Niedokrwistość jest stanem wywołanym przede wszystkim przez najczęstsze niedobory pokarmowe, czyli deficyty żelaza. Czasami może wynikać również z braku witaminy B12 oraz kwasu foliowego. Terapia anemii polega przede wszystkim na uzupełnianiu tych substancji przy wykorzystaniu leków, suplementów oraz odpowiedniej diety. Z artykułu dowiesz się, jakie produkty wybierać, a jakich unikać przy niedokrwistości. Sprawdź!
Jaką dietę stosować przy anemii?
Anemią (niedokrwistością) nazywamy stan obniżonego stężenia erytrocytów (czerwonych krwinek) i/lub niski poziom hemoglobiny we krwi.
- Najczęściej rozpoznaje się niedokrwistość wynikającą z niedoboru żelaza w organizmie. Może ona jednak rozwijać się również na skutek niedostatecznej ilości tzw. witamin krwiotwórczych, przede wszystkim witaminy B12 oraz kwasu foliowego.
- Podstawową przyczynę zaburzeń stanowi niewystarczające spożycie i/lub wchłanianie wymienionych wyżej składników. Anemia często związana jest także ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te substancje, obserwowanym m.in.:
- Na skutek utraty krwi (np. w wyniku urazów, częstego występowania krwawienia z nosa, obfitego miesiączkowania),
- U kobiet w okresie ciąży,
- U pacjentów z niektórymi chorobami przewlekłymi (np. schorzeniami nerek),
- U pacjentów ze schorzeniami lub stanami wywołującymi zaburzenia wchłaniania składników odżywczych (np. celiakią),
- U osób przewlekle przyjmujących niektóre leki, np. inhibitory pompy protonowej.
Sprawdź także, jakie są przyczyny oraz możliwe objawy anemii u osób starszych.
Co jeść przy anemii?
W przypadku stwierdzonej anemii z niedoboru żelaza w diecie warto zwiększyć ilość:
- Mięsa białego i czerwonego,
- Ryb,
- Jaj,
- Nasion roślin strączkowych, np. fasoli, soczewicy, ciecierzycy, soi,
- Zielonych warzyw, w szczególności liściastych,
- Buraków,
- Suszonych owoców (np. suszonych moreli i śliwek)
- Nasion i orzechów (np. nasion słonecznika, pestek dyni, orzechów włoskich, laskowych)
- Produktów zbożowych.
Należy przy tym wziąć pod uwagę, że żelazo z produktów odzwierzęcych (mięsa oraz ryb) wchłania się w organizmie w większym stopniu niż żelazo pochodzące z produktów roślinnych. W diecie przy niedokrwistości zaleca się wykorzystywanie bogatej w ten składnik żywności z obu grup. Pamiętaj, że wchłanianie żelaza, szczególnie tego pochodzącego z artykułów roślinnych, można podwyższyć, uwzględniając w posiłkach produkty bogate w witaminę C, a więc różnorodne warzywa i owoce, szczególnie te spożywane na surowo.
Choć zdarza się to rzadziej, niedokrwistość może również wynikać z deficytu kwasu foliowego i witaminy B12. Kwas foliowy w dużych dawkach znajduje się przede wszystkim w:
- Zielonych warzywach, przede wszystkim warzywach liściastych,
- Nasionach roślin strączkowych (np. zielonym groszku oraz ciecierzycy),
- Owocach (np. kiwi, pomarańczach),
- Produktach zbożowych.
Do dobrych źródeł witaminy B12 należą natomiast:
- Mięso oraz ryby,
- Jaja,
- Mleko i produkty mleczne.
Czego nie jeść przy anemii?
Niektóre ze składników pokarmowych zaburzają wchłanianie żelaza, kwasu foliowego oraz witaminy B12.
- Z tego powodu przy anemii zaleca się unikanie picia kawy, mocnej herbaty oraz alkoholu, szczególnie razem z posiłkami lub w krótkim odstępie czasowym od ich spożycia. Rekomenduje się, by zachować przerwę trwającą min. 30-60 minut.
- Oprócz tego istotne jest, by eliminować z diety produkty dostarczające tzw. „pustych kalorii”, np. żywność typu fast food i instant, frytki, chipsy, krakersy, słodycze. Zabierają one miejsce w jadłospisie artykułom, które mogą przyczynić się do uzupełniania niedoborów pokarmowych.
Dieta przy anemii – jadłospis
Poniżej znajdziesz przykładowy jadłospis polecany w niedokrwistości. Uwzględniliśmy w nim całą gamę produktów bogatych w żelazo, kwas foliowy oraz witaminę B12, a także sporo artykułów o wysokiej zawartości witaminy C.
- Śniadanie: płatki owsiane lub płatki gryczane, podane z jogurtem naturalnym i świeżymi owocami (np. jabłkiem, borówkami, brzoskwinią czy morelą).
- II śniadanie: sałatka z rukoli, pieczonego buraka i sera feta podawana z sosem winegret, orzechami włoskimi i grzankami.
- Obiad: gulasz z mięsa wołowego, papryki, cebuli i pieczarek, podany z brązowym ryżem i surówką z białej kapusty i marchwi.
- Podwieczorek: zielony koktajl z banana, szpinaku, napoju roślinnego (np. sojowego) oraz masła orzechowego.
- Kolacja: kaszotto z tofu, soczewicą i brokułami (przepis poniżej).
Dieta przy anemii – przepis na kaszotto z brokułami Izabeli Daniel
Poniżej zamieszczamy przepis Izabeli Daniel na danie przygotowane na bazie różnorodnych produktów o wysokiej zawartości żelaza oraz kwasu foliowego – soczewicy, tofu, brokułów oraz kaszy jaglanej. Warto wykorzystać go jako element diety przy anemii – sprawdzi się, jako propozycja na kolację lub danie obiadowe.
Składniki:
- 40 g kaszy jaglanej,
- 40 g soczewicy czerwonej,
- 200 g brokułów,
- 50 g cebuli,
- 100 g tofu wędzonego,
- Oliwa z oliwek do smażenia,
- Natka pietruszki i orzechy do posypania,
- Przyprawy: papryka wędzona, sól, pieprz.
Przygotowanie:
- Kaszę opłucz na sitku i ugotuj w wodzie w proporcji 1:1 z dodatkiem soli. To samo zrób z soczewicą czerwoną.
- W międzyczasie tofu pokrój w kostkę i przypraw papryką wędzoną. Pokrój również w kostkę cebulę, a brokuł rozdziel na różyczki.
- Na patelni rozgrzej oliwę i podsmaż cebulę z tofu.
- W oddzielnym garnku zagotuj wodę na brokuły. Gdy się zagotuje, podgotuj je przez 3 minuty i odcedź na sitku.
- Gdy kasza i soczewica się ugotują, dodaj je do tofu i cebuli na patelni. Podsmaż minutę i dopraw solą lub pieprzem.
- Na talerzu ułóż różyczki zblanszowanego brokuła i posyp rozdrobnionymi orzechami.
- Obok ułóż kaszę z tofu i soczewicą, posyp obficie natką pietruszki i gotowe!
