Żylaki na nogach – czy Tobie też grożą? Sprawdź, skąd się biorą

Żylaki nóg są objawem przewlekłej choroby żylnej. Zmaga się z nimi co 3. kobieta i co 5. mężczyzna. Są problemem, który zwraca uwagę głównie ze względów estetycznych. Ale pamiętaj, że mogą prowadzić do ciężkich powikłań, a nawet do śmierci. 

Objawy żylaków nóg − która z żył jest już żylakiem?

Magdalena Piniak wprowadza w temat:

„Żyły są naczyniami krwionośnymi odprowadzającymi krew ubogą w tlen. To nimi krew wraca do serca i później do płuc. W przypadku żył występujących na kończynach dolnych dzielimy je na żyły powierzchniowe, znajdujące się tuż pod skórą i żyły głębokie, które są schowane pomiędzy tkanką łączną i mięśniami. W żyłach są zastawki, które uniemożliwiają przepływ krwi w niewłaściwą stronę”.

Natomiast żylak, to trwale poszerzona żyła powierzchowna, której średnica przekracza 3 mm kiedy stoisz. Pojawia się na wskutek wzrostu ciśnienia krwi, które ma ograniczoną swobodę przepływu w naczyniach.

Poszerzone żyły powierzchowne widoczne przez skórę mogą mieć kręty przebieg i tworzyć wyczuwalne uwypuklenia, przypominając sznur. Ich wielkość i rozległość zależy od zaawansowania choroby.

Magdalena Piniak kontynuuje:

„Żylaki dzielimy na kilka rodzajów:

• pajączki naczyniowe (teleangiektazje) – są po poszerzone żyłki tuż przy skórze. Nie wywołują bólu i mają znaczenie jedynie kosmetyczne,
• żylaki głównych pni żylnych – najczęściej występują na żyle odstrzałkowej (wtedy widoczne są żylaki na łydkach) i odpiszczelowej (widać je w przyśrodkowej powierzchni nogi). Ten typ żylaków najczęściej powoduje dolegliwości,
• żylaki siatkowate – żyły znajdujące się pod skórą, najczęściej pod kolanem lub na bocznej części uda i łydki, rzadko powodują obrzęk i raczej nie są bolesne”.

Żylaki nóg – przyczyny poszerzenia żył

Znamy czynniki sprzyjające pojawieniu się żylakom, wiemy, jakie dokładnie zmiany zachodzą w naczyniach, ale niestety wciąż nie wyjaśniono pierwotnej przyczyny występowania tego schorzenia.

Szanse na pojawienie się żylaków wyraźnie rosną z wiekiem. Wiąże się to z osłabieniem mięśni łydek i zmniejszeniem mechanicznej podpory dla naczyń krwionośnych. U kobiet ryzyko rozwoju choroby zwiększa się w wyniku zmian hormonalnych, które wynikają ze stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych, hormonalnej terapii zastępczej i w czasie ciąży, kiedy to dochodzi do wzrostu objętości krążącej krwi.

Poszerz swoją wiedzę: Czy po tabletkach antykoncepcyjnych się tyje? Odwieczny problem kobiet

Kolejnym czynnikiem ryzyka dla wystąpienia żylaków są predyspozycje genetyczne. Zidentyfikowano geny, które odpowiadają za elastyczność ścian żył w nogach. Dlatego osoby, u których w rodzinie występowały żylaki, mają większe prawdopodobieństwo, że również będą cierpień na to schorzenie.

Duże znaczenie w chorobie żylakowej ma również Twój styl życia. Palenie papierosów oraz dieta wysoko przetworzona i uboga w błonnik będą sprzyjały wystąpieniu żylaków. Także osoby z nadwagą i otyłe są bardziej narażone na zachorowanie. Co więcej, takie choroby jak nadciśnienie tętnicze i cukrzyca predysponują do rozwoju żylaków.

Magdalena Piniak rozwija:

„Oprócz tego do czynników ryzyka powstania żylaków kończyn dolnych możemy zaliczyć długotrwałe stanie, najczęściej związane z wykonywanym zawodem, praca w wysokich temperaturach, dźwiganie ciężkich przedmiotów, przebyte urazy i operacje związane z kończynami dolnymi”.

Żylaki na nogach – objawy

Pierwsze objawy choroby żylakowej są niespecyficzne i mało kojarzą się z chorobą, dlatego często są bagatelizowane. Wraz z upływem czasu nieleczone schorzenie może mieć coraz bardziej poważne skutki.

Żylaki na nogach – pierwsze objawy

W początkowym okresie choroby możesz mieć uczucie „ciężkości” nóg i ich nadmiernej „pełności”. Objawy te nasilają się wieczorem, a także po długotrwałym staniu. Dolegliwości ustępują rano, kiedy się budzisz, lub po odpoczynku z uniesionymi nogami. Już na tym etapie warto się przebadać na obecność żylaków. Wcześniejsze wykrycie schorzenia pozwoli szybciej wdrożyć leczenie i zahamować jego rozwój.

Żylaki wewnętrzne nóg – objawy

Ból pod kolanem lub w pachwinie, który pojawia się po długim siedzeniu lub staniu, to objawy żylaków wewnętrznych nóg. Powstają one w tzw. żyłach przeszywających, czyli naczyniach łączących żyły powierzchowne (te, w których najczęściej powstają żylaki) z żyłami głębokimi. Są ukryte pod skórą, więc nie możesz ich dostrzec gołym okiem. Ale można je zaobserwować za pomocą aparatu USG.

Żylaki na nogach – objawy późniejsze

Jeśli zignorujesz początkowe objawy żylaków nóg, z czasem możesz zauważyć obrzęk, który daje wrażenie, że nosisz za małe buty. Charakterystycznym objawem jest też nadmierna potliwość stóp. Żyły powierzchowne poszerzają się i stają się bardziej widoczne, zabarwione na niebiesko. Pojawia się tzw. zespół niespokojnych nóg, w którym odczuwać możesz przymus poruszania nogami. W niektórych przypadkach występować może mrowienie, drętwienie, a nawet świąd skóry kończyn dolnych.

A jak bolą żylaki nóg? Mogą występować bolesne kurcze mięśni łydek, które nasilają się w nocy. W bardziej zaawansowanych stadiach pojawia się tępy ból, który wzmaga się w ciągu dnia. Dyskomfort odczuwany podczas chodzenia może świadczyć o niedrożności żył głębokich goleni.

Nieleczone żylaki mogą mieć poważne konsekwencje, do których należy między innymi zapalenie żył powierzchownych. W trakcie zapalenia żył, możesz czuć silny ból, któremu towarzyszą zmiany skórne. Będzie to miejscowe zaczerwienienie skóry, zlokalizowane na przebiegu żyły objętej procesem zapalnym. Zwykle schorzenie wymagać będzie leczenia przeciwzapalnego, a w niektórych przypadkach nawet antybiotykoterapii. Nawracające stany zapalne i obrzęki nóg mogą doprowadzić do powstawania trudno gojących się owrzodzeń.

Żylaki na nogach – diagnostyka

Magdalena Piniak uczy:

„Niewielkie żylaki czy pajączki są raczej problemem kosmetycznym i nie wymagają wizyty u lekarza. Nie powodują też większych dolegliwości. Ważna jest jednak profilaktyka, żeby problem nie uległ dalszemu rozwojowi.

Jeżeli jednak wystąpią pewne objawy, należy skontaktować się z lekarzem. Możemy do nich zaliczyć:

• pękające żylaki na nogach – może wymagać szybkiej interwencji lekarskiej. W celu zmniejszenia krwawienia należy się położyć i unieść wysoko krwawiącą kończynę,
• zmiany zapalne i przebarwienia,
• bóle kończyn i obrzęki, które utrudniają normalne funkcjonowanie,
• stwardnienie w miejscu występowania żylaka.

Ponieważ żylaki są wyczuwalne i widoczne, łatwo je zdiagnozować. Jeśli pacjent ma podejrzenie przebytej zakrzepicy lub ma przejść operację żylaków, lekarz zleci badanie USG z kolorowym dopplerem, który pomaga w ocenie żył powierzchniowych i głębokich. Badanie USG może też pomóc, gdy żylaki jeszcze nie są widoczne, a u pacjenta występują obrzęki nóg o nieznanym pochodzeniu”.

Żylaki na nogach – leczenie

Magdalena Piniak radzi:

„Co na żylaki nóg będzie odpowiednie? Jeśli u pacjenta występują żylaki kończyn dolnych, i ma miejsce stan zapalny, leczenie obejmuje przyjmowanie przez 4 do 6 tygodni zastrzyków podskórnych z heparyną. Lek ten zmniejsza krzepliwość krwi i zapobiega  żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej. Zastrzyki najczęściej wykonuje się raz dziennie w powłokę brzuszną. Lekarz może zalecić również przyjmowanie doustnie lub zastosowanie miejscowo leków przeciwzapalnych.

Oprócz leczenia lekami przeciwzakrzepowymi istnieją też inne metody, takie jak:

• ucisk za pomocą bandaży elastycznych, opasek czy pończoch – rajstopy na żylaki powinny być tak wykonane, żeby nacisk zaczynał się od stóp i stopniowo zmniejszał się wyżej na nodze. Ułatwia to przepływ krwi z kończyn dolnych do serca. Pończochy i podkolanówki uciskowe mają różne stopnie ucisku i należy wcześniej skonsultować ich wybór ze specjalistą, ponieważ tak za mały, jak i za duży ucisk nie będzie korzystny podczas terapii,
• skleroterapia – polega na wstrzyknięciu leków, które powodują zamykanie się pajączków lub niewielkich żylaków,
• leczenie operacyjne,
• leki na żylaki bez recepty – mogą to być maści kremy, żele czy tabletki lub saszetki. W preparatach doustnych dominują takie substancje jak:
• rutozyd – inaczej rutyna. Występuje wraz z kwasem askorbinowym (witaminą C) w licznych preparatach wzmacniających odporność,
• diosmina – występuje w preparatach złożonych, jak i samodzielnie w dawkach od 300 do 1000 mg,
• hesperydyna – znajdziesz ją w preparatach złożonych,
• wyciąg z ruszczyka – ruszczyk kolczasty to naturalny sposób na naczynka,
• wyciąg z kasztanowca,
• dobezylan wapnia.

Sposoby te mają za zadanie ułatwić przepływ krwi w naczyniach krwionośnych i je wzmocnić. Poprawiają też ich elastyczność i zmniejszają przepuszczalność. Dzięki temu zmniejsza się ilość powstających obrzęków w kończynach dolnych.

Oprócz powyżej opisanych preparatów doustnych równie istotne są kremy, maści i żele do stosowania zewnętrznego. Mają one dodatkowo efekt chłodzący i przynoszą ulgę od razu, przy stosowaniu. W produktach do stosowania zewnętrznego możemy znaleźć takie substancje jak:

• heparyna – występuje zarówno jako substancja pojedyncza, jak i jako składnik preparatów złożonych,
• wyciąg z kasztanowca – preparat występuje w maściach lub żelach wykorzystujących kasztanowiec, często z dodatkiem rutyny”.

Jak pozbyć się żylaków na nogach – domowe sposoby

Magdalena Piniak sugeruje:

„Chcesz zmniejszyć ryzyko wystąpienia żylaków na kończynach dolnych? Zobacz, jakie są naturalne sposoby na żylaki na nogach!

• Zmień dietę – unikaj produktów powodujących wzdęcia lub zaparcia i zmniejsz ilość spożywanych kalorii w celu obniżenia masy ciała.
• Rzuć palenie, a jeżeli nie palisz – unikaj palenia pasywnego.

Dowiedz się, jak skutecznie rzucić palenie.

• Unoś kończyny dolne kilka razy dziennie, ułatwi to odpływanie krwi z nóg.
• Unikaj wysokich temperatur powietrza.
• Nie kąp się w gorącej wodzie. Każde mycie powinno być zakończone krótkim chłodnym prysznicem.
• Ćwicz w miarę indywidualnych umiejętności: pływaj, biegaj, chodź marszem, trenuj na rowerze i tańcz.
• Przy długotrwałym staniu lub siedzeniu zaleca się wykonanie krótkiego spaceru, przejścia się po schodach, czy wykonania kilku prostych ćwiczeń ruchowych poprawiających krążenie.

W przypadku występowania żylaków kończyn dolnych profilaktyka i odpowiednia dieta oraz aktywność fizyczna są bardzo istotne”.

Interesują Cię pękające naczynka na nogach w młodym wieku? Przeczytaj również: Żylaki nóg w młodym wieku – 6 rad jak im zapobiegać

Żylaki kończyn dolnych – zapamiętaj

Żylaki łatwo rozpoznać, jeśli już się rozwinęły i stały się widoczne. Niestety, wtedy stają się problemem wymagającym czasami nawet leczenia zabiegowego. Dlatego im wcześniej rozpoznasz u siebie niepokojące objawy, tym lepiej. W takim wypadku zgłoś się od razu do swojego lekarza, który omówi z Tobą profilaktykę i możliwości leczenia.

Źródła:

1. Blog dr n. med. Janusz Orzechowski specjalista chirurg [online] Polska, 2021, [dostęp: 28-10-2021]. Dostępny w internecie: http://www.januszorzechowski.lek-med.pl/artykuly,wiecej,113,zylaki-konczyn-dolnych.html
2. Portal mp.pl [online] Polska, 2017, [dostęp: 28-10-2021]. Dostępny w internecie: https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/zylaki/63354,zylaki