Fobia szkolna. Realny problem czy szkolna wymówka?

3. 9. 2019 · Natalia Klonowska · 4 minuty czytania
  • psychologia
Fobia szkolna. Realny problem czy szkolna wymówka?

Fobia szkolna to nie wymysł. Dzieci mogą unikać szkoły, żeby radzić sobie ze stresem lub strachem. Strach może mieć wiele przyczyn i czasem może nawet objawiać się fizycznie. Jeżeli Twoje dziecko nie chce chodzić do szkoły to jest to spore wyzwanie, tak dla rodziny, jak i nauczycieli. Fobia szkolna ma znaczący wpływ na rozwój społeczny, emocjonalny i edukacyjny dziecka. Zobacz, jak rozpoznać fobię szkolną.

Co to jest fobia szkolna?

Fobia szkolna, zwana także nerwicą szkolną lub unikaniem szkoły, jest formą silnego niepokoju u dziecka, który związany jest z pójściem do szkoły. Te lęki, często głębokie, są chroniczne i mogą wywoływać skrajną panikę, stres i niepokój.

Fobię szkolną zalicza się do fobii społecznych. W klasyfikacji zaburzeń psychicznych określana jest jako zaburzenie lękowe, a dokładniej − nerwicowe.

fobia szkolna

Wiele różnych czynników może przyczynić się do rozwoju fobii szkolnej wśród dzieci i nastolatków. Mogą to być niepokojące wydarzenia w szkole, takie jak zastraszanie, dręczenie, ośmieszanie lub żenująca sytuacja. Przykra sytuacja rodzinna (śmierć w rodzinie, konflikty między rodzicami) również może przyczynić sie do zachowań lękowych u dziecka. Podobnie jak zmiana szkoły, powrót do szkoły po długiej przerwie czy problemy towarzyskie w szkole.

Fobia szkolna − objawy

Psycholog L. Muraszkiewicz zwraca uwagę na różne sfery, w których objawia się przeżywanie lęku szkolnego przez dziecko: psychiczna, fizjologiczna, behawioralna i społeczna.

Do głównych objawów fobii szkolnej można zaliczyć:

  • widoczny lęk, który pojawia się tylko w tej jednej sytuacji dotyczącej szkoły
  • unikanie wyjścia na zajęcia połączone z przeżywaniem nasilonego niepokoju, a nawet przerażenia
  • objawy nasilają się, gdy rodzic nie ustępuje i szybko mijają, gdy dziecko może zostać w domu
  • napady paniki, złości, agresywne zachowania
  • szybsze tętno, słabnięcie, brak apetytu, ból brzucha, skargi na nudności, stan podgorączkowy

fobia szkolna objawy

Fobia szkolna − jak pomóc dziecku i czego nie robić?

Na początku warto zrozumieć, że komfort życia dziecka narażonego na życie w ciągłym napięciu jest znacznie obniżony. Strach przed krytyką, ośmieszeniem czy odrzuceniem w połączeniu z niską samooceną na ogół sam nie mija. Wspólnymi siłami warto pomyśleć o innych rozwiązaniach niż nauka w domu czy godzenie się na kolejny dzień bez szkoły. To tylko pozorne łagodzenie problemu. Na dłuższą metę takie rozwiązania mogą jedynie sprawić, że dziecko będzie gorzej funkcjonować w społeczeństwie czy nawet gorzej się uczyć. To może też wpłynąć na jego późniejszą karierę i życie.

fobia szkolna występująca u dzieci

Dobrym pomysłem będzie rozmowa z nauczycielem, wychowawcą i zasygnalizowanie problemu, z którym boryka się Twoje dziecko. Najważniejsze jest zapewnienie dziecku bezpiecznego środowiska, w którym będzie mogło się uczyć i rozwijać. Dotyczy to zarówno domu, jak i przede wszystkim szkoły.

Rozmawiaj z dzieckiem bez gróźb, szantażu i bez osądzania. Tylko taka rozmowa może ujawnić rzeczy, które dzieją się w szkole lub inne stresory, które wywołują poważne lęki u Twojego dziecka. Postaraj się powstrzymać od ocen. Zamiast tego dziel się własnymi doświadczeniami ze zrozumieniem i omawiaj sposoby rozwiązania problemu.

fobia szkolna leczenie

Fobia szkolna − leczenie

Zgodnie ze wskazówkami psycholog L. Muraszkiewicz, leczenie powinno być kompleksowe. Warto rozpocząć od ustalenia diagnozy. Doświadczony psycholog dzieci i młodzieży jest pierwszą osobą, do której najlepiej się udać.

Przeprowadzi on diagnozę psychodynamiczną, która uwzględnia wszystkie uwarunkowania, m.in. czynniki osobowościowe, środowiskowe, rodzinne i biologiczne. Dzięki temu możliwe dobranie właściwej psychoterapii (poznawczo-behawioralna lub psychodynamiczna). Badania pokazują pozytywne efekty terapii poznawczo-behawioralnej. Przy czym rodzina jest również angażowana w wybrane zajęcia i to poprawia jej skuteczność do 70%.

Więcej artykułów na ten temat

Natalia Klonowska