Wodobrzusze − leczenie przez nakłucie jamy brzusznej

21. 2. 2019 · Karolina Rudowska · 4 minuty czytania
  • leczenie
Wodobrzusze − leczenie przez nakłucie jamy brzusznej

W niektórych chorobach może dojść do gromadzenia się nadmiernej ilości płynu w jamie otrzewnej. Objaw ten to wodobrzusze. Leczenie opiera się na terapii choroby, która doprowadziła do wodobrzusza i łagodzeniu. Pomocna może okazać się dieta niskosodowa, stosowanie moczopędnych leków. Czasem może okazać się konieczne ściąganie wody z brzucha, czyli nakłucie jamy otrzewnej, żeby upuścić część płynu.

Wodobrzusze − co to jest?

Ściany Twojego brzucha wyścielone są od wewnątrz otrzewną − jest to błona surowicza, która tworzy coś w rodzaju worka. Otrzewna ścienna wyściela ściany jamy brzusznej i miednicy, natomiast otrzewna trzewna pokrywa narządy położone w tych jamach. Pomiędzy otrzewną trzewną i ścienną znajduje się jama otrzewnej, w której prawidłowo występuje niewielka ilość płynu (około 150 ml). Dzięki niemu blaszki otrzewnej mogą się swobodnie ślizgać względem siebie, a narządy jamy brzusznej mają odpowiednią amortyzację. W niektórych chorobach może dojść do gromadzenia się większej ilości płynu w jamie otrzewnej − to właśnie jest wodobrzusze. Leczenie polega na terapii choroby, która doprowadziła do tego stanu, ale czasami konieczne może okazać się nakłucie jamy brzusznej.

Wodobrzusze − przyczyny

Do wodobrzusza może doprowadzić wiele chorób.

Najczęstsze przyczyny wodobrzusza to:

  • marskość wątroby, która prowadzi do nadciśnienia wrotnego (czyli nadmiernego wzrostu ciśnienia w żyłach, które odprowadzają krew z narządów brzucha)
  • nowotwory
  • niewydolność serca

Rzadsze przyczyny wody w brzuchu to np.: choroby trzustki, infekcje, zespół nerczycowy,  toczeń rumieniowaty układowy, niedożywienie białkowe, gruźlica czy uszkodzony przewód limfatyczny. Także u chorych leczonych hemodializami może  pojawić się wodobrzusze, ale niejasny jest bezpośredni mechanizm jego powstania.

wodobrzusze co to jest

Zobacz, jakie objawy może dawać marskość wątroby w artykule: Marskość wątroby – jak rozpoznać rozwój nieodwracalnej choroby?

Wodobrzusze − objawy

Wodobrzusze objawia się stopniowym powiększaniem się obwodu brzucha i wzrostem masy ciała. Możesz odczuwać wtedy dyskomfort w jamie brzusznej, pobolewanie, a czasem nudności czy duszności. Reszta objawów uzależniona jest od choroby, która doprowadziła do wodobrzusza.

Wodobrzusze − leczenie

Leczenie wodobrzusza można podzielić na leczenie przyczynowe (czyli terapię choroby odpowiedzialnej za jego powstanie) i leczenie objawowe (czyli łagodzenie objawów).

Leczenie przyczynowe jest najważniejsze! Kiedy leczy się podstawową chorobę masz szansę dotrzeć do źródła wodobrzusza. W przypadku marskości wątroby, wodobrzusze może być jednym z najwcześniejszych i najczęstszych powikłań choroby. Jego przyczyną jest wtedy nie tylko wspomniane wyżej nadciśnienie wrotne, ale także hipoalbuminemia (niski poziom białek albumin we krwi) i gromadzenie sodu i wody w organizmie.

Jeśli nadmierna ilość płynu w jamie otrzewnej stwierdzana jest tylko za pomocą USG, masz do czynienia z wodobrzuszem łagodnym (1. stopień).  Gdy objętość płynu przekroczy 500 ml, jego nadmiar da się zwykle stwierdzić już w badaniu fizykalnym (objaw chełbotania) − jest to 2. Stopień, czyli umiarkowane wodobrzusze.

wodobrzusze leczenie

Leczenie objawowe w przypadku 1. i 2. stopnia zaczyna się od zmniejszenia ilości sodu w diecie. Jeśli to nie przyniesie efektów, następnym krokiem jest włączenie diuretyków, czyli leków moczopędnych (np. spironolaktonu i furosemidu) i stopniowe zwiększanie ich dawek. Zaawansowane wodobrzusze (3. stopień) charakteryzuje wyraźne napięcie powłok brzusznych, wygładzenie pępka lub przepuklina pępkowa, a czasem uczucie duszności. W tej sytuacji konieczne może być lecznicze nakłucie jamy brzucha. W przypadku opornego na leczenie lub nawracającego wodobrzusza w przebiegu marskości wątroby, jedynym rozwiązaniem może okazać się przeszczepienie wątroby lub inne zabiegi operacyjne, takie jak zespolenie wrotno-układowe czy otrzewnowo-żylne.

Analogicznie do marskości wątroby, wodobrzusze spowodowane innymi schorzeniami, również leczy się przyczynowo (leczenie choroby nowotworowej, niewydolności serca, infekcji itd.), a leczenie objawowe wygląda podobnie − lekarz może zalecić leki moczopędne, ograniczenie spożycia soli i płynów, czasami potrzebne może być uzupełnienie albumin, a w nasilonym wodobrzuszu − nakłucie jamy otrzewnej.

nakłucie jamy otrzewnej - leczenie wodobrzusza

„Ściąganie wody z brzucha”?

To potoczne określenie może Cię w pierwszej chwili zaniepokoić. Na czym polega i jak wygląda paracenteza jamy brzusznej? Zabieg jest stosunkowo bezpieczny i można powtarzać go dość często, jeśli jest taka potrzeba. Przed nakłuciem, lekarz podłączy Ci kroplówkę i ułoży Cię w pozycji półleżącej. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym. Miejsce nakłucie znajduje się zazwyczaj 2 − 3 cm poniżej pępka. Po zabiegu i założeniu opatrunku, uzupełnia się jeszcze poziom albumin. Lekarz może zlecić nakłucie jamy brzucha nie tylko, żeby odciągnąć wodę, ale także, żeby pobrać płyn do diagnostyki.

Więcej artykułów na ten temat

Karolina Rudowska