Zespół górnego neuronu ruchowego
Objawy uszkodzenia górnego neuronu ruchowego świadczą o nieprawidłowości w obrębie ośrodkowego układu nerwowego: półkuli mózgowych, pnia mózgu lub rdzenia kręgowego. Objawy jakie można zaobserwować w tym przypadku to:
- osłabienie mięśni
- wzmożone napięcie mięśni zwane spastycznym
- wygórowane odruchy ścięgniste (czyli np. uderzenie młoteczkiem w kolano wywoła odruch silniejszy niż prawidłowo)
- objawy patologiczne, które u zdrowej dorosłej osoby nie występują (np. objaw Babińskiego czyli odruchowe zgięcie grzbietowe palucha podczas podrażnienia boku podeszwy stopy)
- brak odruchów skórnych brzusznych, które prawidłowo występują (polegają na skurczu mięśnia prostego brzucha w reakcji na drażnienie skóry brzucha od boku w stronę pępka)
Najczęstsze przyczyny to udar mózgu, guz mózgu, stwardnienie rozsiane, stany zapalne czy uraz rdzenia kręgowego.
Zespół dolnego neuronu ruchowego
W tym przypadku osłabienie mięśni wynika z uszkodzenia nerwów poza ośrodkowym układem nerwowym − czyli np. nerwów obwodowych.
Objawia się to:
- osłabieniem mięśni
- obniżonym napięciem (wiotkość mięśni)
- osłabieniem lub zniesieniem odruchów ścięgnistych
- zanikiem mięśni
- fascykulacjami (szybkie zrywania i drgania mięśni)
Powodem takiego stanu mogą być przykładowo: zespół Guillaina i Barrégo (czyli ostra, zapalna polineuropatia o podłożu immunologicznym), niepożądane działania niektórych leków, zatrucia metalami czy choroby immunologiczne.
Sprawdź też, czym jest zapalenie ścięgna piętowego.
Złącze nerwowe-mięśniowe przyczyną osłabienia mięśni
Przekazanie sygnału pomiędzy komórką nerwową, a mięśniową odbywa się za pomocą acetylocholiny, czyli neuroprzekaźnika. Gdy impuls dotrze do końcówki nerwu, acetylocholina wydzielana jest do tzw. przestrzeni synaptycznej, żeby następnie przyłączyć się do swoich receptorów w błonie komórki mięśniowej.
Autoimmunologiczna choroba, w której Twoje własne przeciwciała atakują te receptory, przez co spada ich ilość to miastenia.
Głównym objawem jest wzmożona męczliwość mięśni co objawia się: opadaniem powiek, podwójnym widzeniem, osłabieniem żucia i połykania, głosu i mięśni mimicznych twarzy. Pojawia się osłabienie siły mięśni nóg przy chodzeniu i siły rąk przy wykonywaniu codziennych czynności, a wszystkie objawy nasilają się w miarę wykonywania ruchów (przykładowo: szybkie mruganie początkowo nie sprawi problemów, ale w miarę wysiłku mięśnie ulegną zmęczeniu i powieka zacznie opadać).
Zespół miasteniczny Lamberta-Eatona to rzadka choroba, której objawy to słabe ramiona, suchość w ustach, impotencja, zmniejszona potliwość, zaparcia i osłabienie mięśni nóg. Przyczyny warto poszukać wyjątkowo wnikliwie, bo zespół ten może być pierwszym objawem nowotworu.
Za nieprawidłowości w obrębie płytki nerwowo-mięśniowej odpowiadają także zatrucia, np. toksyną botulinową czyli jadem kiełbasianym lub antybiotykami aminoglikozydowymi.
Sprawdź też, czym jest miopatia nabyta.
Osłabienie mięśni − objaw uszkodzenia mięśnia
Osłabienie mięśni nie musi wynikać z uszkodzenia neurologicznego − czasem problemem jest sam mięsień. Miopatie, czyli choroby mięśni, to bardzo różnorodna grupa, w której zawierają się zarówno schorzenia dziedziczne (np. dystrofie mięśniowe, gdzie budowa komórki mięśniowej jest nieprawidłowa), jak i nabyte (np. zapalenie wielomięśniowe, polekowe uszkodzenie mięśni). Dokładne objawy, przebieg choroby i rokowanie zależą od konkretnej jednostki chorobowej. Charakterystyczne jest zazwyczaj symetryczne osłabienie mięśni (głównie ramion i ud, czasem także twarzy).
Osłabienie mięśni − co zrobić?
Jeżeli zauważasz u siebie osłabienie mięśni − udaj się do lekarza rodzinnego, który prawdopodobnie skieruje Cię do neurologa. W zależności od rodzaju objawów i Twojej sytuacji (spastyczność czy wiotkość, symetryczność niedowładu, zakres mięśni objętych chorobą, czas trwania i szybkość narastania, wywiad rodzinny, stosowane leki, wynik badania neurologicznego, czynności z którymi masz kłopoty, np. wchodzenie po schodach czy wieszanie firanek oraz wiele innych) lekarz pogłębi diagnostykę w odpowiednim kierunku.
Czasem postawienie prawidłowej diagnozy wymaga specjalistycznych badań. Dopiero, kiedy poznasz przyczynę dolegliwości, możliwe jest rozpoczęcie adekwatnej terapii. Pamiętaj, że nagły niedowład połowy ciała i towarzyszące mu objawy (np. zaburzenia mowy, opadanie kącika ust) mogą świadczyć o udarze mózgu i wymagają natychmiastowej pomocy! Podobnie, w przypadku narastających trudności z mówieniem, przełykaniem i oddychaniem nie zwlekaj ani chwili z wezwaniem lekarza.
