Przekrwione oczy – przyczyny, objawy i leczenie

Przyczyny zaczerwienionych oczu mogą być przeróżne. Od groźnych chorób po przemęczenie od pracy przy komputerze, oczy zawsze mogą reagować zaczerwienieniem. Zwróć uwagę na objawy towarzyszące i nie lekceważ zaczerwienienia oczu.

Przekrwione oko - objawy

Przekrwione oczy to jeden z najczęstszych objawów okulistycznych, z którym pacjenci zgłaszają się apteki po pomoc. W stanie fizjologicznym twardówka oka jest biała, a leżąca na niej spojówka przeźroczysta. Na co dzień możesz dostrzec w nich pojedyncze naczynia krwionośne. Czerwone przekrwione oczy mogą być efektem zarówno rozszerzenia naczyń i przekrwienia spojówki, jak i twardówki. W bardzo rzadkich sytuacjach mogą też wynikać z pojawienia się krwi pod spojówką.

Przekrwione oczy - przyczyny

Głównym symptomem towarzyszącym w tym przypadku jest tak naprawdę stan zapalny. To właśnie on powoduje przekrwione oko. Przyczyny jednak mogą być rozmaite, ponieważ jest to objaw mało charakterystyczny. Dlatego też bardzo istotne w diagnozie są symptomy, które towarzyszą zaczerwienionym oczom. Zaliczają się do nich m.in.: łzawienie, swędzenie, odczucie bólu oka, czy pojawienie się nietypowej np. ropnej wydzieliny. Te dodatkowe dolegliwości mogą pomóc w określeniu, co dokładnie leży u podstaw przekrwionego oka i jest jego przyczyną.

Co oznaczają przekrwione oczy? Poniżej prezentujemy najczęstsze problemy i dolegliwości zdrowotne.

Przekrwione oczy a choroby spojówki

Przekrwienie oczu może być skutkiem chorób spojówki. Mogą to być stany zapalne tej warstwy, które wynikają z infekcji bakteryjnej, wirusowej, lub związanej z chlamydią. Zapalenie spojówek może mieć też charakter niezakaźny i wynikać z alergii, podrażnienia lub zespołu suchego oka. W tym ostatnim dochodzi do niedostatecznej produkcji filmu łzowego lub zaburzenia właściwości tego płynu. W efekcie, oko nie jest optymalnie nawilżane i łatwiej dochodzi do podrażnień i uszkodzeń jego delikatnej struktury. Nadmierne odparowywanie lub nieprawidłowe właściwości płynu łzowego przekładają się na nadmierne wysychanie rogówki i spojówki. Przeczytaj także: Zapalenie spojówek – od czego je mam? [Lekarz odpowiada].

Przekrwienie oka a zespół Stevensa-Johnsona

Zaczerwienienie spojówki może powodować też zespół Stevensa-Johnsona. Jednak w tym przypadku zaczerwienienie oczu to poboczny problem. Zespół ten to silna reakcja dotycząca skóry i błon śluzowych, objawiająca się rumieniem i martwicą tkanek. Zwykle jest wynikiem nadwrażliwości na zastosowane leki takie jak np. antybiotyki, salicylany, czy barbiturany.

Przekrwione oczy a podspojówkowy wylew krwi

Zaczerwienienie może wynikać również z podspojówkowego wylewu krwi. Spojówka zawiera wiele drobnych naczyń krwionośnych, które pod wpływam bodźców zewnętrznych, mogą ulec uszkodzeniu i spowodować wylew krwi. Przyczyny mogą być różne. Należą do nich wzmożone ciśnienie i napięcie w naczyniach np. w wyniki kaszlu, kichania czy dużego wysiłku fizycznego. Do urazu może dojść też na skutek pocierania oczu. Predysponowane do takich wylewów są osoby chorujące na miażdżycę, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia krzepliwości krwi. W przebiegu tych chorób częściej dochodzi do sytuacji, kiedy naczynia są kruche, a krew wypływa pod zwiększonym ciśnieniem lub wolno krzepnie.

Przekrwione oczy a choroby rogówki

Inną grupą dolegliwości, które mogą doprowadzić do przekrwienia oczu, są choroby rogówki. Podobnie jak w przypadku spojówki, może dojść do infekcji tej warstwy (zarówno bakteryjnej, jak i wirusowej, czy wywołanej przez chlamydię lub grzyby). Stan zapalny rogówki mogą wywołać też czynniki niezwiązane z infekcją, takie jak niedomykalność powiek czy alergie.

Choroby okulistyczne powodujące przekrwienie oczu

Zaczerwienienie oczu może wiązać się z wieloma innymi chorobami okulistycznymi, takimi jak np. jaskra, zapalenie tęczówki, twardówki, nadtwardówki oraz klasterowy ból głowy. Do przyczyn zaliczyć można także uraz gałki ocznej. Dodatkowo do zaczerwienionych oczu doprowadzić mogą problemy z powiekami. Zapalenie brzegów powiek, jęczmień, czy ich niedomykalność to tylko niektóre z zaburzeń, które mogą powodować zaczerwienienie oczu.

Przekrwione oczy a alergia

Alergie, zwłaszcza na pyłki, kurz czy sierść zwierząt, mogą powodować przekrwione oczy. Objawom tym często towarzyszą swędzenie, łzawienie oraz opuchlizna powiek. Reakcja alergiczna prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych w spojówce, co powoduje jej zaczerwienienie. Pomocne mogą być krople antyhistaminowe oraz unikanie kontaktu z alergenem.

Przekrwione oczy a wątroba

Problemy z wątrobą, zwłaszcza przewlekłe choroby, takie jak stłuszczenie wątroby czy marskość, mogą prowadzić do przekrwionych oczu. Wynika to z zaburzeń metabolizmu toksyn oraz niedoboru witamin, szczególnie A, które wpływają na kondycję spojówek. Przekrwienie oczu może też sygnalizować nadciśnienie wrotne charakterystyczne dla zaawansowanych schorzeń wątroby. Warto skonsultować się z lekarzem i zadbać o dietę wspierającą jej pracę.

Przekrwione oczy a nowotwór

Mocno przekrwione oczy mogą czasem wskazywać na nowotwory oka lub okolicznych struktur, takie jak czerniak naczyniówki czy chłoniak spojówki. Towarzyszą im często inne objawy, np. zaburzenia widzenia, ból lub guzki wokół oka. Przewlekłe przekrwienie, które nie ustępuje mimo stosowania kropli nawilżających, wymaga konsultacji okulistycznej, aby wykluczyć poważniejsze schorzenia.

Przekrwione oczy a przeziębienie, grypa i gorączka

Infekcje wirusowe, takie jak przeziębienie czy grypa, mogą powodować podrażnienie spojówek. Przekrwione oczy przy grypie to częsty objaw wynikający z osłabienia organizmu i odwodnienia. Dodatkowo przekrwione oczy przy gorączce mogą być efektem rozszerzenia naczyń krwionośnych w odpowiedzi na podwyższoną temperaturę ciała. Pomocne są krople nawilżające, odpowiednie nawodnienie oraz odpoczynek.

Soczewki a przekrwione oczy

Noszenie soczewek kontaktowych może prowadzić do przekrwionych oczu, zwłaszcza gdy są niedostatecznie nawilżone lub noszone zbyt długo. Soczewki ograniczają dopływ tlenu do rogówki, co powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i zaczerwienienie spojówek. Ważne jest regularne stosowanie kropli nawilżających oraz przestrzeganie zasad higieny, aby uniknąć podrażnień i infekcji.

Przekrwione oczy po treningu

Przekrwione oczy po treningu mogą być wynikiem wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego podczas intensywnego wysiłku. Ćwiczenia siłowe, podnoszenie ciężarów czy nawet długotrwały bieg mogą powodować rozszerzenie naczyń krwionośnych w spojówce. Dodatkowo pot i podrażnienie mechaniczne mogą nasilać zaczerwienienie. Pomocne jest wówczas stosowanie kropli nawilżających i unikanie dotykania oczu brudnymi rękami.

Przekrwione oczy od komputera i zmęczenia

Oprócz bardzo długiej listy chorób, które mogą objawiać się zaczerwienieniem oczu, powody mogą być bardziej prozaiczne. Przekrwione oczy ze zmęczenia to bardzo powszechny problem Pacjenci zgłaszają się do apteki, gdy mają przekrwione oczy od komputera, a dokładniej długiej pracy przy nim.

Przekrwione oczy od sztucznych rzęs

Sztuczne rzęsy mogą powodować podrażnienie spojówek, prowadząc do ich przekrwienia. Przyczyną jest często klej zawierający substancje drażniące lub alergizujące. Dodatkowo nieprawidłowa aplikacja może powodować mechaniczne podrażnienia. Jeśli pojawia się zaczerwienienie, warto zrobić przerwę w noszeniu rzęs, stosować krople nawilżające i unikać pocierania oczu.

Przekrwione oczy po przebudzeniu

Przekrwione oczy rano to najczęściej efekt zmęczenia lub rozpoczynającej się infekcji. Zwróć uwagę czy pojawiają się jakieś inne objawy, ponieważ mogą one zasugerować Ci przyczynę zaczerwienienia oczu. Symptomy takie jak: nietypowa wydzielina z oka (zakażenie), świąd (choroby alergiczne), czy obrzęk powiek (stany zapalne powiek) wskażą na to, gdzie może leżeć źródło problemu. Dodatkowo zwróć uwagę czy odczuwasz pieczenie oczu, a jeśli tak, w jakich sytuacjach jest intensywniejsze (nasilające się w ciągu dnia może sugerować występowanie zespołu suchego oka).

Przekrwione oczy po alkoholu

Spożycie alkoholu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, co może skutkować zaczerwienieniem spojówek. Przekrwione oczy po alkoholu są także efektem odwodnienia organizmu i wzrostu ciśnienia krwi. Im większa ilość wypitego alkoholu, tym silniejszy efekt. Aby złagodzić objawy, warto pić dużo wody, odpocząć i stosować krople nawilżające. Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do przewlekłego przekrwienia oczu.

Przekrwione oczy - badania i diagnostyka

Aby dowiedzieć się, o czym świadczą przekrwione oczy, warto udać się do okulisty lub lekarza pierwszego kontaktu. Diagnostyka obejmuje wywiad medyczny, badanie lampą szczelinową oraz pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego. W niektórych przypadkach konieczne są dodatkowe testy, np. badania alergologiczne lub morfologia krwi.

Przekrwione oczy - leczenie

Dokładne postępowanie z przekrwionymi oczami zależy od przyczyny wystąpienia tego objawu. Poniżej kilka przykładów, co na przekrwione oczy sprawdzi się najlepiej w przypadku różnych dolegliwości.

• W przypadku wylewu podspojówkowego proces wchłaniania się krwi może zająć nawet parę tygodni. Jeśli przydarzy Ci się taki wylew,  przez jakiś czas kontroluj ciśnienie krwi, aby sprawdzić, czy problemy z nieleczonym nadciśnieniem nie dają o sobie znać. Dodatkowo możesz stosować preparaty zawierające składniki poprawiające szczelność naczyń krwionośnych. Do takich substancji należą pochodne rutyny.
• Aby zakupić odpowiednie krople na zapalenie spojówek, musisz mieć receptę. Ponadto w przypadku infekcji spojówek czy innych struktur oka dokładne oględziny przez okulistę pomogą dobrać najlepszy preparat skierowany pod kątem patogenu.
• W zespole suchego oka lub po prostu przy zmęczonych od długiej pracy przy komputerze oczach ulgę przyniosą preparaty nawilżające takie jak krople do oczu. Innym rozwiązaniem dla Ciebie może okazać żel do oczu. 
• W przypadku stosowania kropli do oczu o działaniu nawilżającym, pamiętaj, że jeśli stosujesz je na podrażnione oko, wybierz takie krople, które nie zawierają środków konserwujących. Składniki te mogą być dobrze tolerowane na co dzień przez zdrowe oko, ale w przypadku jego przesuszenia związki te mogą dodatkowo je drażnić.

Niestety, do zaczerwienienia oczu może prowadzić też nadużywanie kropli obkurczających naczynia krwionośne w oku. Tego typu specyfiki zwykle są reklamowane jako preparaty na zaczerwienione oczy, jednak mogą być stosowane tylko doraźnie i podobnie jak w przypadku kropli na katar, ich przedawkowanie zapewni Ci podrażnienia.

Domowe sposoby na przekrwione oczy

Tak jak w przypadku leczenia farmakologicznego, konkretne sposoby sprawdzą się w zależności od danej przyczyny.

Domowe, skuteczne sposoby na przekrwione oczy: 

• Warto pamiętać, abyś w przypadku chorób zakaźnych oczu szczególnie dbał o higienę rąk oraz nie dzielił z innymi domownikami wspólnych ręczników i przyborów kosmetycznych,
• Zrezygnuj także z noszenia soczewek kontaktowych na czas choroby, 
• Dobrą praktyką jest też stosowanie jednych kropli do oczu przez jedną osobę. W teorii nie dotykasz oka opakowaniem z kroplami, ale w trakcie zakrapiania może dojść do sytuacji, kiedy niechcący się to zdarzy, a w ten sposób przeniesiesz drobnoustroje do opakowania z kroplami.

W przypadku zaczerwienionych oczu od długiej pracy przy komputerze dobrze jest tak planować czas w pracy, abyś w miarę możliwości robił przerwy. Dodatkowo w wolnym czasie postaw na aktywności niezwiązane z patrzeniem na monitor. 

Przyczyny i sposoby na przekrwione oczy - podsumowanie

Jeśli nawilżenie oczu przynosi ulgę, to prawdopodobnie tylko lekkie podrażnienie. Jeśli jednak objawy przybierają na sile, udaj się do okulisty i sprawdź, co dzieje się z Twoimi oczami. Pamiętaj, że stany takie jak ból oka połączony z bólem głowy, zaburzeniami widzenia, czy nadwrażliwością na światło, wymagają niezwłocznej konsultacji z lekarzem. Podczas diagnostyki u okulisty lekarz może wykonać szereg dodatkowych badań, aby ustalić przyczynę dolegliwości (np. badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego lub dna oka, ale także ocena ostrości wzroku oraz kontrola z użyciem lampy szczelinowej).

Źródła:

1. Gajewski P., Szczeklik A., Interna Szczeklika, MP, Kraków 2013.
2. Mutschler E., Farmakologia i toksykologia, red. Buczko W., Wyd. III polskie, MedPharm Polska, Wrocław 2013.
3. Brunton L.L., Lazo J.S., Parker K.L., Farmakologia Goodmana i Gilmana, Czelej, 2007.
4. Baker P., Reading I., Cooper C., Coggon D., Knee disorders in the general population and their relation to occupation, Occupational and Environmental Medicine, 2003.
5. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/77451,zaczerwienienie-oka-czerwone-oko-zespol-czerwonego-oka [dostęp 3.03.25]