Wzdęcia brzucha – przyczyny, leczenie i szybkie domowe sposoby na wzdęty brzuch!

Uczucie pełności, ucisk i powiększony obwód brzucha – to objawy, które mogą wskazywać na wzdęcia brzucha. Dolegliwości związane są zwykle ze stylem odżywiania. To, co jemy oraz sposób, w jaki konsumujemy  posiłki, często powoduje problemy trawienne. Jak diagnozować wzdęcia  i skutecznie z nimi walczyć? Jakie są domowe sposoby zmniejszające dyskomfort pacjenta? Wyjaśniamy!

Jak rozpoznać wzdęcia?

Co to są wzdęcia? To jedna z częściej zgłaszanych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – szacuje się, że przynajmniej raz w tygodniu doświadcza ich 20 proc. populacji. Wzdęcia brzucha określa się jako zwiększoną ilość gazów jelitowych (w subiektywnej ocenie pacjenta), które powodują uczucie pełności i dyskomfortu w jamie brzusznej. Jak wygląda wzdęty brzuch? Ma powiększony obwód, skóra może być napięta, a talia słabiej zarysowana.

Sprawdź popularne kategorie

Wzdęty brzuch – przyczyny

Choć wzdęty brzuch może mieć wiele przyczyn, głównym powodem dolegliwości są kwestie związane ze sposobem odżywiania się. Wzdęcia mogą być skutkiem:

• Nadmiernego spożycia nasion roślin strączkowych oraz produktów bogatych w fermentujace oligo-, di-, monosacharydy i poliole (FODMAP: mleko i jego przetwory, produkty zbożowe, niektóre owoce – jabłka, gruszki, śliwki, brzoskwinie, wiśnie, niektóre warzywa – kalafior, kapusta, cebula, czosnek),
• Nadmiernego spożycia żywności wysoko przetworzonej i tłustych, smażonych bądź grillowanych dań,
• Wypijania dużych ilości gazowanych napojów,
• Zbyt łapczywego spożywania posiłków (co sprzyja połykaniu powietrza wraz z kęsami pokarmu),
• Spożywania posiłków w stresie,
• Nietolerancji pokarmowych (np. laktozy obecnej w mleku i jego przetworach).

Symptomów nie należy lekceważyć, bo choć zwykle związane są z błędami dietetycznymi, przyczyną wzdętego brzucha mogą być również inne choroby, m.in.:

• Zespół jelita drażliwego,
• Nieswoiste choroby zapalne jelit,
• Celiakia,
• SIBO,
• Nowotwory przewodu pokarmowego.

Wzdęcia – objawy 

Jakie dolegliwości wywołuje wzdęty brzuch? Objawy zgłaszane przez pacjentów to przede wszystkim powiększenie obwodu brzucha i uczucie „przelewania” w jamie brzusznej. Warto jednak zauważyć, że odczucia te są zwykle subiektywne, a rzeczywista objętość gazów jelitowych pozostaje w normie.

Wzdęciom mogą towarzyszyć również inne objawy ze strony przewodu pokarmowego:

• Dyskomfort w jamie brzusznej (ból o charakterze uciskowym, napadowe skurcze jelit),
• Nadmierne oddawanie gazów,
• Uczucie rozdęcia,
• Zgaga, odbijanie.

Jakie badania na wzdęty brzuch?

Aby wiedzieć, jak leczyć wzdęcia i gazy, w pierwszej kolejności należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie zebranego wywiadu zaproponuje dalszą ścieżkę diagnostyczną. U pacjentów zmagających się ze wzdęciami wykonuje się:

Celem diagnostyki jest również wykluczenie innych stanów i dolegliwości, które mylnie mogą być interpretowane jako wzdęcia. Powiększenie obwodu brzucha może być objawem wodobrzusza, które często towarzyszy marskości wątroby, oraz obecności guzów lub torbieli na narządach wewnętrznych (m.in. na jajnikach). Zdarza się również, że „wzdęty” brzuch nie wynika z nagromadzenia gazów, a po prostu z przytycia.

Wzdęcia brzucha – leczenie

Co jest dobre na wzdęcia brzucha? Wiele zależy od przyczyny dolegliwości, niemniej zwykle łączy się metody farmakologiczne z odpowiednią dietą i aktywnością fizyczną. W przypadkach, gdy wzdęcia spowodowane są konkretną chorobą (np. celiakią czy nieswoistymi chorobami zapalnymi) należy przestrzegać indywidualnych zaleceń lekarza.

Co na wzdęty brzuch – leczenie farmakologiczne

Co na wzdęcia? Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie:

• Leków rozkurczających (np. drotaweryny) – rozluźniają mięśnie gładkie, co ułatwia usuwanie gazów i zmniejsza uczucie napięcia brzucha,
• Leków prokinetycznych (np. metoklopramidu) – wspomagają perystaltykę jelit, co przyspiesza usuwanie gazów i treści pokarmowej;
• Simetykonu lub dimetikonu – „rozbijają” pęcherzyki gazów.

Inne leki na wzdęcia to probiotyki oraz enzymy (np. laktaza), które wspomagają trawienie w przypadku nietolerancji pokarmowych, np. nietolerancji laktozy.

Co na wzdęcia? Odpowiednia dieta i zioła

Dieta likwidująca wzdęcia to dieta lekkostrawna, eliminująca produkty smażone i wysoko przetworzone, a także gazowane napoje. Warto ograniczyć również spożycie pokarmów wzdymających: roślin strączkowych, warzyw kapustnych oraz produktów bogatych w FODMAP.

• Ważny jest także sposób jedzenia. Warto jeść częściej, jednak w mniejszych porcjach. Należy również ograniczyć rozmowy podczas jedzenia, picie przez słomkę czy pochłanianie dużych kęsów – zachowania te sprzyjają połykaniu dużych ilości powietrza mogących powodować wzdęcia.
• Ulgę w dolegliwościach mogą również przynieść zioła na wzdęcia. Kminek zwyczajny, mięta pieprzowa czy koper włoski działają wiatropędnie i rozkurczowo. 

Szybkie sposoby na wzdęcia – regularna aktywność fizyczna

Jak pozbyć się wzdęcia? Po obiedzie, zamiast na drzemkę na kanapie wyjdź na spacer. Ruch poprawia perystaltykę jelit i zapobiega wzdęciom. 

Wzdęcia brzucha – domowe sposoby

Domowe sposoby na wzdęcia można stosować równolegle z innymi metodami łagodzenia dolegliwości. Jak szybko pozbyć się wzdęć? Ulgę mogą przynieść:

• Ciepłe okłady na brzuch lub ciepła kąpiel,
• Masaż brzucha delikatnymi, kolistymi ruchami zgodnie z ruchem wskazówek zegara (pomocny również w łagodzeniu wzdęcia u noworodka),
• Domowe napoje wspomagające trawienie (ciepła woda z cytryną, woda z octem jabłkowym),
• Włączenie do diety naturalnych probiotyków (kiszonek oraz maślanek, jogurtów, kefirów – w przypadku braku nietolerancji laktozy).

Jak zapobiegać wzdęciom?

Jak uniknąć wzdęć? Wprowadź na stałe proste zmiany w diecie, stylu życia i codziennych nawykach. Pamiętaj też o:

• Unikaniu w diecie produktów spożywczych mogących powodować wzdęcia,
• Odpowiednim nawodnieniu,
• Prawidłowej technice jedzenia,
• Regularnej aktywności fizycznej (spacerach, jodze),
• Zarządzaniu stresem, który sam w sobie może powodować wzdęcia, jak również przyczyniać się do zbyt szybkiego jedzenia – pomocne są medytacja, ćwiczenia oddechowe lub konsultacja z terapeutą. 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co jeszcze warto wiedzieć o wzdęciach brzucha? Zapoznaj się z często zadawanymi pytaniami.

Wzdęty brzuch - podsumowanie

Wzdęcia są powszechnie występującym problemem trawiennym. Ich przyczyną są zwykle czynniki związane ze stylem żywienia (spożywanie nadmiernych ilości wzdymających produktów, a także technika jedzenia sprzyjająca połykaniu dużych ilości powietrza). Wzdęć, zwłaszcza utrzymujących się przewlekle, nie należy bagatelizować, ponieważ mogą być objawem innych chorób. W leczeniu wzdęć stosuje się zarówno farmakoterapię, jak i naturalne sposoby na wzdęcia. Kluczowa jest zawsze zmiana stylu życia (modyfikacja diety i odpowiednia aktywność fizyczna). Pamiętaj też, aby wszystkie niepokojące objawy skonsultować z lekarzem.

Źródła:

1. Ballou S, Singh P, Nee J, Rangan V, Iturrino J, Geeganage G, Löwe B, Bangdiwala SI, Palsson OS, Sperber AD, Lembo A, Lehmann M. Prevalence and Associated Factors of Bloating: Results From the Rome Foundation Global Epidemiology Study. Gastroenterology. 2023 Sep;165(3):647-655.e4. doi: 10.1053/j.gastro.2023.05.049. Epub 2023 Jun 13. PMID: 37315866; PMCID: PMC10527500.
2. Lacy BE, Cangemi D, Vazquez-Roque M. Management of Chronic Abdominal Distension and Bloating. Clin Gastroenterol Hepatol. 2021 Feb;19(2):219-231.e1. doi: 10.1016/j.cgh.2020.03.056. Epub 2020 Apr 1. PMID: 32246999.