Jak dbać o układ oddechowy?

Jak zapobiegać chorobom układu oddechowego?

Choroby układu oddechowego są bardzo zróżnicowaną grupą. Różnią się od siebie przyczynami, objawami, a także obszarem, który obejmują. Większość z nich rozwija się powoli, a początkowe objawy długo mogą pozostać niezauważone. Na liście najpowszechniejszych chorób układu oddechowego u dzieci i dorosłych znajdują się:

• Astma oskrzelowa - za jej rozwój w głównej mierze odpowiadają czynniki genetyczne i środowiskowe. Głównymi objawami są duszności i świszczący oddech,
• Alergię - przyczyn alergii może być wiele, jednak do głównych alergenów zaliczamy roztocza, sierść zwierząt oraz pyłki traw. Alergicy zmagają się głównie z katarem, dusznościami, wysypką i z łzawieniem oczu,
• Zapalenie oskrzeli - spowodowane jest przez wirusy i bakterie, a do objawów zaliczamy: katar, gorączkę, duszący kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny,
• Zapalenia płuc - winowajcom są wirusy i bakterie, choroba objawia się dusznościami, gorączką i kaszlem.

Zaburzenia w funkcjonowaniu płuc są jednak bardzo niebezpieczne zarówno dla dzieci, jak i osób dorosłych, dlatego należy zawczasu wprowadzić prozdrowotne rutyny. Profilaktyka chorób układu oddechowego to najprostszy i najtańszy sposób na zadbanie o zdrowie. Jej działania można podzielić na:

• Profilaktykę wczesną (propagowanie zasad zdrowego stylu życia),
• Profilaktykę pierwotną (zapobieganie chorobom),
• Profilaktykę wtórną (wczesne wykrycie i leczenie).

Jakie są najważniejsze zasady profilaktyki chorób układu oddechowego?

1. Zrezygnuj z palenia papierosów. Dym papierosowy zawiera szereg szkodliwych substancji obciążających płuca. Toksyczne związki zwiększają produkcję śluzu, podrażniają tkanki i sprzyjają powstawaniu stanów zapalnych, prowadząc do uszkodzeń płuc. Amerykańskie Stowarzyszenie Płuc przeprowadziło badania, które jasno dowodzą, że niezależnie od tego, jak długo trwa nałóg, zerwanie z nim znacząco wpływa na poprawę stanu zdrowia: już od 12 do 24 godzin po rzuceniu palenia poziom tlenku węgla we krwi wraca do normy. 2 tygodnie do 3 miesięcy po zerwaniu z nałogiem zmniejsza się ryzyko zawału serca. Chociaż całkowita rezygnacja z papierosów nie jest prostym zadaniem i często wymaga kilku prób, pomóc w tym mogą preparaty do rzucania palenia.
2. Wykonuj regularne badania. Jeśli w pracy jesteś narażony na wdychanie szkodliwych substancji lub pyłów, istotną rolę w profilaktyce chorób układu oddechowego odgrywają także regularne badania, do których należą: zdjęcie rentgenowskie płuc (RTG), spirometria, badania laboratoryjne krwi. Warto być pod stałą kontrolą lekarza, który zdecyduje o częstotliwości wykonywanych badań.
3. Zabezpiecz się przed smogiem. Bardzo dobrze sprawdzają się do tego specjalne maski antysmogowe z filtrem węglowym lub HEPA. Dzięki nim ograniczysz wdychanie smogu i spalin.
4. Zadbaj o dobrą jakość powietrza w swoim otoczeniu. Dla higieny układu oddechowego istotny wpływ ma jakość powietrza w domu, która, jak potwierdzają liczna badania w wielu gospodarstwach, jest znacznie gorsza niż na zewnątrz. Warto regularnie wietrzyć pomieszczenia otwierając okna. Przynajmniej raz w tygodniu należy odkurzać podłogi i ścierać kurze z mebli. Równie ważne jest unikanie sztucznych odświeżaczy powietrza zawierających substancje szkodliwie działające na drogi oddechowe, takie jak benzen i formaldehyd. W okresie jesienno-zimowym bardzo dobrym rozwiązaniem są oczyszczacze powietrza, które uchodzą za najskuteczniejszą broń do walki z cząsteczkami spalin, kurzu, pleśni i dymu tytoniowego. 

Jak dbać o higienę układu oddechowego?

Warto wdrożyć parę przyzwyczajeń, które pomogą chronić Twój układ oddechowy.

• Prawidłowe oddychanie. Ćwiczenia oddechowe uczą prawidłowego wzorca oddechowego, zwiększają pojemność płuc, ruchomość klatki piersiowej oraz wzmacniają mięśnie. Pozytywne efekty można zauważyć już po 2-3 tygodniach regularnego treningu. Prawidłowy oddech to tzw. oddech przeponowy, który pozwala pobrać organizmowi aż 10 razy więcej tlenu, niż przy oddechu płytkim. Oddech przeponowy opiera się na jednoczesnym napięciu przepony i rozluźnieniu powłok brzusznych z uniesieniem żeber i wyprostowaniem kręgosłupa.
• Regularna aktywność fizyczna. Regularne ćwiczenia wiążą się z lepszym przepływem krwi, a zatem z odżywianiem i dotlenieniem komórek naszego ciała, co znacząco pomaga usprawnić pracę układu krążenia. Aktywność fizyczna wpływa również na układ immunologiczny, dzięki czemu organizm jest gotowy do walki ze szkodliwymi drobnoustrojami. Układ oddechowy preferuje ćwiczenia aerobowe, czyli takie, podczas których dochodzi do przyśpieszenia oddechu i częstotliwości bicia serca. To np. bieganie, pływanie czy jazda na rowerze.
• Nebulizacja. To prosty i skuteczny sposób nie tylko na walkę z uciążliwymi objawami przeziębienia. Pomoże, gdy krople czy leki na katar okazują się niewystarczające. Nebulizacja jest również bardzo dobrą metodą na utrzymanie dróg oddechowych w dobrej kondycji. Możemy ją wykonać samodzielnie, poprzez tzw. parówki przy użyciu miski z gorącą wodą oraz ręcznika, którym przykrywamy głowę, aby zapobiec przedostawaniu się pary wodnej na zewnątrz. Do wody możemy dodać olejki eteryczne, sól kuchenną lub sól fizjologiczną.