji drewna lub kory wytapia się gęsty smolisto-oleisty produkt nazywany smołą drzewną lub inaczej – dziegciem. Gęsta ciecz jest lepka i przypomina smołę – ma nieprzyjemny zapach spalenizny i benzyny.

Obecnie dziegieć jest produkowany w południowo-wschodniej Polsce. Dziegieć węglowy był używany już 1925 r. w leczeniu łuszczycy. W 2001 roku UE uznała dziegieć za substancję rakotwórczą – chodziło głównie o dziegieć węglowy i słabo oczyszczony. W 2011 roku, po dodatkowych badaniach i testach, dziegieć w odpowiedniej postaci znów zaczął być stosowany w lecznictwie i kosmetyce.

Dziegieć − co to i jak powstaje?

Dziegieć − zastosowanie

Dziegieć jest pozyskiwany z kilku gatunków drzew i krzewów. Dziegieć brzozowy i dziegieć sosnowy są najbardziej charakterystyczne, ale warto zwrócić uwagę, że mają nieznacznie odmienne właściwości.

Dziegieć brzozowy to najlepszy dziegieć na łuszczycę − dodaje się go do dermokosmetyków, żebynadać problematycznej skórze zdrowy wygląd. Poza tym świetnie sprawdza się przy tłustej, trudnej do oczyszczenia i trądzikowej cerze, a także przy przetłuszczajacych się włosach (ze skłonnością do łupieżu). Ma właściwości antyseptyczne, ściąga skórę i przyspiesza gojenie się ropiejących ran. Olejek dziegciowy z brzozy oczyszcza i wygładza skórę, reguluje poziom sebum, zamyka rozszerzone pory i zmniejsza ilość zaskórników. Uważany jest za najbezpiecznieszą odmianę dziegciu do skóry.

Dziegieć − zastosowanie

Dziegieć sosnowy bardzo często dodaje się do maści stosowanych w leczeniu świerzbu i innych chorób skóry. Jeżeli chcesz przygotować maść samodzielnie, pamiętaj, że jej bazą nie może być lanolina.

Dziegieć sosnowy używany jest równieżdo ochrony przed wilgocią podeszw kopyt zwierzęcych.

Główne właściwości dziegciu to działanie:

  • antyseptyczne
  • przeciwzapalne i przeciwgrzybiczne
  • miejscowo znieczulające (tłumi ból i uczucie swędzenia - poraża receptory nerwowe w skórze)
  • przeciwpasożytnicze
  • redukujące i wysuszające (gdy się utlenia zabiera tlen z tkanek)

Dziegieć − na co uważać?

1. Promieniowanie UV

Smoła lecznicza zwiększa wrażliwość na promieniowanie słoneczne i promienie UV sztucznego pochodzenia. Po użyciu maści z dziegciem na wybranym obszarze skóry trzeba unikać solarium i nie wystawiać skóry na działania słońca.

W zależności od stężenia dziegieć działa na 2 różne sposoby:

  • keratoplastycznie w niskich stężeniach (1 − 10%), czyli wspomaga odnowę naskórka
  • keratolitycznie w wyższych stężeniach (15 − 20%), czyli rozluźnia połączenie keratynowe w skórze, co prowadzi do jej złuszczania się

2. Działanie rakotwórcze

Trwają badania nad identyfikacją rakotwórczych właściwości tej substancji. Smoła drzewna jest skutecznym lekarstwem na łuszczycę i egzemę, ale zawiera kilka związków rakotwórczych.

Źle oczyszczone dziegcie zawierają wiele kancerogennych składników, dlatego zastosowanie tej grupy substancji leczniczych zostało ograniczone. Ryzyko raka po leczeniu smołą drzewną w praktyce dermatologicznej jest nadal niejasne ze względu na brak badań obserwacyjnych na dużą skalę.

We wszystkich przeprowadzonych dotychczas badaniach brakowało wystarczającej liczby pacjentów, danych kontrolnych lub danych dotyczących innych potencjalnych czynników ryzyka. Badania opublikowane w 2010 roku wskazują, że długotrwałe miejscowe stosowanie produktu ze smołą leczniczą u pacjentów z łuszczycą nie zwiększyło ryzyka rozwoju raka skóry.

Kosmetyki z dziegciem

Dziegieć można kupić w czystej postaci ciemnego oleistego płynu o specyficznym zapachu. Pamiętaj, że w takiej formie jest on półproduktem i najlepiej dodawać go do kosmetyków przy zachowaniu odpowiednich proporcji.

Czysty dziegieć na włosy możesz zastosować przy olejowaniu problematycznej skóry głowy, a więc przy łupieżu, łuszczycy, czy na włosy przetłuszczające się.

Kosmetyki z dziegciem

Ze względu na swoje właściwości dziegieć pełni rolę ważnego składnika dermokosmetyków, w tym szamponów przeciwłupieżowych i normalizujących działanie gruczołów łojowych skóry głowy. Znajdziesz go np.  w szamponie Paraderm Plus  czy w szamponie Dermedic Caplilarte, który normalizuje wydzielanie sebum przy włosach przetłuszczających się.

kosmetyk z dziegciem

Dziegieć stosowany jest także w produktach do oczyszczania cery, zwłaszcza tłustej i z wypryskami. Jest składnikiem nawilżającego żelu do twarzy Sesderma Azelac. Oprócz tego składnik ten możesz znaleźć w balsamach i żelach pod prysznic.

Źródła:

1. Dr. Henryk Różański. Dziegieć mineralny (węglowy) – Pix Carbonis (Lithanthracis) – Prodermina.

2. No Increased Risk of Cancer after Coal Tar Treatment in Patients with Psoriasis or Eczema. Journal of Investigative Dermatology. Volume 130, Issue 4, April 2010, Pages 953-961.

Więcej artykułów na ten temat

Natalia Klonowska