Dieta bezglutenowa − kiedy warto ją stosować?

14. 5. 2019 · Jolanta Chojnowska · 5 minut czytania
Dieta bezglutenowa − kiedy warto ją stosować?

Dieta bezglutenowa, jak sama nazwa wskazuje to dieta, która nie zawiera glutenu. Jak zdrowa jest dieta bezglutenowa? Czego nie jeść przy takiej diecie i czy każdy może ją stosować? Przygotowałam dla Ciebie tabelę, w której znajdzie produkty bezglutenowe, te, na które lepiej uważać i te, których lepiej unikać.

Co to jest dieta bezglutenowa?

O diecie bezglutenowej mówimy wtedy, kiedy eliminuje się całkowicie produkty zawierające gluten – mieszaninę białek roślinnych, która występuje w niektórych zbożach, takich jak pszenica, żyto i jęczmień. Gluten można spotkać w coraz większej ilości produktów spożywczych ze względu na jego właściwości spulchniające. Gluten nadaje ciastom, które są wyrabiane z mąki, ciągliwą konsystencję i zatrzymuje w masie pęcherzyki dwutlenku węgla, które pojawiają się podczas fermentacji. To właśnie gluten odpowiada za wyrastanie chleba i porowatą strukturę pieczywa.

dieta bezglutenowa produkty

Kiedy stosować dietę bezglutenową?

Celiakia

Jeżeli cierpisz na celiakię, zwaną także chorobą trzewną, musisz stosować dietę bezglutenową go końca życia. Jest to jedyne skuteczne leczenie tej przypadłości. Celiakia to choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. Występuje ona u 1% populacji polskiej i charakteryzuje się występowaniem trwającej przez całe życie nietolerancji glutenu. W przypadku osób chorujących na celiakię gluten prowadzi do zaników kosmków jelitowych, które są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. Celiakię diagnozuje się poprzez wykonanie badań genetycznych i oznaczenie poziomu przeciwciał przeciwendomyzjalnych (IgAEmA) lub przeciwko tranglutaminazie tkankowej (tTG).

Alergia na gluten

W przypadku alergii na gluten mogą pojawić się 2 typy reakcji: natychmiastowa i reakcja typu późnego. Reakcja natychmiastowa może objawiać się wystąpieniem pokrzywki skórnej, wstrząsu anafilaktycznego, skurczem oskrzeli, wymiotami, biegunką lub atopowymi zmianami skórnymi. Reakcja typu późnego, pojawiająca się po kilku godzinach, lub nawet po 1 − 2 dniach, zazwyczaj objawia się biegunką lub zaognieniem atopowych zmian skórnych. Podstawą leczenia alergii, tak jak w przypadku celiakii, jest stosowanie diety bezglutenowej.

dieta bezglutenowa - produkty bez glutenu

Nadwrażliwość na gluten

O nadwrażliwości na gluten mówi się wtedy, gdy podczas spożywania żywności zawierającej gluten obserwowane są niepokojące objawy, a choroby takie jak celiakia i alergia zostały wykluczone za pomocą badań diagnostycznych. Najczęściej obserwowanymi symptomami są między innymi ból brzucha, wysypka, bóle głowy, uczucie zmęczenia i biegunka. U osób z nadwrażliwością na gluten obserwuje się złagodzenie lub ustąpienie objawów po wprowadzeniu diety bezglutenowej, a podczas testu prowokacji glutenem ponowne ich zaostrzenie.

Czy dieta bezglutenowa jest zdrowa?

Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Dobrze zbilansowana dieta bezglutenowa, oparta głównie na nieprzetworzonych bezglutenowych produktach spożywczych, nie będzie przynosiła szkód Twojemu organizmowi. Co więcej, w przypadku osób chorych na celiakię jest ona jedynym skutecznym leczeniem, które musi być stosowane przez całe życie. Ale u osób, które decydują się na stosowanie diety bezglutenowej na własną rękę, często pojawiają się niedobory niektórych składników mineralnych i witamin z grupy B.

Dieta bezglutenowa − co jeść, a czego unikać?

W diecie bezglutenowej najważniejsze jest, żeby skoncentrować się na zamianie glutenowych produktów zbożowych na bezglutenowe. Wiele osób, gdy przechodzi na dietę bezglutenową często skupia się głównie na kupowaniu słodyczy niezawierających glutenu. Przez to, zamiast dostarczać organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych, zwiększa jedynie spożycie cukrów prostych.

produkty bezglutenowe

Dieta bezglutenowa − produkty

Poniżej przygotowałam tabelę z produktami bezpiecznymi – niezawierającymi glutenu, produktami, na które trzeba uważać i z tymi bezwzględnie przeciwskazanymi dla osób na diecie bezglutenowej.

 Nie zawierają glutenuMogą zawierać gluten – CZYTAJ SKŁAD!Zawierają gluten
Produkty zbożowe• amarantus
• gryka
• kukurydza
• owies bezglutenowy (ze znakiem „przekreślonego kłosa”) ryż
• proso
• quinoa (komosa ryżowa)
• sorgo
• tapioka
• mąki i kasze ze zbóż naturalnie bezglutenowych (np. kasza jaglana, gryczana)
• płatki ryżowe, jaglane, gryczane
• skrobia kukurydziana, ryżowa i z tapioki
• gotowe mieszanki mączne bezglutenowe (ze znakiem "przekreślonego kłosa")
• pieczywo i makarony z mąk bezglutenowych (ze znakiem "przekreślonego kłosa")
• płatki śniadaniowe kukurydziane - mogą zawierać słód jęczmienny,
• mąka kukurydziana, ryżowa, gryczana  bez znaku „przekreślonego kłosa” - mogą być zanieczyszczone glutenem
• pszenica, w tym jej dawne odmiany: orkisz, kamut
• jęczmień,
• żyto,
• pszenżyto,
• zwykły owies,
• mąki: pszenna, żytnia, jęczmienna,
• płatki: pszenne, żytnie, jęczmienne, zwykłe owsiane,
• kasza: manna, kuskus, jęczmienna (pęczak, mazurska, perłowa), owsiana
• musli,
• kaszki błyskawiczne zbożowe i mleczno - zbożowe,
• makaron: pszenny, żytni,
• pieczywo – każde, które nie jest oznaczone znakiem „przekreślonego kłosa”
• pieczywo cukiernicze, ciasta, ciastka,
Warzywa i przetwory warzywne• wszystkie warzywa świeże
• wszystkie warzywa mrożone bez dodatków
• wszystkie warzywa konserwowane bez dodatków
• warzywa strączkowe (bób, fasola, groch, soczewica, soja)
• ziemniaki
• kupne sałatki z sosami o nieznanym składzie
• niektóre przetwory w puszkach
• niektóre pasty kanapkowe
• przeciery pomidorowe
• panierowane warzywa
Owoce i przetwory owocowe• wszystkie owoce świeże
• wszystkie owoce mrożone bez dodatków
• wszystkie owoce konserwowane bez dodatków
• suszone, kandyzowane owoce – często są posypywane mąką, aby zapobiec sklejaniu 
Mleko i jego przetwory• mleko
• kefir
• maślanka
• jogurt naturalny
• nieprzetworzony ser biały,
• ser żółty
• śmietana (często jest zagęszczana)
• jogurty owocowe
• maślanki owocowe i smakowe
• napoje czekoladowe
• serki topione,
• wyroby seropodobne
• sery z niebieską pleśnią (pleśń Penicillium roqueforti hoduje się najpierw na chlebie robionym na pszenno-żytnim zakwasie)
Produkty mięsne, ryby, jaja• wszystkie świeże nieprzetworzone mięso, ryby i jaja• wędliny
• kaszanka
• pasztet
• parówki
• mięso i ryby panierowane
Napoje• woda
• herbata
• napary ziołowe
• naturalna kawa
• soki owocowe
• woda
• herbata
• napary ziołowe
• naturalna kawa
• soki owocowe
• kawa rozpuszczalna
• napoje alkoholowe z dodatkami smakowymi
• kawa zbożowa
• kakao owsiane
• piwo
Przyprawy• jednorodne przyprawy
• świeże zioła
• sól, pieprz
• ocet jabłkowy, winny
• mieszanki przypraw, musztarda, keczup, majonez, sosy w proszku, sos sojowy 
Jolanta Chojnowska