Skąd się bierze grzybica jelit? Poznaj kandydozy układu pokarmowego

15. 3. 2018 · Piotr Sobolewski · 5 minut czytania
  • choroby
Skąd się bierze grzybica jelit? Poznaj kandydozy układu pokarmowego

Najczęstszą przyczyną infekcji grzybiczej przewodu pokarmowego są drożdżaki z rodzaju Candida. Chociaż znanych jest ponad 150 gatunków tego grzyba, jedynie 9 z nich może spowodować u Ciebie infekcję. Te drobnoustroje stanowią fizjologiczną mikroflorę przewodu pokarmowego i występują szczególnie licznie w jamie ustnej, jelitach, pochwie i na skórze. W pewnych sytuacjach jednak dochodzi do ich nadmiernego rozmnażania, a nawet przechodzenia komórek grzyba do krwiobiegu i innych narządów, co staje się przyczyną pełnoobjawowej infekcji. Poznaj bliżej tę rzadką chorobę.

Czym są kandydozy? Grzybica układu pokarmowego − przyczyny

Skąd się bierze grzybica układu pokarmowego

Infekcje drożdżakiem Candida (kandydozy) w obrębie przewodu pokarmowego dzieli się na dwie podstawowe grupy: powierzchowne (np. kandydoza jamy ustnej, gardła, skóry) i głębokie (dotyczące narządów wewnętrznych − mogą występować jako np. grzybica przełyku, grzybica żołądka, grzybica płuc czy grzybica jelit).

Przyczyny kandydozy powierzchniowej to:

  • antybiotykoterapia ogólna (doustna, domięśniowa, dożylna)
  • stosowanie inhibitorów pompy protonowej, wziewnych glukokortykosteroidów,
  • cukrzyca.

Kandydozy głębokie w znacznej mierze dotykają osoby z osłabioną odpornością, czyli obniżoną wartością białych krwinek (neutropenia). Mała liczba białych krwinek może wynikać z choroby, np. zakażenia wirusem HIV, AIDS, wrodzonego zaburzenia odporności. Osłabienie odporności może być też efektem stosowanych leków − najczęściej immunosupresyjnych czy antybiotyków o szerokim spektrum działania.

Kandydoza głęboka może się także u Ciebie rozwinąć jeżeli masz założony stały cewnik wewnątrznaczyniowy (np. regularnie przechodzisz dializy), masz wszczepione protezy z tworzyw sztucznych (np. zastawki serca), jesteś pacjentem po przeszczepie narządów (np. nerki, płuca, serca) lub też wykonywano u Cibie zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej. Kandydoza głęboka może spotkać Cię również, kiedy zmagasz się z nowotworem lub ostrym zapaleniem trzustki. Choroba ta może dotkąć też pacjentów, którzy doznali ciężkiego oparzenia skóry.

Kandynoza powierzchniowa przyczyny

A jak można zarazić się kandydozą? Większość zakażeń ma charakter wewnątrzpochodny, bo pierwotnym źródłem zakażenia bywa najczęściej właśnie przewód pokarmowy. Tak więc grzyby mogą dostać się do Twojego organizmu wraz z jedzeniem. Ale kandydozą możesz także zarazić się od drugiego człowieka. Czasem do zakażeń może też dochodzić w środowisku szpitalnym.

Jak rozpoznać grzybicę w różnych częściach przewodu pokarmowego?

Kandydoza najczęściej rozwija się na błonach śluzowych jamy ustnej i gardła. Jak ją rozpoznać? Na Twoich błonach śluzowych w obrębie jamy ustnej i gardła możesz zauważyć specyficzne zaczerwienienia z białawymi płytkami i błonami rzekomymi. Błony te dają się łatwo usunąć przez dotyk, np. szpatułką. Pod nimi znajdować się może zaczerwieniona, niekiedy nieznacznie krwawiąca błona śluzowa. 

W niektórych przypadkach kandydozy, możesz zauważyć zapalenie kącików ust, które boleśnie pękają. 

Jak rozpoznać grzybice układu pokarmowego

Nieleczone kandydozy jamy ustnej lub gardła mogą sprawić, że zakażenie rozniesie się na Twój przełyk  grzyby zaczną kolonizować kolejny obszar Twojego przewodu pokarmowego. Przy grzybicy przełyku możesz odczuwać ból przy połykaniu (odynofagia) i mieć problemy z połykaniem (dysfagia). Przy tym zakażeniu rzadziej zdarza się, że będziesz odczuwać samoistny ból zamostkowy czy ból w nadbrzuszu. Dość rzadko też występują objawy ogólne, takie jak np. gorączka lub ogólne osłabienie.

W przypadku, gdy Twoja odporność jest osłabiona (np. przez leki immunosupresyjne, zakażenie HIV lub aktywną chorobę nowotworową), kandydoza może również pojawić się w Twoim żołądku (grzybica żołądka) i jelitach (grzybica jelit). Objawy z reguły są niespecyficzne. W takim przypadku może doskwierać Ci: biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia i bóle brzucha oraz krwawienie z przewodu pokarmowego.

Niektóre z tych objawów może także dawać Helicobacter, o którym pisała Agnieszka, w artykule: Prawdopodobnie masz tę bakterię! Helicobacter pylori − skąd się bierze?

Jakie badania potwierdzają kandydozę?

Żeby potwierdzić, że cierpisz na grzybicę jamy ustnej lub gardła udaj się do lekarza, który zleci wymaz z jamy ustnej. Diagnostyka ta polega na sprawdzeniu pod mikroskopem, czy w wymazie znajdują się strzępki grzyba.

Badania na kandynozę

W przypadku podejrzenia grzybicy przełyku, grzybicy żołądka lub grzybicy jelit, diagnostyka polega na wykonaniu badania endoskopowego − gastroskopii lub kolonoskopii. Podczas tych badań lekarz najczęściej może zaobserwować owrzodzenia na błonach śluzowych tych narządów. Rzadziej występują powierzchowne nadżerki, białawe płytki czy błony rzekome. Lekarz powinien zlecić pobranie materiału do badania histopatologicznego oraz do hodowli mykologicznej, żeby potwierdzić swoją diagnozę i identyfikację gatunku grzyba.

Jak leczyć kandydozę?

W leczeniu kandydozy jamy ustnej i gardła wystarczy miejscowe stosowanie preparatów przeciwgrzybicznych w formie płukanek lub żelu. Natomiast przy grzybicach głębokich, lekarz zapewne przepisze Ci specjalne leki doustne, a w ciężkich przypadkach, nawet dożylne. Terapię za każdym razem trzeba ustalić z lekarzem.

Mity o grzybicy układu pokarmowego (kandydozie)!

1. Kandydozę rozpoznaje się przez badanie kału

W niektórych źródłach internetowych znajduje się informacja, że kandydozę zdiagnozować można za pomocą badania kału. Otóż grzyby z rodzaju Candida mogą być wyhodowane z próbek kału nawet u 80% zdrowych osób! Jeżeli by wierzyć wynikom takich badań, mogłoby się okazać, że prawie każdemu z nas doskwiera grzybica układu pokarmowego! 

2. Dieta bogata w cukry naraża Cię na grzybicę jelit

W badaniach wykazano, że przyczyną wzmożonej kolonizacji w przewodzie pokarmowym jest niedawno przebyta antybiotykoterapia. Natomiast stosowanie diety bogatej w cukry proste nie ma prawdopodobnie wpływu na ilość drożdżaków w jelicie.

Więcej artykułów na ten temat

Piotr Sobolewski