Pieczenie i uczucie palenia w przełyku – przyczyny, objawy i domowe sposoby

Pieczenie i palenie w przełyku to jeden z powszechnie zgłaszanych objawów w gabinetach lekarskich. Najczęściej pierwsze podejrzenie pada na chorobę refluksową, jednak dolegliwości mogą zwiastować również szereg innych schorzeń. Dowiedz się, jakie mogą być przyczyny pieczenia w przełyku i poznaj skuteczne metody leczenia!

Palenie w przełyku – przyczyny

Uczucie palenia w przełyku może znacząco obniżać jakość życia, dlatego kluczowe znaczenie ma prawidłowe zdiagnozowanie przyczyn problemu. 

• Refluks żołądkowo-przełykowy. Bardzo często objaw palenia w przełyku wskazuje na refluks żołądka. Uczucie pieczenia jest spowodowane efektem działania kwasów żołądkowych. Schorzenie pojawia się na skutek nieprawidłowej pracy dolnego zwieracza przełyku, który nie zamykając się, powoduje zarzucanie treści pokarmowej do przełyku. Zgaga w refluksie może utrzymywać się przez wiele godzin. Czasem towarzyszą jej bóle w klatce piersiowej, kaszel oraz odbijanie. Nawracający refluks może negatywnie wpływać na jamę ustną, będąc przyczyną nadmiernego rozwoju próchnicy. U dzieci refluks żołądkowo przełykowy (ulewanie) traktowany jest jak normalne zjawisko fizjologiczne. Wówczas dopiero rozpoczyna się proces kształtowania prawidłowej motoryki przewodu pokarmowego. Zjawisko ulewania powinno ustąpić samoistnie ok.1-2 roku życia.
• Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy to cykliczne pojawianie się ubytków tkankowych w błonie śluzowej wyścielającej przewód pokarmowy. Schorzenie powstaje na skutek zakażenia bakterią Helicobacter Pylori, niewłaściwej diety, przewlekłego przyjmowania niektórych leków oraz palenia papierosów. Powiększające się wrzody prowokują ból o charakterze piekącym, pacjent odczuwa również dyskomfort w nadbrzuszu.
• Następstwo przyjmowanych leków. Zdarzają się sytuacje, kiedy nadkwasota i pieczenie przełyku pojawia się po zażyciu leków. Do tej grupy leków należą niektóre antybiotyki, NLPZ, leki na nadciśnienie oraz leki na cukrzycę.
• Achalazja przełyku. To choroba o charakterze motorycznym, w której przebiegu dochodzi do upośledzenia rozkurczu dolnego zwieracza przełyku i braku ruchów perystaltycznych. Typowym objawem schorzenia jest dysfagia, czyli trudności w połykaniu.
• Infekcje grzybicze. Pieczenie i uczucie palenia w przełyku może również występować w przebiegu grzybicy tego narządu. Na schorzenie najbardziej narażone są osoby z osłabioną odpornością, niewyrównaną cukrzycą oraz chorujące na AIDS – częstość występowania grzybicy wynosi ok. 50%. Grzybica przełyku często współwystępuje z kandydozą błony śluzowej (pleśniawkami). W stanie przewlekłym schorzenie komórki grzyba mogą dostać się do krwi, powodując kandydemię oraz powstawanie ropni w innych obszarach organizmu. Jednym z możliwych powikłań jest zwężenie światła przełyku. 
• Przepuklina rozworu przełykowego. To schorzenie polegające na zaburzeniu anatomii układu pokarmowego, w wyniku którego dochodzi do przemieszczania się części żołądka do klatki piersiowej przez rozwój przepony. Schorzeniu może towarzyszyć szereg dolegliwości m.in.: zgaga, kwaśne odbijanie i cofanie się treści pokarmowej do przełyku, ból w nadbrzuszu i klatce piersiowej oraz chrypka.
• Nowotwory. Rak przełyku stanowi około 5% wszystkich nowotworów przewodu pokarmowego, głównie u osób po 60. roku życia. Objawy choroby, tak jak większości nowotworów, są początkowo niezauważalne i niestety pojawiają się bardzo późno. Rak jest najczęstszą przyczyną zwężenia przełyku, dlatego wszelkie trudności w połykaniu, które pojawiają się po 40. roku życia, wymagają dokładnej diagnozy. Wszelkie trudności w połykaniu, bóle za mostkiem, uczucie zalegania pokarmu w przełyku i utrata masy ciała, mimo dobrego apetytu, mogą być zwiastunem nowotworu.
• Ciąża. Na objawy pieczenia w przełyku skarży się wiele kobiet w ciąży. Jest to spowodowane zmianami hormonalnymi. Wzrost poziomu progesteronu doprowadza do rozluźnienia mięśni przewodu pokarmowego, w tym zwieracza przełyku. Powiększająca się macica podnosi ciśnienie wewnątrz jamy brzusznej, co może prowadzić do powstania zgagi w ciąży.

Pieczenie w przełyku – jak leczyć?

Prawidłowe rozpoznanie przyczyny nawracającego pieczenia przełyku w pierwszej kolejności opiera się na wywiadzie medycznym z pacjentem. Istotne są okoliczności występowania objawów, stopnia ich nasilenia oraz symptomów towarzyszących. Forma zastosowanej terapii zależy w głównej mierze od pierwotnej przyczyny pieczenia w przełyku.

• W diagnostyce obrazowej problemów przełyku szczególne znaczenie mają badania radiologiczne oraz endoskopowe. 
• Przy podejrzeniu grzybicy przełyku wykonuje się badanie mykologiczne materiału pobranego metodą wymazu szczoteczkowego podczas endoskopii.
• Leczenie palącego przełyku polega na zmniejszaniu wydzielania kwasu żołądkowego, jego neutralizowaniu oraz ochronie błony śluzowej przed podrażnieniami. 
• W łagodzeniu uporczywych objawów bardzo dobrze sprawdzają się dostępne bez recepty leki na zgagę. Środki neutralizują nadkwasotę, a dodatkowo wspomagają trawienie. Szybko przynoszą ulgę i pozwalają wrócić do codziennych czynności bez bólu i dyskomfortu.

Domowe sposoby na pieczenie w przełyku

Domowe sposoby na pieczenie w przełyku mogą przynieść ulgę pacjentom odczuwającym dokuczliwe dolegliwości. 

• W walce z objawami pieczenia w przełyku możemy wykorzystać siemię lniane w postaci gęstej zawiesiny, którą można dodawać do deserów lub napojów. Nasiona zawierają substancje śluzowe, które pokrywają ściany przewodu pokarmowego warstwą ochronną, łagodząc dolegliwości pieczenia i palenia w przełyku. 
• Sprawdzonym sposobem na zgagę są również odpowiednie pozycje, blokujące przedostawanie się treści żołądkowej do przełyku. Polegają one na położeniu się w taki sposób, aby klatka piersiowa i głowa znajdowały się u góry, a reszta ciała była niżej od nich.
• Posiłki należy spożywać powoli, bez pośpiechu, w spokojnej atmosferze.
• Temperatura pokarmu nie może być zbyt wysoka, aby nie podrażniać układu pokarmowego. Potrawy warto przygotowywać na parze lub piekąc bez dodatku tłuszczu. 
• Do uczucia nieprzyjemnego palenia w przełyku może doprowadzić częste spożywanie tłustych przypraw, czekolady, kawy, cytrusów oraz palenie papierosów. Należy ograniczyć lub zupełnie wyeliminować te produkty. 
• Ważnym czynnikiem jest podjęcie aktywności fizycznej – systematyczne spacery, jazda na rowerze lub pływanie regulują pracę układu pokarmowego oraz zapobiegają nadwadze, która bardzo często wzmaga dokuczliwe objawy. 

Czy palenie w przełyku jest powodem do niepokoju?

Odpowiedź na pytanie nie jest tak oczywista, ponieważ to, czy należy się niepokoić, zależy od pierwotnej przyczyny wystąpienia dolegliwości. U wielu pacjentów przy modyfikacji nawyków żywieniowych objawy wyciszają się lub ustępują całkowicie. 

• W sytuacji, kiedy palenie w przełyku ma charakter stały, wybudza w nocy i pojawia się nagle bez określonej przyczyny, a dodatkowo towarzyszą mu inne symptomy, jak wymioty, uczucie obecności ciała obcego nie warto zwlekać. Konsultacja lekarska i badania obrazowe pozwolą wykluczyć poważne choroby takie jak np. nowotwory. 
• Do wizyty lekarskiej powinny skłonić również symptomy alarmowe, takie jak: zaburzenia połykania, niewyjaśniony spadek masy ciała oraz krwawienia z przewodu pokarmowego.

Podsumowanie

Sporadyczne występowanie pieczenia w przełyku nie powinno budzić niepokoju, jednak, jeśli nie ustępują pomimo stosowania diety oraz preparatów dostępnych w aptece, należy szukać przyczyn tego stanu, gdyż może to wskazywać na poważne schorzenia układu pokarmowego wymagające leczenia.