Brodawczak w nosie − jak go usunąć? Objawy i leczenie

Brodawczak odwrócony to łagodny nowotwór błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Jego rozwój jest powolny, ale miejscowe naciekanie i niszczenie tkanek, tendencje do nawrotów i możliwość przemiany złośliwej stanowią poważny problem. Jedyne leczenie to chirurgiczne usunięcie zmiany. Metodę operacyjną dobiera się indywidualnie do konkretnego przypadku.

Brodawczak w nosie − co to jest?

Brodawczaki nosa i zatok przynosowych to łagodne guzy nowotworowe. Brodawczaki płaskonabłonkowe mogą wystąpić w każdym wieku, zwykle nie mają tendencji do przemiany w nowotwór złośliwy, ani nie nawracają (wyjątek stanowią osoby z osłabioną odpornością).

Brodawczak odwrócony to szczególny rodzaj brodawczaka, który swą nazwę zawdzięcza charakterystycznemu typowi wzrostu − w głąb podścieliska i dalej do zatok przynosowych. Taki brodawczak nacieka i niszczy otaczające go tkanki – to zwykle łagodna zmiana, jednak z tendencją do nawrotów. Rozpoznawany jest zwykle między 40.(60.) a 70. rokiem życia, częściej u mężczyzn. Typowo wyrasta z bocznej ściany jamy nosa, zazwyczaj jednostronnie.

Sprawdź też, jak wyleczyć katar zatokowy.

Czy brodawczak to nowotwór złośliwy?

Brodawczak odwrócony to łagodny nowotwór, ale może naciekać okoliczne tkanki i często nawraca. Wg Otolaryngology Poland 5–15% przypadków ulega przemianie złośliwej, prowadząc do rozwoju raka płaskonabłonkowego, rzadziej gruczołowego, dlatego wymaga usunięcia i regularnych kontroli. Z tego powodu brodawczaka odwróconego określa się jako stan przedrakowy.

Jak wygląda brodawczak w nosie?

Brodawczak odwrócony w nosie to zwykle nieregularny, kalafiorowaty twór o różowej, czerwonej lub szarawobiałej barwie. Może być jednostronny i wyrastać z bocznej ściany jamy nosowej. Jego powierzchnia bywa guzkowata lub brodawkowata, a struktura stosunkowo miękka. W miarę wzrostu może częściowo lub całkowicie blokować światło przewodu nosowego, prowadząc do problemów z oddychaniem, ponieważ ogranicza drożność przewodu nosowego po jednej stronie.

Brodawczak odwrócony - przyczyny

Nie ma pewności co do przyczyny jego powstania, ale prawdopodobnie pojawia się wskutek zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 6, 11, 16 i 18. Nie bez znaczenia są także przewlekłe stany zapalne błony śluzowej nosa i narażenie na szkodliwe substancje takie jak dym tytoniowy, zanieczyszczone powietrze czy inne toksyny. Nie bez znaczenia jest rodzaj wykonywaniem pracy, w której występuje narażenie na aluminium, nikiel, a także substancje wykorzystywane w przemyśle garbarskim, tekstylnym, przy konserwacji żywności czy środkami ochrony roślin.

Brodawczak odwrócony w nosie − objawy

• Zwykle występują zaburzenia drożności i wyciek z nosa śluzowej lub ropnej wydzieliny. 
• Czy brodawczak w nosie boli? Zazwyczaj brodawczak w nosie nie powoduje bólu, zwłaszcza w początkowych stadiach. Dolegliwości bólowe mogą jednak wystąpić, gdy zmiana jest duża i uciska na otaczające struktury, prowadzi do stanu zapalnego lub powoduje nawracające infekcje zatok. W takich przypadkach może pojawić się ból w okolicy zatok przynosowych, bóle głowy, uczucie rozpierania w nosie, a także nawracające zapalenia zatok. Rzadziej dochodzi do krwawień z nosa.
• Gdy guz się powiększa, może uciskać sąsiednie struktury, rozrastając się w kierunku nosogardła lub oczodołu. W takich przypadkach mogą pojawić się szumy uszne i zaburzenia słuchu, jeśli zmiana blokuje trąbkę Eustachiusza. Zaburzenia węchu są wynikiem zajęcia błony śluzowej nosa, a podwójne widzenie może wystąpić, gdy guz naciska na struktury oczodołu.

Sprawdź też, co może oznaczać katar z krwią.

Brodawczak odwrócony − diagnostyka

Jeśli zauważasz u siebie podobne objawy, warto wybrać się do laryngologa. Dokładny wywiad i badanie laryngologiczne pozwoli ukierunkować dalszą diagnostykę.

• Lekarz dotykiem oceni kształt Twojego nosa i sprawdzi, czy wywołuje to u Ciebie jakieś dolegliwości.
• Może wykonać rynoskopię, czyli podstawowe badanie jamy nosowej za pomocą wziernika. Dokładniejszą ocenę umożliwi natomiast endoskopia z użyciem fiberoskopu.
• Bardzo istotne są także badania obrazowe − tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny, dzięki którym łatwiej będzie określić lokalizację i stopień zaawansowania guza.
• Ostateczną pewność co do rozpoznania można mieć jednak dopiero po otrzymaniu wyników badania histopatologicznego, tj. biopsja cienkoigłowa aspiracyjna lub biopsja z użyciem endoskopu.

Sprawdź też, o czym może świadczyć utrata węchu.

Brodawczak odwrócony - leczenie

Żeby pozbyć się brodawczaka odwróconego, konieczne jest leczenie operacyjne. Taki brodawczak w nosie rośnie powoli, ale niestety ma tendencje do niszczenia otaczających go tkanek, także kości. Istnieje również ryzyko jego przemiany złośliwej, głównie w kierunku raka płaskonabłonkowego. Dlatego, gdy przypuszczalna diagnoza Twojego stanu to odwrócony brodawczak w nosie − leczenie chirurgiczne jest nieuniknione. Wybór metody w dużej mierze zależy od stopnia zaawansowania i rodzaju guza, jego lokalizacji i rozległości nacieku na sąsiednie struktury.

Jak usunąć brodawczaka z nosa? Rodzaje zabiegów

• Rynotomia boczna to klasyczny zabieg z dostępu zewnętrznego, gdzie nacięcie skóry przebiega od wewnętrznego kąta oka, wzdłuż bocznej krawędzi nosa, aż do górnej wargi. Uzyskuje się wówczas dobry wgląd i szeroki dostęp do zmian brodawczakowatych. Po takim zabiegu mogą czasem pozostać niewielkie blizny i drobne deformacje kosmetyczne. Sprawdź też tabletki krople i spraye na katar.
• W przypadku guzów zlokalizowanych poniżej małżowiny nosowej środkowej, z powodzeniem korzysta się także z dostępu przez wynicowanie powłok twarzy i z dojścia podwargowego Denkera. Dzięki nacięciu błony śluzowej w przedsionku jamy ustnej, nie pozostawia się żadnych blizn skórnych.
• Coraz częściej przeprowadza się również endoskopowe zabiegi z dostępu wewnątrznosowego. Ich zaletą jest minimalna inwazyjność, przy równie dobrym wglądzie w operowaną okolicę i wyników leczenia co najmniej porównywalnych do klasycznych zabiegów. Dostęp do pola operacyjnego uzyskuje się przez otwory nosowe, bez potrzeby nacinania skóry lub błony śluzowej jamy ustnej.