Acetylocysteina
Wskazania do stosowania acetylocysteiny
Acetylocysteina pomaga upłynniać gęstą wydzielinę w drogach oddechowych. Jest zalecana w przypadku zapalenia oskrzeli, przeziębienia oraz mukowiscydozy. Dodatkowo, wykorzystywana jest także jako antidotum przy zatruciu paracetamolem.
Mechanizm działania acetylocysteiny
Acetylocysteina rozrzedza śluz w drogach oddechowych, przerywając mostki disiarczkowe dzięki swym grupom tiolowym. Posiada także właściwości antyoksydacyjne (neutralizuje wolne rodniki). Podczas metabolizmu przekształca się w cysteinę. Cysteina wspiera regenerację glutationu, chroniąc przed wolnymi rodnikami i wspomagając detoksykację. Proces ten jest wykorzystywany przy zatruciu paracetamolem.
Dawkowanie acetylocysteiny
Dawkowanie leku zależy od wieku oraz masy ciała pacjenta:
- Dzieci 2-6 lat: 300 mg/dzień,
- Dzieci 7-14 lat: 400 mg/dzień,
- Dorośli: do 600 mg/dzień.
Środka nie należy zażywać na 4 godziny przed snem. W trakcie jego przyjmowania zaleca się zwiększenie podaży płynów. Lek przyjmuje się po jedzeniu.
W przypadku zatrucia paracetamolem acetylocysteina podawana jest w postaci infuzji, w warunkach szpitalnych pod kontrolą lekarza.
Przeciwwskazania do stosowania acetylocysteiny
Nie należy stosować acetylocysteiny, jeśli:
- Występuje nadwrażliwość na ten lek,
- Pacjent cierpi z powodu aktywnej choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy,
- Wiek pacjenta to mniej niż 2 lata (istnieje ryzyko wystąpienia blokady dróg oddechowych),
- Występują ostre napady astmy.
Ostrzeżenia i środki ostrożności przy stosowaniu acetylocysteiny
Skutki uboczne
Niezbyt częste: biegunka, ból głowy, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje nadwrażliwości, świąd, tachykardia, wymioty, wyprysk, wysypka, ból brzucha, gorączka, szumy uszne, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Rzadkie: duszność, skurcz oskrzeli, niestrawność,
Bardzo rzadkie: reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne), zespół lyella – toksyczna nekroliza naskórka, Krwotok, wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa- Johnsona, nadmierne wydzielanie śluzu
Wpływ na ciążę
Stosowanie acetylocysteiny w ciąży wymaga oceny korzyści dla matki w stosunku do ryzyka dla dziecka. Chociaż badania nie wskazują negatywnego wpływu na płód, raczej nie zaleca się jej przyjmowania.
Wpływ na laktację
Acetylocysteina przenika do mleka matki w małych ilościach. Jest używana u noworodków w leczeniu zatrucia paracetamolem i w neonatologii. Po ocenie potencjalnego ryzyka dla dziecka, można ją stosować podczas laktacji.
Interakcje z lekami
- Leki przeciwkaszlowe: Acetylocysteina może powodować nagromadzenie wydzieliny w oskrzelach, jeśli jest stosowana z lekami o działaniu przeciwkaszlowym, takimi jak: butamirat, dekstrometorfan, kodeina, lewodropropizyna.
- Węgiel aktywny: Osłabia działanie acetylocysteiny.
- Antybiotyki: Lek może osłabiać działanie niektórych antybiotyków. Zaleca się przynajmniej dwugodzinny odstęp między jego przyjęciem a zażywaniem antybiotyków takich jak: benzylopenicylina potasowa, benzylopenicylina prokainowa, chlorotetracyklina, fenoksymetylopenicylina, neomycyna, oksytetracyklina, tetracyklina.
- Nitrogliceryna: Acetylocysteina może powodować wyraźny spadek ciśnienia tętniczego, gdy jest stosowana jednocześnie z nitrogliceryną.
- Cefuroksym: jednoczesne stosowanie może prowadzić do zwiększenia stężenia cefuroksymu w wydzielinie oskrzeli.
- Karbamazepina: Acetylocysteina może zmniejszać stężenie karbamazepiny.
- Amoksycylina i Erytromycyna: Jednoczesne stosowanie z tymi lekami może powodować spadek ich wchłaniania z przewodu pokarmowego.
Interakcja z alkoholem
Chociaż nie wykazano bezpośrednich interakcji z alkoholem, jego jednoczesne przyjmowanie z tym lekiem może podrażnić żołądek.
Inne środki ostrożności
- U pacjentów z astmą może wystąpić skurcz oskrzeli. Należy zachować ostrożność.
- U osób z nietolerancją histaminy acetylocysteina może powodować objawy nietolerancji - świąd, ból głowy czy katar naczynioruchowy.
- Pacjenci z trudnościami w odkrztuszaniu powinni korzystać z metod takich jak odsysanie czy drenaż.
- Osoby z problemami żołądkowymi lub wrzodami powinny być ostrożne, gdyż lek może osłabiać ochronne działanie śluzu żołądkowego.
- Możliwe są poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy zespół Lyella. W razie reakcji skórnych, leczenie acetylocysteiną powinno zostać przerwane.
- Acetylocysteina nie powinna być podawana równocześnie z antybiotykami - cefalosporyny, aminoglikozydy, tetracyklina, amoksycylina. Istnieje ryzyko neutralizacji działania antybiotyków. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie, zachować co najmniej dwugodzinny odstęp między dawkami.
Portal ma charakter edukacyjny. Staramy się, aby treści były poprawne merytorycznie, jednak nie powinny zastępować porady lekarza lub farmaceuty, dietetyka, kosmetologa czy fizjoterapeuty odnoszącej się do indywidualnej sytuacji pacjenta. Redakcja i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za skutki zastosowania się do zamieszczonych informacji. Prosimy, skonsultuj się ze specjalistą, zanim zdecydujesz o podjęciu danej terapii mającej wpływ na Twoje zdrowie.