Kolano skoczka. Czyli jakie mogą być skutki przeciążenia kolana?

17. 1. 2019 · Bartosz Gruca · 7 minut czytania
Kolano skoczka. Czyli jakie mogą być skutki przeciążenia kolana?

„Kolano skoczka” to dość powszechny uraz stawu kolanowego. Jego fachowa nazwa to entezopatia więzadła rzepki. Zobacz, jak uniknąć tego urazu i gdzie szukać pomocy, kiedy dopadnie Cię ta kontuzja. Sprawdź też, jak poprawnie wykonać kilka ćwiczeń, które wzmocnią Twój układ ruchu i pomogą uniknąć „kolana skoczka”.

„Kolano skoczka” − co to właściwie jest?

Kolano skoczka to potoczna nazwa przeciążenia ścięgna więzadła rzepki. Więzadło to znajduje się bezpośrednio pod rzepką, w dolnej części kolana i łączy rzepkę z kością piszczelową. Przy takim urazie dochodzi do przeciążenia przyczepu ścięgna do kości. To może skutkować jego rozwarstwieniem.

Uraz taki ma charakter zwyrodnieniowy i jest wywoływany wieloma czynnikami. Głównym podłożem jego powstania jest powielanie nieprawidłowego wzorca ruchowego, przy ograniczonym zakresie ruchu i osłabionej stabilizacji. Oznacza to, że intensywna aktywność, która angażuje źle pracujący staw kolanowy, może skutkować „kolanem skoczka”.

kolano skoczka - co to jest

Nazwa ta obrazuje najczęstsze źródło tego urazu: ryzyko jego występowania jest zwiększone u osób, które uprawiają dyscypliny sportowe, gdzie wykonuje się dużą ilość skoków i zmian kierunku.

Jednak nie tylko czynniki mechaniczne mogą powodować przeciążenie ścięgna więzadła rzepki. Według fizjoterapeuty, Michała Roczka, przyczyn tego typu zmian zwyrodnieniowych możesz też doszukać się w funkcjonowaniu organów wewnętrznych.

„Napięcia w obrębie jamy brzusznej, powodujące złą transmisję sił oraz nieprawidłową pracę niektórych tkanek, mogą grozić przeciążeniem innych struktur”

− twierdzi Michał.

Jak więc łatwo zauważyć, charakter tego urazu jest dość skomplikowany i złożony.

Dyscypliny, przy uprawianiu których, najczęściej dochodzi do powstania „kolana skoczka” to w szczególności:

  • bieganie
  • koszykówka
  • siatkówka
  • piłka nożna
  • tenis

kolano skoczka przy grze w koszykówkę

„Kolano skoczka” − objawy

Osoby, które cierpią na „kolano skoczka” skarżą się na bolesność w przedniej lub dolnej części stawu kolanowego. Ból wzmaga się przy wykonywaniu podskoku lub przysiadu. Wtedy najlepiej wybrać się do fizjoterapeuty lub ortopedy. Staw kolanowy jest na tyle skomplikowaną strukturą, że stwierdzenie, że jakikolwiek ból kolana, jest właśnie tego typu przeciążeniem, może okazać się nieprecyzyjne.

Ból, który czujesz w kolanie może świadczyć często o niegroźnym napięciu mięśni lub powięzi. Dlatego specjalista, przez badanie dotykiem lub zlecenie dodatkowych analiz (USG lub rezonans magnetyczny), będzie w stanie dokonać właściwej diagnozy.

„Kolano skoczka” − ćwiczenia i rehabilitacja

Leczenie zmian przeciążeniowych ścięgien jest procesem złożonym i wymaga działania na kilku płaszczyznach. Jeżeli zrezygnujesz z aktywności fizycznej, nie będziesz odczuwać bólu. Ale to za mało, żeby zacząć wyleczyć schorzenie. Po powrocie do sportu, dysfunkcja również powróci. Spowodowane jest to niewłaściwą pracą aparatu ruchu. To z kolei powoduje kompensację sił w okolicach więzadła rzepki. Dlatego bardzo ważne jest, żeby nauczyć się wykonywać poprawne ruchy. Najczęściej najważniejsze jest nauczenie się właściwej amortyzacji, która jest niezwykle istotna, chociażby w takich dyscyplinach jak bieganie.

ćwiczenia i rehabilitacja na kolano skoczka

W niektórych przypadkach zaleca się dodatkowo krioterapię (leczenie zimnem). Więcej o leczeniu zimnem możesz dowiedzieć się z artykułu: Krioterapia − leczenie bólu zimnem. Leczenie operacyjne, ze względu na wysokie ryzyko, stosuje się głównie, gdy rehabilitacja nie przynosi oczekiwanych efektów.

Jeżeli chcesz wrócić do pełnej sprawności, to przez pewien czas musisz przystopować z aktywnością, która może powodować przeciążenia kolan. Dlatego dyscypliny sportu, które wymieniłem wyżej, na czas rekonwalescencji, lepiej sobie odpuścić.

Po diagnozie, bardzo dobrze byłoby, gdyby rehabilitacją kierował fizjoterapeuta lub ortopeda. Specjalista prowadzi terapię tkanek miękkich (mięśnie, powięź) lub terapię wisceralną („masaż” organów wewnętrznych) i dokona korekcji w zakresie biomechaniki. Równocześnie wprowadzi pracę nad stabilizacją mięśni, które biorą udział w pracy kolana.

Terapia wisceralna przy „kolanie skoczka”

Żeby rehabilitacja trwała szybciej i była bardziej skuteczna, niektórzy specjaliści spoglądają na urazy kończyn holistycznie. Przyczyny kontuzji mogą też leżeć w organach wewnętrznych. Często terapie manualne, które obejmują pracę nad taśmami mięśniowo-powięziowymi, mogą nie wystarczyć dla trwałej poprawy pracy układu ruchu. I tu pojawia się terapia wisceralna, która dotyczy narządów jamy brzusznej.

„Organy wewnętrzne mają ogromny wpływ na transmisję sił w ciele, a ich zaburzenia (nawet nieodczuwalne) mogą wpływać na zwiększone ryzyko pojawiania się rozmaitych kontuzji”

−  twierdzi Michał Roczek.

Dzieje się tak, bo ciało zachowuje się jak złożony mechanizm. Problem w jednym miejscu, powoduje nieprawidłowy przepływ sił przez całe ciało. To w efekcie może przeciążać pewne struktury.

Bardzo często połączenia między poszczególnymi partiami ciała są zaskakujące. Może o tym świadczyć przykład zaburzeń wątrobowych, które są odczuwane jako kłucie w okolicach barku. Jeśli zatem zależy Ci na harmonijnej pracy całego ciała, warto wybrać się do właściwego specjalisty. Możliwe, że któraś z Twoich kontuzji jest wywołana właśnie tego typu zaburzeniami. Jeśli terapia na organach wewnętrznych brzmi dla Ciebie zbyt przerażająco, nie obawiaj się jej! Sprowadza się ona do nieinwazyjnego masażu właściwych punktów na ciele, które odpowiadają pracy odpowiednich narządów w jamie brzusznej.

„Kolano skoczka” − jak zapobiegać?

Wracając jednak do pracy samego aparatu ruchu, warto wspomnieć o szczególnej wadze mobilności i stabilizacji. Szczególnie, jeśli jesteś osobą aktywną i chcesz uniknąć urazów więzadła rzepki. Struktury, które są skrócone, nie pozwalają na pełen i bezpieczny zakres ruchu. Natomiast osłabione mięśnie będą miały problem z ustabilizowaniem zarówno kolan, jak i bioder czy stóp, które mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa stawu kolanowego podczas ruchu. Brak stabilizacji czy mobilności może skutkować przeciążeniami. Zatem postaraj się ująć w swoim planie treningowym zarówno ćwiczenia na elastyczność, jak i stabilizację mięśniowo-powięziową.

kolano skoczka jak zapobiec

Dbanie o odpowiedni zakres ruchu polega nie tylko na klasycznym rozciąganiu, ale również na pracy w wydłużonej ekscentryce. Oznacza to wykonywanie niektórych ćwiczeń w fazie, która angażuje mięsień na jego pełnej długości. Praca tego typu wpływa na mobilność o tyle lepiej niż tradycyjny stretching, że mięśnie niejako „zapamiętują” nowy zakres ruchu. Dzieje się tak z powodu ich naprzemiennego rozciągania i napinania. Zatem jednocześnie nie tylko wydłużasz tkanki, ale również je wzmacniasz.

Struktury, których niedostateczna elastyczność czy mobilność mogą sprzyjać „kolanu skoczka” to przede wszystkim:

  • grupa kulszowo goleniowa, czyli tył uda
  • łydki
  • mięsień czworogłowy, przód uda
  • pasmo biodrowo-piszczelowe, które przebiega na zewnętrznej stronie uda, od kolana, aż po kolec biodrowy

Jednak, jak wspominałem, elastyczność to nie wszystko. Nie zapominaj zatem o stabilizacji pośladków,  mięśnia czworogłowego i łydek. Wszystkie te struktury biorą aktywny udział w pracy kończyn dolnych. W wypadku osłabienia którejkolwiek z nich, ścięgna i więzadła nie mają dostatecznego „oparcia” zarówno podczas marszu, jak i dynamicznej gry na boisku.

Praca nad stabilizacją, jak i elastycznością mięśni to istotny krok w stronę uniknięcia urazów ścięgien, takich jak „kolano skoczka”.

Stabilizujące i mobilizujące ćwiczenia na „kolano skoczka”, które warto wpleść do swoich treningów, to m.in.:

  • good morning

ćwiczenia na kolano skoczka - good morning

  • rumuński martwy ciąg

rumuński martwy ciąg na kolano skoczka

  • ośle wspięcia

ośle wspięcia na kolano skoczka

  • martwy ciąg jednonóż

martwy ciąg jednonóż na kolano skoczka

  • przysiady wykroczne

przysiady wykroczne na kolano skoczka

  • mostki biodrowe

mostki biodrowe na kolano skoczka

  • spacer farmera i rozciąganie „czwórek”

spacer farmera na kolano skoczka

Przy rozciąganiu statycznym dobrze sprawdzi w przypadku pasma biodrowo-piszczelowego.

rozciąganie statyczne na kolano skoczka

Jeżeli regularnie trenujesz, warto wprowadzić do swojej diety suplementację kolagenem lub glukozaminą, które są budulcem m.in. ścięgien. Stosowanie takich suplementów jak Kolagen + witamina C + glukozamina,Ligamento czy Kolagen Morski może pozytywnie wpłynąć zarówno na ochronę tkanek łącznych, jak i na efekty rehabilitacji przy przeciążeniach więzadeł.

Przygotuj swoje ciało do sportu!

Jeśli chcesz uniknąć takich urazów jak entezopatia rzepki, zadbaj w pierwszej kolejności o przygotowanie swojego aparatu ruchu. Kiedy uprawiasz regularnie takie dyscypliny jak bieganie, piłka nożna czy siatkówka, Twoje ciało musi być odpowiednio elastyczne i stabilne. W przeciwnym razie, siły, których nie będą w stanie przenieść mięśnie, przejmą przyczepy lub ścięgna. Dodatkowo, warto zajrzeć do gabinetu specjalisty od układu ruchu. Właściwy fizjoterapeuta wskazać Ci Twoje słabe punkty, a w razie potrzeby zadba o prawidłową pracę kluczowych struktur.

Bartosz Gruca