Nebulizacja: jak pomaga w leczeniu chorób układu oddechowego?

19. 2. 2021 · Irmina Turek · 8 minut czytania
  • leczenie
Nebulizacja: jak pomaga w leczeniu chorób układu oddechowego?

Nebulizator dla dorosłych to bardzo popularny i dobry sposób leczenia dolegliwości dróg oddechowych. Sprawdza się zarówno w przewlekłych schorzeniach, jak i w przebiegu czasowych infekcji. Jest to sprzęt, który pozwala przeprowadzić inhalacje w domowym zaciszu. Jak z niego korzystać?

Na czym polega nebulizacja?

Nebulizacja to proces, podczas którego specjalne urządzenie zamienia płynny lek lub inną substancję w aerozol. Dzięki temu możesz go wdychać i wprowadzić bezpośrednio do układu oddechowego przez usta i nos. To skuteczny sposób miejscowej terapii różnych problemów układu oddechowego, a lek dostaje się dokładnie tam, gdzie ma zadziałać. W trakcie nebulizacji wdychasz przez usta mgiełkę wytworzona przez nebulizator.

Jeśli aplikujesz sobie lek, to w wytworzonych kropelkach aerozolu zawieszone są cząsteczki substancji czynnej. W zależności od wielkości cząsteczek wmgiełce dana frakcja może dostać się na różne poziomy układu oddechowego. Im mniejsze cząsteczki, tym głębiej będą w stanie się dotrzeć. Cząsteczki mające więcej niż 8 µm zatrzymują się głównie w nosie i gardle, mniejsze − przejdą do tchawicy i szerszych oskrzeli: takie poniżej 2 µm powinny powędrować do poziomu oskrzeli i oskrzelików, a najmniejsze − dostaną się do pęcherzyków płucnych (0,5 – 2 µm). Z tego też względu bardzo ważny jest dobór inhalatora w ten sposób, aby jak najwięcej cząsteczek leku dotarło do oskrzeli i płuc.

Nebulizator dla dorosłych

Nebulizator dla dorosłych − rodzaje

Zanim odpowiem, jaki nebulizator dla dorosłych sobie sprawić, wyjaśnię jedną ważną kwestię. Często w artykule używam terminów nebulizator i inhalator zamiennie. Jest to pewnego rodzaju uogólnienie. Przedstawiając sprawę dokładnie, to inhalatorem nazywamy całe urządzenie, które dostarcza powietrza z zewnątrz i napędza proces przemiany płynu w mgiełkę. Sam nebulizator natomiast to główna część inhalatora odpowiedzialna za powstanie aerozolu. Na co dzień jednak najczęściej pojęcia te używana się praktycznie wymiennie i określa się nimi ogólnie cały potrzebny sprzęt do przeprowadzenia inhalacji.

Na rynku dostępne są nebulizatory tłokowe i siateczkowe oraz ultradźwiękowe.

Inhalatory tłokowe (kompresorowe) są prostsze w konserwacji, lecz nieco większe i głośniejsze, ale też tańsze. Według powszechnej opinii są to bardzo wygodne do stosowania nebulizatory zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Można nimi podawać wszystkie rodzaje leków przeznaczonych do inhalacji, zarówno te na receptę, jak i dostępne od ręki w aptece.

Drugi rodzaj inhalatorów (siateczkowe) sprawdzi się u osób bardziej doświadczonych w nebulizacji, bo łatwo je uszkodzić, źle konserwując lub stosując zbyt gęste roztwory − nie wszystkie preparaty do nebulizacji nadają się do użycia w tym typie nebulizatora. Jeśli chodzi o zalety, to inhalatory siateczkowe są zwykle mniejsze i cichsze.

Inhalatory ultradźwiękowe są ciche, a mgiełka powstaje w efekcie działania ultradźwięków. Ten rodzaj nebulizatora nie nadaje się do podawania niektórych leków na mukowiscydozę oraz sterydów i antybiotyków, bo fale mogą uszkadzać strukturę chemiczną tych leków.

W zestawie z inhalatorem znajdują się akcesoria do nebulizacji takie jak maski i ustnik. Niezależnie od wybranego rodzaju inhalatora jeśli tylko możesz, lepiej korzystaj z ustnika do nebulizacji niż maski twarzowej. W ten sposób więcej leku trafi do płuc.

na co pomaga nebulizator

Jaki nebulizator dla dorosłych wybrać?

Kiedy wybierasz nebulizator, przemyśl, co będziesz nim aplikować. W przypadku inhalacji preparatów bez recepty, które mają nawilżyć i ukoić drogi oddechowe podczas przeziębienia czy rozrzedzić wydzielinę, to, jakiej klasy sprzęt wybierzesz, ma mniejsze znaczenie. Przede wszytskim powinno Ci zależeć na tym, żeby preparat znalazł się w płucach, a to, ile się go tam dostanie, nie jest aż tak istotne. Z kolei podczas podawania leków należy przypilnować, aby dawka wchłoneła się w całości. Dlatego uważam, że lepiej zainwestować od razu w dobry sprzęt, który w razie konieczności sięgnięcia po preparaty na receptę również dobrze się sprawdzi.

Inhalatory, a w szczególności części, które sprężają powietrze, mają stosunkowo długą żywotność. Plastikowe elementy zużywają się szybciej, ale tmożna je osobno dokupić w razie potrzeby i a koszt jest w tym przypadku niewielki.

Parametry, na które warto zwrócić uwagę, kupując inhalator, to m.in.:

  • głośność sprzętu − producent deklaruje jej wartość w decybelach,
  • frakcja respirabilna (FPF%) – określa, jaki procent cząsteczek wytworzonych przez nebulizator ma zadeklarowany przez producenta rozmiar. Dobrze, jak ma wartość powyżej 70%,
  • MMAD − to parametr, który mówi o wielkości wytwarzanych cząstek. Powinien być poniżej 5, a najlepiej między 2-3 μm,
  • martwa objętość – to ilość płynu, która pozostanie w nebulizatorze i nie przekształci się w mgiełkę. Im niższa, tym lepiej,
  • akcesoria do inhalacjijeśli kupujesz sprzęt dla całej rodziny, zwróć uwagę, czy inhalator ma w zestawie też maskę w dziecięcym rozmiarze. Sprawdź też: Inhalacja noworodka − jak wykonać ją krok po kroku,
  • czas nebulizacjiim nebulizacja trwa krócej, tym lepiej. Najwyższa wydajność procesu występuje w pierwszych 10 minutach.

jaki nebulizator dla dorosłych?

Jak korzystać z nebulizatora?

W trakcie przeprowadzania nebulizacji siedź z głową lekko odchyloną do tylu. Dobrze, jeżeli znajdziesz na ten czas dla siebie miejsce, gdzie jest Ci wygodnie i masz spokój. Jeśli korzystasz z maski twarzowej, pamiętaj, aby dobrze dopasować ją do buzi tak, aby ściśle przylegała. To sprawi, że inhalacja będzie bardziej efektywna.

Podczas nebulizacji oddychaj głęboko i spokojnie, a po skończonym zabiegu umyj twarz, wypłucz jamę ustną i umyj zęby. To ważne, kiedy prowadzisz inhalacje z użyciem leków na receptę, a zwłaszcza sterydów.

Żeby długo cieszyć się sprawnym sprzętem, dowiedz się, jak używać nebulizatora − przeczytaj instrukcję obsługi. Staraj się także regularnie wymieniać filtry. Częstość wymian będzie zależeć od jakości powietrza i częstości przeprowadzania inhalacji. Dodatkowo plastikowe części nebulizatora myj po każdym użyciu.

Inhalator dla dorosłych - opinie

Nebulizator − na co pomaga konkretnie?

Nebulizacja sprawdza się w przeziębieniach z zarówno mokrym, jak i suchym kaszlem. W sytuacji kiedy w oskrzelach zalega gęsta wydzielina, możesz wspomóc się inhalacjami z użyciem 3% roztworu NaCl, czyli roztworu hipertonicznego. Pozwoli to rozrzedzić i przez to łatwiej odkrztusić flegmę. Jeśli dokucza Ci suchy kaszel, wtedy w formie inhalacji użyj roztworów soli fizjologicznej lub jej połączeń z kwasem hialuronowym. Pomoże to nawilżyć drogi oddechowe i zmniejszyć podrażnienia oskrzeli.

Na rynku dostępne są też roztwory do inhalacji z ektoiną, która wykazuje działanie przeciwzapalne i kojące. W przypadku przeziębienia takie inhalacje uzupełniają leczenie, co często pomoże uniknąć leków doustnych lub ograniczyć ich stosowanie. Roztwory te mają naturalny i delikatny skład. Dodatkowo sprzedaje się je w formie małych ampułek z płynem i nie posiadają żadnych konserwantów ani składników pomocniczych.

Do inhalacji możesz używać też specjalnych mgiełek solankowych. Wykorzystuje się je od lat we wspomaganiu przeziębień. Prozdrowotne działanie mgiełek solankowych wynika z ich składników mineralnych i dużej zawartości jodu, wapnia i magnezu.

W formie inhalacji można podawać też leki na choroby przewlekłe związane z układem oddechowym. Wziewnie używa się preparatów na astmę, mukowiscydozę czy przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Dowiedz się więcej o leczeniu astmy: Astma oskrzelowa. Leczenie pozwala kontrolować chorobę. Leki podaje się dokładnie do miejsca problemu. Co więcej, robi się to szybko i mało inwazyjnie. Dzięki temu ograniczasz ryzyko wystąpienia działań niepożądanych doustnych form leku, które przechodzą przez układ pokarmowy i wątrobę.

Jeśli zażywasz leki sterydowe w inhalacjach, pamiętaj, żeby po skończonej nebulizacji przemyć twarz i przepłukać usta − tak zmyjesz lek z powierzchni skóry i jamy ustnej. Pozwoli to ograniczyć działania niepożądane na skórę. Obecnie, oprócz roztworów soli fizjologicznej w formie wyziewów, można podawać leki z grup mukolityków (rozrzedzające wydzielinę), antybiotyki, sterydy i leki rozkurczające oskrzela.

Jak używać nebulizatora na przeziębienie?

Nebulizacja a inhalacja parowa

Warto pamiętać też, że nebulizacja nie ma nic wspólnego z inhalacją parową, kiedy to nachylasz się nad naczyniem z parującą wodą, często z dodatkiem ziół czy olejków eterycznych. W nebulizacji cząsteczki trafiają do głębszych struktur dróg oddechowych i na nie działają, a w inhalacji parowej − działasz co najwyżej na krtań i zatoki.

Dodatkowo w nebulizacji wdychasz zimną mgiełkę z wysoce rozdrobnionymi i zawieszonymi w niej kropelkami, a w inhalacji parowej ciepłą parę wodną, której cząsteczki są, wbrew pozorom, bardzo duże. Preparaty olejkowe i zioła nie nadają się do podania do nebulizatora bie tylko dlatego, że w wielu przypadkach po prostu go uszkodzą, ale też nie są to substancje, nienadające się do podania do płuc. Mogą wywołać gwałtowne skurcze i duszności, które w niektórych przypadkach mogą skończyć się tragicznie.

Przy zwykłych przeziębieniach inhalacje możesz wykonywać bez nebulizatora. Dla dorosłych, o ile nie ma konieczności podania specjalnego leku, dobrym rozwiązaniem są także domowe parówki. Więcej o inhalacjach, także inhalacjach na zatoki, pisałam tu: Inhalacje na zatoki, katar, kaszel. Na co pomagają inhalacje?.

Kiedy kupić nebulizator dla dorosłych? Ku pamięci

Nebulizator dla dorosłych może zalecić Ci lekarz, szczególnie jeżeli chorujesz na przewlekłe choroby układu oddechowego. Korzystanie z tego urządzenia może wspomagać też terapię w zwykłym przeziębieniu czy grypie. Jaki wybrać inhalator dla dorosłych?. Opinie w sieci mogą się różnić. Pamiętaj jednak, żeby zawsze dobrać sprzęt do swoich indywidualnych potrzeb, leków, które zamierzasz przyjmować, tego na jaki fragment układu oddechowego chcesz działać i jaką chorobę chcesz leczyć.

 

Źródła:

  1. Sosnowski T.: Aerozole wziewne i inhalatory. Warszawa, PW, 2010
  2. Ari A., Restrepo R.D.; American Association for Respiratory Care: Aerosol delivery device selection for spontaneously breathing patients 2012
  3. Broeders M., Vincken W., Corbetta L. i wsp.: The ADMIT series – Issues in Inhalation Therapy. 7 Ways to improve pharmacological management of COPD: the importance of inhaler choice and inhalation technique. Care Respir. J., 2011

 


 

Więcej artykułów na ten temat

Irmina Turek