Wegetarianizm a ciąża − fakty i mity

W czasie ciąży zapotrzebowanie na wiele składników odżywczych zwiększa się. Płód potrzebuje ich, żeby prawidłowo się rozwijać. Dlatego takie kontrowersje budzi dieta wegetariańska kobiet w ciąży. Według niektórych wegetarianizm ma negatywny wpływ na przebieg ciąży. Inni uważają, że dieta wegetariańska jest nawet zdrowsza od tej tradycyjnej. Jak jest naprawdę?

MIT 1: „wegetarianizm w ciąży jest szkodliwy dla płodu”

Dobrze zbilansowana dieta wegetariańska jest całkowicie bezpieczna dla kobiet ciężarnych i płodu. Stosując dobrze dobraną dietę wegetariańską w ciąży, można dostarczyć organizmowi większości potrzebnych składników odżywczych. U wegetarianek w ciąży istnieje nawet mniejsze ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej. Współczesna medycyna stoi na stanowisku, że dobrze zbilansowana dieta jest zdrowa i bezpieczna dla kobiet ciężarnych.

„Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne wyraża stanowisko, że odpowiednio zaplanowane diety wegetariańskie, w tym diety ściśle wegetariańskie (wegańskie), są zdrowe, spełniają zapotrzebowanie żywieniowe i mogą zapewniać korzyści zdrowotne przy zapobieganiu i leczeniu niektórych chorób. Dobrze zaplanowane diety wegetariańskie są odpowiednie dla osób na wszystkich etapach życia, włącznie z okresem ciąży i laktacji, niemowlęctwa, dzieciństwa, dojrzewania, oraz dla sportowców.”

Sprawdź też witaminy dla kobiet w ciąży.

MIT 2: „wegetarianki rodzą mniejsze dzieci”

W społeczeństwie wciąż pokutuje mit, że dzieci wegetarianek rodzą się mniejsze. Powodem miałoby być to, że nie są one w stanie dostarczyć płodowi odpowiednej dawki białka, a także, że białko roślinne jest mniej wartościowe od zwierzęcego. Jest to bzdura!

Wegetarianki, podobnie jak wszystkie kobiety w ciąży, powinny zadbać o dostarczenie organizmowi odpowiedniej porcji białka. W czasie ciąży i laktacji rośnie zapotrzebowanie na białko nawet o 25 g na dobę. Dobrym źródłem białka są rośliny strączkowe, zboża, orzechy czy nasiona. Jeżeli nie jesteś weganką, białko możesz znaleźć także w jajkach i nabiale. Nie istnieją również żadne badania, które wskazywałyby na związek wegetarianizmu matki z hipertrofią płodu.

Sprawdź też, jak kontrolować wagę w ciąży.

MIT 3: „wegetarianki częściej rodzą dziewczynki”

Jednym z popularnych mitów jest przekonanie, że dieta wegetariańska wpływa na płeć dziecka, zwiększając szanse na urodzenie dziewczynki. W rzeczywistości nie ma żadnych naukowych dowodów potwierdzających tę teorię. Płeć dziecka jest determinowana w momencie zapłodnienia przez chromosomy płciowe ojca, a nie przez sposób odżywiania matki. Dieta wegetariańska, o ile jest odpowiednio zbilansowana i dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych, nie ma wpływu na proporcje płci u noworodków. Mit wynika najprawdopodobniej z anegdotycznych obserwacji, które nie mają odzwierciedlenia w badaniach naukowych. Warto pamiętać, że zdrowa dieta wegetariańska w ciąży może korzystnie wpłynąć na rozwój płodu oraz samopoczucie przyszłej mamy, ale nie jest w stanie ingerować w genetyczny mechanizm decydujący o płci dziecka.

FAKT 1: „wegetarianka w ciąży powinna stosować odpowiednią suplementację”

Faktem jest, że wszystkie kobiety w ciąży (niezależnie od stosowanej diety), narażone są na niedobory niektórych witamin i mikroelementów. Wynika to głównie z tego, że wtedy zwiększa się zapotrzebowanie na większość z nich. Z kolei, wymioty, mdłości („poranne” tylko z nazwy) często przyczyniają się do występowania niedoborów u przyszłych mam.

Przyszłe mamy powinny suplementować między innymi: kwas foliowy, witaminę D3, jod. Więcej na temat tego, jakie suplementy powinny stosować kobiety w ciąży, pisałam w artykule: Witaminy w ciąży. Jak i kiedy suplementować dietę?

FAKT 2: „wegetarianie są bardziej narażeni na niedobór witaminy D3, B12, żelaza i kwasów omega-3”

Tak jak wspomniałam wcześniej, wegetarianie, podobnie jak i wszyscy inni mieszkańcy Polski narażeni są na niedobór witaminy D3. Z tym, że weganie ze względu na to, że nie spożywają ryb i produktów mlecznych, są na to narażeni jeszcze bardziej.

Witamina B12 jest bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i krwionośnego człowieka. Niedobór witaminy B12 u kobiet w ciąży wiąże się z wyższym ryzykiem zespołu Downa u dziecka. Niestety, dieta wegetariańska (a w szczególności dieta wegańska), nie obfituje w produkty będące jej źródłem (czyli mięso i nabiał). Dlatego, przyszła mama powinna zadbać o suplementację tej witaminy lub spożywać produkty fortyfikowane w tę witaminę, np. napoje sojowe czy owsiane.

Przyszłe mamy wegetarianki powinny zwrócić uwagę na to, żeby ich dieta była bogata w produkty będące źródłem żelaza, a tym: soję, rośliny strączkowe, pestki dyni i słonecznika czy też zielonych warzywach. Większe zapotrzebowanie na żelazo u wegetarianek wynika z tego, że żelazo niehemowe (czyli pochodzenia roślinnego) gorzej się wchłania. Dlatego, warto łączyć produkty bogate w żelazo z tymi, które zawierają witaminę C. Ułatwia ona absorpcję żelaza.

Na niedobór kwasów omega-3 (przede wszystkim kwasów DHA, które są konieczne dla prawidłowego rozwoju płodu i zapobiegają między innymi autyzmowi, porażeniu mózgowemu czy alergiom) narażone są w szczególności weganki. Wynika to z faktu, że głównym źródłem tych kwasów są ryby i owoce morza. Dlatego, zaleca się u nich suplementację kwasów DHA. Kwasy omega-3 występują również w algach morskich, siemieniu lnianym czy orzechach włoskich.

FAKT 3: „wegetariańska dieta w ciąży może wspierać zdrową masę ciała matki i zmniejszać ryzyko nadmiernego przyrostu masy”

Odpowiednio zbilansowana dieta wegetariańska w ciąży może sprzyjać utrzymaniu prawidłowej masy ciała przyszłej mamy. Bogactwo warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, roślin strączkowych oraz zdrowych tłuszczów pomaga dostarczyć organizmowi niezbędnych składników odżywczych przy jednoczesnym unikaniu nadmiaru kalorii i tłuszczów nasyconych. Badania sugerują, że kobiety ciężarne na diecie roślinnej rzadziej zmagają się z nadwagą i otyłością oraz są mniej narażone na powikłania, takie jak cukrzyca ciążowa czy nadciśnienie. Kluczem jest jednak staranne planowanie jadłospisu, aby uniknąć niedoborów białka, żelaza, witaminy B12 czy kwasu foliowego. Dieta roślinna, jeśli jest dobrze skomponowana, może stanowić zdrową alternatywę i skuteczne wsparcie dla prawidłowego przebiegu ciąży.