Drętwienie i mrowienie palców u rąk – co za nim stoi? Przyczyny i leczenie

Mrowienie w palcach dłoni to dość częsta i dokuczliwa dolegliwość. Choć z pozoru wydaje się niewinna, może świadczyć o poważnym problemie zdrowotnym, zwłaszcza gdy pojawi się nagle lub towarzyszą jej dodatkowe objawy. Sprawdź, o czym może świadczyć mrowienie w palcach u rąk i co powinno zwrócić szczególną uwagę.

Drętwienie palców rąk – objawy

Mrowienie to potoczne określenie na parestezję, która oznacza nieprawidłowe odczuwanie bodźców. Objawia się zazwyczaj jako pieczenie, kłucie czy palenie skóry. Parestezje mogą występować w różnych obszarach ciała.

Dodatkowo może pojawić się pulsowanie, uczucie przechodzenia prądu, szczypania lub wbijania igieł. Mrowienie dłoni dotyczy przede wszystkim drętwienia opuszków palców oraz ich czubków. Objaw ten jest nieprzyjemny, ale nie bolesny. Pojawia się nagle, z różnym nasileniem, lecz ustępuje dość szybko.

Drętwienie palców u rąk – przyczyny

Dlaczego palce u rąk drętwieją? Mrowienie palców może mieć wiele przyczyn. Chwilowy zanik czucia występuje w wyniku zmniejszenia przepływu krwi do kończyn oraz ucisku nerwów. Często pojawia się w wyniku ułożenia ręki w niedogodnej pozycji i pozostawania w niezmienionym położeniu ciała przez dłuższy czas. Dodatkowo objaw ten może towarzyszyć odmrożeniu lub oparzeniu skóry rąk.

Przeczytaj, czym różnią się wychłodzenie organizmu a odmrożenia.

Parastezje najczęściej wynikają z uszkodzenia układu nerwowego, ale mogą być też symptomem chorób ogólnoustrojowych.

Jeśli zastanawiasz się, co Ci może dolegać, poniżej wskazujemy najczęstsze przyczyny drętwienia palców u rąk.

Sprawdź popularne kategorie

1. Niedobory witamin i minerałów

Mrowienie w palcach (lewej ręki, prawej lub obu) może sygnalizować niedobory elektrolitów, przede wszystkim magnezu, potasu, wapnia i sodu, oraz witaminy B12. Gdy pojawia się często lub nawraca, a suplementacja nie przynosi poprawy, należy rozważyć inne przyczyny mrowienia.

2. Neuropatia

Neuropatia powstaje, kiedy nerwy obwodowe zostają uszkodzone wskutek ucisku, niedokrwienia lub zapalenia nerwu. Choroba ta powoduje zaburzenie przewodnictwa wzdłuż włókien nerwowych, a w konsekwencji mrowienie, drętwienie, ból lub inne zaburzenia czucia.

Neuropatie powstają w wyniku chorób zwyrodnieniowych kręgosłupa, urazów kończyn i jednostajnego wysiłku obciążającego stawy. Wyróżnia się także neuropatię cukrzycową, czyli zaburzenie wynikające uszkodzenia nerwów związanych z utrzymującym się zbyt wysokim stężeniem cukru we krwi.

Mrowienie palców u rąk – przyczyny powiązane z neuropatią

Choroby, które mogą powodować drętwienie palców u rąk to m.in.:

• Zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka jest skutkiem ucisku nerwu pośrodkowego, który przebiega w kanale nadgarstka. Objawy występują przede wszystkim w nocy, a są to: mrowienie w okolicy przegubu, kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy palca serdecznego. W zaawansowanym stadium choroby może dojść do zaniku mięśni kłębu kciuka i osłabienia chwytu.

• Zespół rowka nerwu łokciowego

Schorzenie to polega na uszkodzeniu nerwu łokciowego, wskutek czego dochodzi do mrowienia ręki drętwieje najczęściej palec mały i serdeczny oraz wewnętrzna strona przedramienia.

• Zespół Guillaina-Barrégo

W tym zaburzeniu układ odpornościowy atakuje osłonki mielinowe nerwów i doprowadza do ich uszkodzenia. Zaburzenia czucia palców rąk i stóp są jednym z pierwszych objawów choroby. W przebiegu choroby może dojść do osłabienia mięśni, a w skrajnych przypadkach do paraliżu kończyn.

3. Stwardnienie rozsiane

Choroba ta powoduje zmiany w mózgu i rdzeniu kręgowym. Jednym z częściej występujących objawów w stwardnieniu rozsianym są zaburzenia czucia, a przede wszystkim drętwienie rąk i stóp.

4. Udar mózgu

Udar mózgu to stan, w którym dochodzi do zatrzymania przepływu krwi do mózgu (udar niedokrwienny) lub wylewu krwi z pękniętego naczynia mózgowego (udar krwotoczny).

5. Padaczka

Czemu drętwieją palce u rąk? Przyczyną mogą być napady padaczkowe, które przybierają różną postać. Nie zawsze dochodzi do drgawek czy utraty przytomności. Często padaczka może przejawiać się zaburzeniami czucia i wówczas pacjent odczuwa ból, drętwienie i mrowienie. Objawy temogą być poprzedzone wystąpieniem tzw. aury.

6. Migrena

Mimo że migrena kojarzona jest z bólem głowy, towarzyszyć jej mogą także doznania czuciowe w postaci drętwienia rąk, twarzy lub języka.

7. Choroby zwyrodnieniowe

Co oznacza drętwienie palców u rąk? Może się również wiązać z występowaniem choroby zwyrodnieniowej. Zwyrodnienia prowadzą do zmniejszenia ilości chrząstki stawowej, co powoduje ich ścieranie oraz podrażnienia nerwów czuciowych. Wywołuje to mrowienie palców u rąk. Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) prowadzi do ich zesztywnienia, a także do pojawienia się uczucia drętwienia. W przypadku zaobserwowania takich objawów należy udać się do lekarza, który może przepisać leki na reumatyzm.

9. Choroby układu krążenia

Miażdżyca oraz niewydolność krążeniowa prowadzą do zmniejszenia ukrwienia rąk, co objawia się mrowieniem oraz ochłodzeniem dłoni.

9. Tężyczka

Jest to nadmierna pobudliwość nerwowo-mięśniowa, która charakteryzuje się silnymi, bolesnymi skurczami mięśni. Mocne, mimowolne drżenia występują również w nocy. Choroba ta jest wynikiem zaburzeń elektrolitowych: niedoborów magnezu, potasu oraz wapnia, które mogą objawiać się zdrętwieniem palców u rąk.

10. Cukrzyca

W cukrzycy drętwienie palców u rąk może być objawem neuropatii cukrzycowej, czyli uszkodzenia nerwów spowodowanego długotrwałym wysokim poziomem cukru we krwi. Neuropatia powoduje mrowienie, pieczenie, osłabienie mięśni i utratę czucia, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak owrzodzenia czy infekcje.

11. Ciąża

Drętwienie oraz puchnięcie palców może pojawiać się także w czasie ciąży.  W tym okresie często dochodzi do zatrzymania wody w organizmie, obrzęków ciała oraz ucisku na tkanki. Drętwienie palców u rąk w ciąży powstaje najczęściej pod koniec ciąży i przechodzi po kilku tygodniach od porodu.

Drętwienie palców u rąk w nocy

Drętwienie palców u rąk podczas snu to dolegliwość, która może wynikać z różnych przyczyn. 

• Najczęściej objawy, takie jak mrowienie czy pieczenie wynikają z ucisku na nerwy w wyniku niewłaściwej pozycji podczas snu. Dlatego jeśli regularnie drętwieją palce u rąk w nocy, warto zwrócić uwagę na ergonomię snu: dobór odpowiedniego materaca i poduszki, unikanie pozycji mogących prowadzić do nadmiernego ucisku na kończyny górne. Pomocne jest również wykonywanie przed snem prostych ćwiczeń poprawiających krążenie w rękach (ruchy okrężne nadgarstkami, zaciskanie i otwieranie dłoni).
• Jeśli dolegliwości nie mijają, mimo wprowadzenia zmian w higienie snu, warto skonsultować się z lekarzem, który oceni, dlaczego drętwieją palce u rąk w nocy i zaleci odpowiednie leczenie. Tak jak wspomniano – dolegliwość może być objawem wielu innych chorób przewlekłych, a objawy, ze względu na unieruchomienie, nasilają się podczas nocnego wypoczynku.

Co zrobić gdy drętwieją palce u rąk? Zacznij od diagnostyki i badań

Zauważasz u siebie drętwienie palców u rąk? Do jakiego lekarza powinieneś się udać? 

• Najpierw do lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie wywiadu, rodzaju dolegliwości i czasu ich występowania, zaleci dalsze postępowania. W pierwszej kolejności zasadne może być wykonanie podstawowych badań z krwi: morfologii i poziomu cukru.
• Następnie, w zależności od dominujących objawów, konieczna może być wizyta u specjalisty: neurologa, ortopedy, diabetologa czy reumatologa i wykonanie dokładniejszych badań (jak np. USG naczyń krwionośnych czy elektromiografii).

Drętwienie palców u rąk – leczenie

Leczenie mrowienia palców u rąk zależy od tego, z jakiej przyczyny ono wystąpiło. Jeśli objaw ten powstał w wyniku zespołu cieśni nadgarstka, stosuje się leki przeciwzapalne oraz zmniejszające obrzęk. 

Mrowienie palców u rąk pojawia się również w wyniku stosowania diety ubogiej w witaminę B12. W takim przypadku konieczne jest wzbogacenie diety w tę witaminę: duża jej ilość zawarta jest w mięsie. W przypadku osób niejedzących mięsa, konieczne jest stosowanie tabletek z witaminą B12.

Drętwienie palców u dłoni może być także skutkiem niedoboru magnezu. Picie kawy oraz mocnych herbat powoduje wypłukanie go z organizmu. Wywołuje to drżenie mięśni oraz ich skurcze, które często pojawiają się w czasie snu. Gdy mimo ograniczenia spożywania kawy objawy nadal występują, należy stosować magnez w tabletkach.

Skurcze oraz drętwienie palców u dłoni w nocy pojawiają się także w wyniku niedostatecznej ilości potasu. Również w tym przypadku warto zażywać potas w tabletkach lub preparat łączony, zawierający obydwa składniki w jednej tabletce. 

Wapń z kolei odpowiedzialny jest za przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Drżenia oraz skurcze mięśni mogą powstać w przypadku jego niedoborów. Seniorzy, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz sportowcy są szczególnie narażeni na deficyty wapnia, dlatego powinni porozmawiać z lekarzem o suplementacji preparatów zawierających wapń w tabletkach.

Domowe sposoby na drętwiejące palce u rąk

Elementem zapobiegania mrowienia czy drętwienia w palcach u rąk, są odpowiednia dieta i nawodnienie organizmu. Jadłospis powinien uwzględniać produkty zawierające witaminę B12 (mięso), magnez (kasze, szpinak, banany, płatki owsiane), potas (banany, ziemniaki, pomidory, awokado), wapń (jogurty, sery, sardynki) oraz sód (wędzone mięso, konserwy, ser, solone orzeszki).

A jeśli w pracy spędzasz dużo czasu przy komputerze, pamiętaj o robieniu krótkich przerw, w celu zmiany pozycji kręgosłupa, rozluźnienia nadgarstków oraz wykonania kilku ćwiczeń. 

Ćwiczenia na drętwienie palców u rąk

Przykładowymi ćwiczeniami na drętwienie rąk są: 

• Wykonywanie okrężnych ruchów nadgarstkami,
• Energiczne potrząsanie rąk,
• Wymachy ramion – stań w pozycji wyprostowanej i wykonuj małe, szybkie kółka ramionami w przód i w tył, 
• Rozciąganie palców – rozłóż palce jak najszerzej i przytrzymaj przez kilka sekund, następnie zrelaksuj dłoń i powtórz parę razy, nie zapominając o drugiej dłoni,
• Ugniatanie w dłoniach małej piłeczki,
• Aby przerwać epizod mrowienia, należy unieść na chwilę dłoń powyżej serca, a następnie masować ją w celu poprawy krążenia krwi.

Od czego drętwieją palce u rąk i jak leczyć ten objaw? Podsumowanie

Mrowienie i drętwienie dłoni to objaw, który może mieć wiele przyczyn. Do najczęstszych należą czynniki związane ze stylem życia: zbyt mało ruchu, spędzanie wielu godzin w pozycji siedzącej. Jeśli jednak występowanie objawów utrzymuje się lub towarzyszą mu inne symptomy, warto udać się na wizytę do lekarza. Zaburzenie czucia w obrębie dłoni może być bowiem oznaką chorób przewlekłych lub zaburzeń ortopedycznych. 

Źródła:

1. Dewey Jr R.B., Elble R., Gronseth G.S., Hauser R.A., Louis E.D., Ondo W.G. Sullivan K.L., Weiner W.J., Praktyczne wytyczne dotyczące leczenia drżenia samoistnego, tłum. T.A. Zesiewicz, R. American Academy of Neurology, Wydanie polskie 5/2005.
2. Siemieński M., Drżenie samoistne, Forum Medycyny Rodzinnej 2007.
3. Bhidayasiri R., Differential diagnosis of common tremor syndromes, Postgraduate Medical Journal 2005.