Grzyby funkcjonalne
Czym są grzyby funkcjonalne?
Grzyby witalne, inaczej funkcjonalne, to gatunki o potwierdzonych właściwościach prozdrowotnych. Stosowane głównie u osób dorosłych, są źródłem cennych składników aktywnych, takich jak beta-glukany i polisacharydy. Grzyby funkcjonalne mogą wspierać pracę układu odpornościowego, nerwowego, krążenia oraz metabolizm.
Jakie grzyby uznawane są za funkcjonalne?
Grzyby funkcjonalne to gatunki wykazujące określone właściwości prozdrowotne. Część z nich to grzyby adaptogenne, które wspierają odporność organizmu na stres fizyczny i emocjonalny.
Do najczęściej wybieranych grzybów witalnych należą:
W suplementach diety, szczególnie złożonych, stosuje się także inne grzyby, takie jak shiitake czy maitake.
Właściwości grzybów witalnych
Do najczęściej wymienianych właściwości grzybów funkcjonalnych należą:
- Wsparcie ośrodkowego układu nerwowego (działają jako nootropy, adaptogeny i składniki neuroprotekcyjne),
- Wspomaganie odporności (działanie immunostymulujące i immunomodulujące),
- Działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne,
- Właściwości witalizujące, wspierające poziom energii.
Wiele gatunków określa się mianem grzybów długowieczności ze względu na ich potencjalne działanie przeciwstarzeniowe. Z tego powodu grzyby w proszku są chętnie stosowane przez osoby dbające o kondycję skóry i ogólną witalność organizmu. Liczne badania sugerują również potencjał przeciwnowotworowy grzybów funkcjonalnych, jednak wymaga on potwierdzenia w kolejnych testach.
Grzyby funkcjonalne i witalne w formie suplementów
Grzyby funkcjonalne i witalne występują w formie suplementów diety, najczęściej jako preparaty doustne z określoną dzienną porcją do spożycia. Produkty tego typu są przeznaczone przede wszystkim dla osób dorosłych. Stosuje się je jako wsparcie prawidłowego funkcjonowania organizmu – nie są przeznaczone do leczenia konkretnych schorzeń.
Jakie formy mają grzyby funkcjonalne i witalne?
Grzybki lecznicze wykorzystywane w celu wsparcia odporności na infekcje i stres, najczęściej występują w postaci kapsułek, rzadziej tabletek. Coraz większą popularnością cieszą się także preparaty w proszku, które mogą stanowić dodatek do napojów lub posiłków. Grzyby funkcjonalne są również składnikiem gotowych mieszanek kawowych, w których pełnią rolę dodatku o właściwościach prozdrowotnych.
Grzyby funkcjonalne w proszku
Grzyby witalne w proszku to forma polecana osobom preferującym naturalne produkty, wolne od substancji pomocniczych, takich jak kapsułki żelatynowe czy celulozowe. Dzięki temu są odpowiednie zarówno dla wegetarian, jak i wegan. Proszek można dodawać do zdrowych koktajli jako funkcjonalny składnik.
Grzyby funkcjonalne w kapsułkach
Dla osób, które preferują dokładnie odmierzoną porcję, kapsułki z grzybami funkcjonalnymi będą wygodnym rozwiązaniem. W zależności od preparatu można je stosować 1–2 razy dziennie. Niektóre produkty zawierają dodatki wspomagające wchłanianie, takie jak piperyna.
Korzyści zdrowotne grzybów witalnych
Wiele grzybów witalnych wykazuje działanie adaptogenne, czyli wspomaga odporność organizmu na stres. Mogą również korzystnie wpływać na funkcje poznawcze – poprawiają koncentrację i pamięć.
Wskazania do stosowania grzybów witalnych i funkcjonalnych to m.in.:
- Obniżona odporność,
- Przeciążenie fizyczne i psychiczne,
- Zmęczenie i osłabienie, np. po chorobie w ramach rekonwalescencji,
- Profilaktyka chorób cywilizacyjnych.
Warto pamiętać, że przewlekły stres prowadzi do zwiększonego wydzielania kortyzolu – tzw. hormonu stresu. Grzyby funkcjonalne i witalne, wykazujące właściwości adaptogenne, mogą – w zależności od mechanizmu działania – wspierać regulację jego poziomu.
Jak wybrać odpowiedni suplement grzybów funkcjonalnych?
Dobór suplementu diety z grzybami funkcjonalnymi powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia. W aptekach dostępne są zarówno preparaty zawierające jeden rodzaj grzyba (np. soplówkę jeżowatą, reishi czy kordyceps), jak i mieszanki kilku gatunków.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze suplementów z grzybami witalnymi?
- Forma preparatu – kapsułki celulozowe lub żelatynowe, a także postać proszku,
- Zawartość grzybów – warto wybierać standaryzowane ekstrakty, np. na polisacharydy,
- Cel stosowania – grzyby funkcjonalne wykazują odmienne działanie, np. soplówka wspiera funkcje poznawcze, reishi i chaga odporność, a kordyceps poziom energii.
Suplementy diety z grzybami witalnymi są jednocześnie przeciwwskazane u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi oraz stosujących immunosupresanty.