Uzależnienie od gier − gdy wirtualna rzeczywistość zastępuje Ci życie

12. 11. 2018 · Natalia Klonowska · 4 minuty czytania
  • psychologia
Uzależnienie od gier − gdy wirtualna rzeczywistość zastępuje Ci życie

Fascynujący świat nowych technologii rozbudza wyobraźnię zapalonych graczy uzależnionych od wirtualnej rywalizacji. Przecież życie w rzeczywistości bez realnych konsekwencji to nieograniczona swoboda działań i wyborów. W efekcie każdy zwykły dzień, w normalnym świecie, przynosi rozczarowanie i niechęć do działania. Gdzie kończy się zabawa z wirtualną rzeczywistością, a gdzie zaczyna uzależnienie od gier komputerowych, które staje się niebezpieczne?

Uzależnienie od gier komputerowych

Dokładnie w tym roku, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła, że uzależnienie od gier komputerowych trafia na listę zaburzeń psychicznych. Decyzja spotkała się z ogólną aprobatą w środowisku pschychologów i specjalistów od terapii behawioralnej.

Warto zauważyć, że zaburzenie to jest efektem „ucieczki” od trudnych i realnych problemów. Jedni wybierają alkohol, inni narkotyki, a jeszcze inni gry komputerowe. Wszystko po to, żeby doraźnie uwolnić  się od poczucia dyskomfortu czy nieprzyjemnych przeżyć,  takich jak: stany lękowe, domowa lub szkolna przemoc, depresja, nerwice, nieumiejętność odnalezienia się wśród równieśników, odrzucenie itd. Ulga jest doraźna, dlatego ciągle trzeba wracać po więcej.

chłpiec siedziący przed komputerem

Uzależnienie od gier komputerowych – objawy

Objawy uzależnienia od gier zostały przypisane przez WHO do 2 rodzajów zaburzeń:

1. „Gaming Disorder“, czyli zaburzenie związane z grami

Porównywane jest do znanych uzależnień typu alkoholizm czy narkomania. Osoba uzależniona wytworzyła pewien wzór zachowań, które powtarza i nie może się od tego uwolnić:

  • ma ograniczoną kontrolę nad grą: nad jej intensywnością, częstotliwością, początkiem czy końcem gry – nie potrafi tego ustalić i trzymać się określonych granic
  • gra coraz częściej zaczyna mieć pierwszeństwo przed codziennymi aktywnościami, obowiązkami, życiowymi sprawami
  • osoba uzależniona od gry nie przerwie jej nawet pomimo pojawienia się negatywnych konsekwencji

mężczyzna grający na telefonie komórkowym

2. „Hazardous Gaming“, czyli granie hazardowe

Oznacza określony i utrwalony schemat zachowań, który może być bardzo ryzykowny dla zdrowia psychicznego i fizycznego (np. cykle gier online z innymi graczami). Objawy uzależnienia od gier w przypadku grania hazardowego to kontynuowanie gry pomimo widocznych konsekwencji dla zdrowia swojego lub innych, ryzykowne zachowania związane z grą lub jej kontekstem, zaniedbywanie codziennych obowiązków, a wszystko przy zachowaniu pełnej świadomości, że dzieje się coś złego.

Wielu specjalistów, którzy badają zdrowie psychiczne uważa, że gry mogą wywoływać uzależnienie przez motywowanie, oparte na schemacie osiągnięcie-nagroda. Przez to w mózgu uwalnia się dopamina i uaktywniają się ośrodki odpowiedzialne za system nagradzania.

Gry komputerowe a popkultura

Sama mam w domu konsolę i zdarza mi się z niej korzystać. Tak naprawdę, na gry może sobie pozwolić prawie każda pracująca osoba, a przez systemy ratalne − większość rodzin. Całe kampanie reklamowe są poświęcone konsolom, nowym grom, które w dodatku zdobywają laury i cenne nagrody, jak długo oczekiwana polska gra Wiedźmin 3: Dziki Gon. Gry mają nie tylko walory artystyczne i grafikę na bardzo wysokim poziomie, ale często swoją fabułą dotykają trudnych kwestii i poruszają ważne tematy w nowatorski sposób.

Słynne już targi PGA (Poznań Game Arena), odwiedzane nawet przez polityków, to świetna okazja dla graczy z całego świata, żeby się spotkać. Zaletą tego typu eventów jest nie tylko możliwości poznania setek gier komputerowych, szansa na rozrywkę multimedialną czy prezentacja technologii wykorzystywanych w grach wideo, ale przeniesienie wirtualnego świata w realne miejsce. Gracze mogą wchodzić w interakcje ze sobą poza siecią, poznawać ludzi o podobnych zainteresowaniach i dzielić sie pasją.

zawodowy gracze, grający w gry komputerowe

Podatność na uzależnienie od gier

Samo zaburzenie w postaci uzależnienia od gier musi mieć zewnętrzną przyczynę, którą można odkryć samemu lub na terapii behawioralnej. Istnieje też podział na określone typy osobowości, które łatwiej poddają się uzależnieniu. Z jednej strony są to osoby dominujące, agresywne, ekspresyjne, mało empatyczne i nielubiące przegrywać. Z drugiej wycofane, zgubione, lękliwe, odrzucone i niepewne siebie.

W sposób bardzo dosadny i tragikomiczny zostało to ukazane przez reżysera P. Maślonę w filmie z tego roku, pt. Atak Paniki. Uzależnienie od gier MMO zdominowało życie jednego z bohaterów do tego stopnia, że krzywdzi bliskich, wpada w panikę i traci pracę, bo jest szantażowany przez innego gracza – młodego chłopca. Dorosły mężczyzna reprezentuje typ pierwszy, a chłopiec drugi. Mimo to, w wirtualnej grze role się odwracają i jest to ogromny emocjonalny cios dla dorosłego mężczyzny. Jak na dłoni widać, że uzależnienie nie dotyczy tylko i wyłącznie jednej grupy wiekowej, bo grać mogą wszyscy. Uzależnienie od gier komputerowych u dzieci może być tak samo trudne do wyleczenia, jak u dorosłych.

Zobacz też, czym jest uzależnienie od Internetu: Na jakim Ty świecie żyjesz? Uzależnienie od Internetu

Więcej artykułów na ten temat

Natalia Klonowska