Pieczenie oczu? 10 sposobów, jak dbać o oczy w okresie grzewczym

Sezon grzewczy to czas dużych wyzwań dla Twojego organizmu. W ogrzewanych pomieszczeniach możesz spotkać się z suchym i ciepłym powietrzem, a kiedy wychodzisz na zewnątrz, uderzają w Ciebie mroźne podmuchy wiatru. Te gwałtowne, duże zmiany temperatury i wilgotność powietrza sprzyjają nie tylko infekcjom, ale mogą także powodować dyskomfort w dla Twoich oczu. Zobacz 10 sposobów na dbanie o oczy w okresie grzewczym.

Dlaczego mnie swędzą i pieką oczy w zimie?

W zimie możesz odczuwać uciążliwe pieczenie oczu, czy to kiedy wychodzisz na zewnątrz, czy przebywasz w pomieszczeniach. Ta dolegliwość może doskwierać szczególnie osobom w starszym wieku. Dzieje się tak, dlatego że Twoje oczy mimo zaawansowanego aparatu ochronnego są zimą szczególnie narażone na wysychanie. Dlaczego pieką oczy? Wszystko spowodowane jest suchym i gorącym powietrzem, które gromadzi się w ogrzewanych pomieszczeniach, a także chłodnymi i ostrymi podmuchami wiatru.

Zacznijmy od tego, że prawidłowe widzenie zależy między innymi od właściwego nawilżenia powierzchni oka, które styka się ze środowiskiem zewnętrznym. Żeby dobrze odbierać bodźce wzrokowe, rogówka, czyli przednia część oka, pokryta jest filmem łzowym. Jest to substancja ciekła, złożona z wydzielin różnych gruczołów oka, która nie tylko nawilża rogówkę, ale także chroni ją przed kurzem i zanieczyszczeniami.

Sprawdź też, jak leczyć Zespół Suchego Oka.

Kiedy wchodzisz do ciepłego pomieszczenia z zewnątrz, gdzie panuje znacznie niższa temperatura, film łzowy zaczyna gwałtownie parować. Może to powodować dyskomfort, swędzenie, pieczenie oczu czy uczucie „piasku pod powiekami”. To samo możesz odczuwać, kiedy wychodzisz na zewnątrz z ogrzewanego pomieszczenia − narażasz wtedy oko na podmuch mroźnego powietrza. Łzawienie oczu na zimnym powietrzu może być więc naturalnym odruchem Twojego organizmu − oczy chcą same dostarczyć sobie odpowiedniej dawki nawilżenia.

Podobnych dolegliwości możesz spodziewać się także, kiedy spędzasz dużo czasu przed ekranem komputera. Wtedy Twoje oczy „zapominają o tym, żeby mrugać” i możesz mieć wrażenie, że po prostu Cię swędzą oczy. Dlaczego tak się dzieje? Powieki stanowią bardzo ważny element aparatu ochronnego oka. W górnej powiece znajdują się gruczoły produkujące lipidową część płynu łzowego, który w czasie mrugania nawilża przednią powierzchnią oka, tak bardzo narażoną na działanie czynników zewnętrznych.

Sprawdź też, jakie mogą być przyczyny mroczków przed oczami.

W okresie zimowym dyskomfort w postaci swędzenia oczu jest jedną z częstszych przyczyn wizyt u okulisty. Jeśli lekarz nie stwierdzi nieprawidłowości w badaniu, poza suchością oka, nie leczy przyczyny schorzenia. Okulista może polecić Ci wtedy sposoby na zwalczanie objawów − jest to w zupełności wystarczające. U większości pacjentów swędzenie i pieczenie oczu znikają wraz z pojawieniem się pierwszych oznak wiosny.

Zwróć jednak uwagę, że piekące powieki mogą być także oznaką problemów dermatologicznych lub alergicznych. Dlatego jeżeli zauważysz u siebie ten objaw, lepiej udaj się do okulisty na konsultację, który może skierować się w razie konieczności na wizytę u dermatologa lub alergologa.

Sprawdź także jak dbać o wzrok.

Zimowe pieczenie oczu − domowe sposoby, jak temu zaradzić

Ponieważ na pieczenie oczu w zimie nie przepisuje się żadnego konkretnego lekarstwa, żeby poradzić sobie z problemem i złagodzić dolegliwości w postaci swędzenia czy pieczenia oczu, warto wprowadzić do swoich codziennych zwyczajów kilka dobrych praktyk. Oto najbardziej skuteczne, rekomendowane przez okulistów domowe sposoby na pieczenie oczu.

1. Obniż temperaturę w pomieszczeniach

Skręć temperaturę w pomieszczeniach, w których przebywasz, żeby nie narażać oka na znaczne parowanie. Już kilka stopni Celsjusza zrobi dużą różnicę! Przy niższej temperaturze w pomieszczeniu przestaniesz czuć swędzenie i pieczenie oczu.

Irmina Turek dodaje:

„Unikanie przegrzewania mieszkań zimą ma też korzystny wpływ na Twoją odporność. W lepszej kondycji pozostają nie tylko oczy, ale i błona śluzowa jamy nosowej czy gardła, co bezpośrednio przekłada się na większą odporność na infekcje”.

2. Zrezygnuj z palenia tytoniu!

Dym papierosowy jeszcze bardziej podrażnia Twoje oczy, które i tak są już zmęczone toksynami z zanieczyszczonego, miejskiego powietrza w zimie.

Irmina Turek pisze:

„Korzystny wpływ będzie mieć też używanie w domu oczyszczacza powietrza, który pozwoli zmniejszyć ilość zanieczyszczeń, a tym samym substancji drażniących oko w powietrzu.”.

3. Korzystaj z nawilżaczy powietrza

Wstaw do biura i mieszkania nawilżacze powietrza.

Irmina Turek podkreśla:

„W sezonie grzewczym w domach i w miejscach pracy unosi się bardzo suche powietrze, które wzmaga odparowywanie filmu łzowego i wysusza oczy. Pomóc w takiej sytuacji może częste wietrzenie pomieszczeń i używanie nawilżaczy. Możesz wybrać też do użytku domowego nawilżacz powietrza z funkcją oczyszczania. Zobacz mój artykuł: Jak nawilżyć powietrze w domu? Czyli alergik kontra suche powietrze”.

Jeśli ich nie masz, możesz położyć na kaloryferze wilgotny ręcznik lub naczynie w wodą. Woda, która odparowuje z ręcznika, nawilży powietrze w pomieszczeniu. Pamiętaj, żeby kaloryfer był lekko ciepły − wtedy parowanie nastąpi szybciej niż przy zakręconym grzejniku.

Irmina Turek kontynuuje:

„Innym domowym sposobem poprawiającym nawilżenie powietrza w domu są rośliny. Im ich więcej, tym lepiej! W pomieszczeniach z dużą liczbą roślin doniczkowych wilgotność powietrza jest wyższa, dzięki odparowywaniu wody z podlewanej ziemi.”

4. Unikaj nawiewów, klimatyzatorów i przeciągów

Unikaj miejsc, w których odczuwalne są powiewy. Przemieszczanie się powietrza, np. z klimatyzatora, przyspiesza parowanie filmu łzowego.

Irmina Turek dodaje:

„Dlatego też suchość oczu może być bardziej odczuwalna, kiedy zimą w mieszkaniach dogrzewasz się dodatkowo farelkami czy innymi urządzeniami generującymi ciepły nawiew”.

5. Chroń oczy przed jasnym monitorem

Nie narażaj oczu na długotrwałe patrzenie na jasny ekran komputera. W miarę możliwości zastosuj optymalne oświetlenie z zewnątrz, przy niskiej jasności ekranu. Monitor umieść 10 − 20 stopni poniżej poziomu oczu, żeby zmniejszyć szparę powiekową, czyli powierzchnię parowania.

Staraj się co kilkanaście minut robić przerwy w pracy − zamknij oczy, pod przymkniętymi powiekami wykonuj okrężne, powolne ruchy gałką oczną. Dzięki temu film łzowy rozprowadzi się równomiernie po powierzchni rogówki.

Sprawdź też, jak relaksować wzrok przy długotrwałym patrzeniu na monitor.

Kwestie tę komentuje także farmaceutka, Irmina Turek:

„Jest to ważne szczególnie dla osób borykających się z zespołem suchego oka. Kiedy patrzysz na monitor, poniekąd zapominasz o mruganiu, a więc regularnym zwilżaniu gałki ocznej. Twoja uwaga skupia się na treściach zawartych w komputerze i odruch mrugania pojawia się rzadziej, a przez to powierzchnia oka szybciej wysycha”.

6. Stosuj „sztuczne łzy”

Zakrapiaj oczy sztucznymi łzami, kiedy tego potrzebujesz. Krople do oczu typu „sztuczne łzy”, to preparaty naśladujące składem naturalne łzy. Możesz zakropić nimi powierzchnię piekących oczu. W aptekach znajdziesz wiele rodzajów sztucznych łez, które mogą nieco różnić się składem, lepkością i działaniem. Najlepiej poproś okulistę, żeby dobrał krople do oczu, które będą najskuteczniej łagodzić występujące u Ciebie objawy.

Irmina Turek komentuje:

„Na rynku dostępne są preparaty konserwowane, jak i te całkiem pozbawione konserwantów. Jeśli suchość oka pojawia się bardzo często, zastosować możesz też krople oczne, które mają konsystencje żelu. Zwiększona gęstość takich produktów sprawia, że dłużej utrzymują się na oku, co pozwala zmniejszyć częstość zakrapiania. Dodatkowo w Polsce dostępne są również krople, które poza substancją nawilżającą mają w składzie oleje mineralne czy fosfolipidy lub też preparaty w konsystencji emulsji. Te zmniejszają parowanie filmu łzowego i uzupełniają jego lipidowe komponenty, a to będzie miało korzystny wpływ na regenerację rogówki”.

7. Chroń oczy okularami

Jeśli nosisz okulary, wybierz takie, które mają szerokie oprawy i dużą powierzchnię szkieł. Będą one stanowiły skuteczną ochronę przed zimnym wiatrem, a także przeciągami.

Irmina Turek dodaje jeszcze 3 dodatkowe domowe sposoby na piekące oczy w zimie.

8. Dbaj o nawodnienie organizmu

Dobre nawodnienie organizmu na niebagatelny wpływ na stan błon śluzowych oka i filmu łzowego. A to dlatego, że ciało nie będzie wtedy oszczędzać wody, a jego poszczególne struktury będą lepiej nawilżone. Dieta zawierająca dużą ilość płynów będzie pomagać również na suche oczy. Co więcej, kwasy omega-3 również przyczynią się do prawidłowego nawilżenia oczu. Te występują, chociażby w rybach czy oleju lnianym. Więcej na temat kwasów omega dowiesz się z artykułu: Kwasy tłuszczowe omega-3. Dlaczego są dla Ciebie ważne?.

9. Ciepłe okłady

Suchym oczom ulgę mogą przynieść również ciepłe kompresy i masaże brzegów powiek. Jak je wykonać? Masuj powiekę przy linii rzęs od kącika wewnętrznego w stronę ucha. Zabiegi te mogą skutecznie wspomóc produkcję tłustych substancji filmu łzowego, które powstają właśnie w gruczołach znajdujących się w górnej powiece.

10. Regularnie się badaj

Problemy z suchością oczu mogą być skutkiem wielu chorób przewlekłych. Dobra kontrola i wczesne wykrycie wielu chorób nie tylko załagodzi problemy z oczami, ale i poprawi ogólny stan zdrowia. Choroby, które mogą wpływać na suchość oka to m.in. zespół Sjorgena, cukrzyca, zaburzenia hormonalne czy chociażby trądzik.

Sprawdź także artykuł: Jak często badać wzrok?.

Pieczenie oczu w zimie − co warto pamiętać?

Jeżeli cierpisz na pieczenie oczu w zimie, koniecznie skorzystaj przynajmniej z jednej z tych 10 porad. Nawilżenie powietrza czy odpoczynek dla oczu od komputera mogą zdziałać cuda. A kiedy domowe sposoby na swędzące oczy zawiodą, koniecznie udaj się do okulisty.

Źródła:

1. Gajewski P.; Szczeklik A.: Interna Szczeklika. 2020.
2. Garaszczuk I.K.: The recommended diagnostic protocol for dry eye disease. W: Ophthatherapy 2019. [Nr] 2 (22), Vol. 6, s. 86-92.
3. Alex ; Edwards  A.;  Daniel  Hays  J.  et  al.: Factors  predicting  the  ocular  surface  response  to  desiccating  environmental  stress.  W: Invest  Ophthalmol Vis Sci [online]. 2013. [Nr] 54 (2), s. 3325-3332. Dostępny w Internecie: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3648229/. (Dostęp: 20.11.2020).
4. Nemeth J.; Fodor E.; Lang Z. et al.: Lid-parallel conjunctival folds (LIPCOF) and dry eye: a multicentre study. Br J Ophthalmol. W: PubMed Gov [online]. Dostępny w Internecie: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22952403/. (Dostęp: 20.11.2020).