Zespół jelita drażliwego (IBS) - przyczyny, objawy, leczenie

17. 8. 2017 · Agnieszka Raczkowska · 5 minut czytania
  • leczenie
Zespół jelita drażliwego (IBS) - przyczyny, objawy, leczenie

W zasadzie nigdy nie czujesz się dobrze. Odkąd sięgasz pamięcią, zmagasz się z bólem brzucha, wzdęciami, nieprawidłowym wypróżnianiem, zgagą i nudnościami. Podczas gdy inni są w dobrych humorach, Twoje myśli krążą wokół toalety. Dwoisz się i troisz, odwiedzasz lekarzy, aż w końcu słyszysz diagnozę – zespół jelita drażliwego. Zastanawiasz się, czy da się go leczyć, aby mieć szansę na normalne życie?

Czym jest zespół jelita drażliwego?

  • postać biegunkową,
  • postać zaparciową,
  • postać mieszaną - cechującą się zarówno biegunkami, jak i zaparciami.

Postać biegunkowa objawia się szybką perystaltyką, zwłaszcza po przebudzeniu, w stanach stresu oraz krótko po posiłku. Podczas napadów biegunki na powierzchni stolca może być widoczny śluz.

W przypadku postaci zaparciowej często występuje uczucie niepełnego wypróżnienia. Należy mieć na względzie to, że obecność krwi w stolcu nie jest typowa dla tej choroby, dlatego jeśli się pojawi, to należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Zespół jelita drażliwego – co może być przyczyną dolegliwości?

Wiedz, że przyczyna zespołu jelita drażliwego nie została do końca wyjaśniona. Chociaż organy wewnętrzne są prawidłowo zbudowane, to okazuje się, że jednak nie funkcjonują prawidłowo.

Nieprzyjemne dolegliwości ze strony jelit mogą być spowodowane:

  • zaburzeniami motoryki jelit,
  • problemami psychologicznymi, jak niepokój, stres lub depresja,
  • zaburzeniami na osi mózg-jelita,
  • przebytymi w przeszłości zakażeniami układu pokarmowego,
  • osłabieniem mikroflory jelitowej, np. po długotrwałym leczeniu antybiotykami,
  • nietolerancją niektórych produktów żywnościowych.

Nie da się ukryć, że na chorobę ma również wpływ płeć. Badania wykazały, że na zespół jelita drażliwego dwukrotnie częściej chorują kobiety. Nasilenie dolegliwości występuje u nich zmiennie w różnych fazach cyklu miesiączkowego, co świadczy o wpływie hormonów płciowych, w szczególności estrogenów.

Zauważono również, że zespół jelita drażliwego może występować rodzinnie. Jeśli Twoi rodzice lub dziadkowie również borykają się z bolesnymi skurczami jelit oraz biegunkami i zaparciami, to wiedz, że mogłeś je po nich odziedziczyć.

Zespół jelita drażliwego – nie zwlekaj z wizytą u lekarza

Obecnie leczenie zespołu jelita drażliwego ogranicza się jedynie do łagodzenia objawów. Trwają badania, jednak dotychczas nie znaleziono sposobu na całkowite wyleczenie.  Z tego powodu niektórzy pacjenci cierpią przez wiele lat.

Wizyta u lekarza jest wręcz konieczna, gdy objawy utrzymują się dłużej niż 3-6 miesięcy. Zanim dyskomfort ze strony brzucha lekarz określi mianem zespołu jelita drażliwego, musi zebrać szczegółowy wywiad i zlecić badania gastrologiczne. Objawy zespołu jelita drażliwego są bardzo podobne do szeregu innych chorób układu trawiennego, dlatego konieczne jest wcześniejsze wykluczenie chorób pasożytniczych, bakteryjnych, zespołów złego wchłaniania czy nowotworów.

Zespół jelita drażliwego – styl życia, leki i dieta

Przed podjęciem leczenia farmakologicznego zastanów się, czy stres nie jest główną przyczyną Twoich problemów. Negatywne stany emocjonalne nasilają objawy zespołu jelita drażliwego, dlatego dla swojego dobra zadbaj o komfort psychiczny, wypracuj techniki relaksacyjne lub zasięgnij pomocy psychologa.

Potrzebna Ci będzie również zmiana nawyków żywieniowych i stylu życia. Bardzo ważny jest wysiłek fizyczny, ponieważ ruch nie tylko poprawi Twoje samopoczucie i zredukuje napięcie, ale także zapewni właściwą motorykę jelit.  Dieta w zespole jelita drażliwego również jest istotna. W swoim jadłospisie zrezygnuj z warzyw wzdymających, jak kalafior, kapusta i fasola. W postaci biegunkowej ogranicz jedzenie surowych warzyw i owoców, będących źródłem błonnika. Cierpliwie „testuj” produkty, aby stwierdzić, które z nich wyeliminować ze swojej diety. 

Gdy powyższe próby łagodzenia dolegliwości nie pomogą, lekarz przepisze na receptę leki na zespół jelita drażliwego lub poleci stosować preparaty dostępne bez recepty.

DolegliwośćPreparaty bez receptyZalecenia dotyczące diety i stylu życia
BiegunkaLeki z loperamidem, które hamują motorykę jelit.Przestaw się na dietę lekkostrawną i niskotłuszczową. Ogranicz produkty z błonnikiem (owoce ze skórką, zboża), aby nie działać drażniąco na jelita.
ZaparciaLaktuloza lub preparaty z makrogolami. Poza tym nasiona babki jajowatej, pektyna jabłkowa.Zadbaj o odpowiednią ilość w diecie błonnika, który będzie stymulować ruchy robaczkowe jelit, sprzyjając przemieszczaniu się pokarmów.
WzdęciaPreparaty z symetykonem, które ułatwią wydalanie gazów w postaci małych pęcherzyków. Dodatkowo, możesz stosować środki zapobiegające fermentacji i wspomagające trawienie: olejek anyżowy i koprowy, napar z mięty i nasiona kminku.Ogranicz spożywanie warzyw wzdymających.
Bóle kolkoweLeki z drotaweryną lub butyloskopolaminą, działające rozkurczowo.Włącz łagodne masaże brzucha, ciepłe okłady lub termofor.

 

Statystyki wskazują, że zespół jelita drażliwego dotyka 10-20% całej ludzkości. Co więcej, jest on po przeziębieniu, najczęstszą przyczyną nieobecności w pracy! Czy można z nim żyć? Będzie ciężko, ale można. Należy wypracować w sobie zdrowe nawyki, zadbać o spokój ducha i zażywać odpowiednie leki.

Więcej artykułów na ten temat

Agnieszka Raczkowska