Odkażanie ran podczas wyprawy w góry

22. 5. 2019 · Bartosz Gruca · 5 minut czytania
Odkażanie ran podczas wyprawy w góry

Odkażanie ran w czasie górskiej wyprawy może być nie lada wyzwaniem. Dlatego, zanim wybierzesz się na górskie wędrówki, lepiej przygotuj się na wszelką ewentualność. Także opatrywanie ran i obtarć w warunkach polowych. Zobacz, czym dezynfekować rany na szlaku i jak się do tego przygotować.

Rany i obtarcia, które mogą przydarzyć się na szlaku

Według Teodora Skoczyńskiego, ratownika medycznego i miłośnika górskich wędrówek, urazy tego typu można podzielić na dwa rodzaje:

  • powierzchowne (gdzie uszkodzeniu ulega naskórek i skóra), takie jak: drobne rany, odparzenia, odciski i otarcia.
  • głębokie (sięgające do tkanki podskórnej oraz mięśni) do których zaopatrzenia wymagana będzie fachowa pomoc.

rany i obtarcia na szlaku

Jak odkazić ranę drobną czy obtarcie?

Jeżeli na Twoim ciele pojawi się drobna rana, w pierwszej kolejności przemyj ją czystą wodą, żeby oczyścić z powierzchownych zanieczyszczeń. Czym odkazić ranę? Pomocne w odkażeniu będą takie preparaty jak Viscoplast lub Asept w sprayu. Jako, że Asept jest środkiem na bazie alkoholu, używaj go raczej do otarć w miejscach, gdzie skóra jest grubsza, mniej ukrwiona i odsłonięta, np. łokcie, kolana. Może przydać się również do pielęgnacji odcisków. Viscoplast w sprayu jest łagodnym środkiem odkażającym, którego możesz użyć do odkażania praktycznie wszystkich ran, jak również przemywania skóry we wrażliwych bądź podrażnionych miejscach (np. odparzenia).

odkażanie rany

Po dezynfekcji skaleczeń warto zabezpieczyć je opatrunkiem z gazy i bandaża lub plastra.  W przypadku podrażnień, szczególnie w trudno dostępnych miejscach, warto użyć sprayu Nanosilver Prodiab. Ma on właściwości zabliźniające, poprawia mikrokrążenie absorbuje wysięk z rany. Podrażnienie zabezpiecz plastrem z opatrunkiem lub gazą jałową, do której zamocowania przyda się plaster w rolce.

Co z pęcherzami? Staraj się ich nie przekłuwać (to ostateczność), nie wycinać. Szczególnie w warunkach polowych. W tym wypadku przydadzą się specjalnie przeznaczone do tego plastry, które łagodzą podrażnienia i zwiększają komfort wędrówki. Nie zapomnij spakować kilku sztuk do apteczki przed wyjazdem. W wypadku ich braku wystarczy zwykły plaster z opatrunkiem. Zobacz też, co według naszego lekarza najlepiej zadziała na odciski i pęcherze: Pęcherze na stopach − jak je prawidłowo leczyć? Opinia dermatologa!

Jak zapobiegać obtarciom i drobnym ranom?

Zacznijmy od pierwszej grupy, czyli drobnych ran. Są to urazy, o które na szlaku najłatwiej. Choć są niegroźne, mogą być dość uciążliwe i mogą bardzo utrudnić dalszą wędrówkę lub nawet całkiem ją uniemożliwić. Wie o tym każdy, kto nabawił się odcisków na stopach od złego obuwia czy otarć na ramionach od źle dobranego lub zbyt ciężkiego plecaka.

jak zapobiec obtarciom

Dlatego, żeby zapobiegać takim sytuacjom, przed wyjazdem najlepiej przemyśl dobrze, czy wszystkie spakowane rzeczy będą Ci potrzebne, czy ubrania są dobrze dobrane, buty sprawne i wygodne, a plecak odpowiednio dopasowany. No i rzecz jasna: czy apteczka jest prawidłowo wyposażona. Zobacz, jak przygotować apteczkę w góry w tekście: Apteczka na wakacje − co zapakować w góry w razie kontuzji?

apteczka do wzięcia w góry

Teodor Skoczyński sięga po dość prosty preparat, czyli talk.

„Ze względu na swoje właściwości, talk osusza skórę, absorbuje gromadzącą się wilgoć, zapobiega poceniu się, „dezodoruje”, wygładza skórę i łagodzi podrażnienia”

− mówi Skoczyński.

Ekspert radzi, żeby przed wyprawą w góry zabezpieczyć talkiem miejsca, w których dochodzi do ciągłego tarcia. Będą to m.in. stopy, pachy, ramiona i pachwiny. Będzie Ci również łatwiej zachować higienę, szczególnie w letnie, ciepłe dni.

Jak wygląda odkażanie ran głębszych?

Jak natomiast poradzić sobie z większymi ranami? Przede wszystkim, nie dezynfekuj ich preparatami zawierającymi alkohol czy żelem dezynfekującym do rąk. Zacznij od wstępnego oczyszczenia rany wodą. Prócz zmycia brudu, pozwoli to na zorientowanie się z jak poważnymi uszkodzeniami masz do czynienia. Płytsze rany, również te umiarkowanie krwawiące, warto oczyścić wodą z mydłem lub sprayem Viscoplast, który nie zawiera alkoholu. Całość zabezpiecz gazą i bandażem lub plastrem.

opatrywanie ran głębokich

W wypadku ran głębokich, które mocno krwawią, pierwsza pomoc będzie polegała przede wszystkim na jej oczyszczeniu, zatamowaniu krwawienia i jak najszybszym znalezieniu fachowej pomocy. Do przemycia takiej rany używaj jedynie wody. W warunkach polowych i tak nie będziesz w stanie dobrze odkazić dużej rany, a partyzanckie działanie może utrudnić późniejszą pracę chirurga i pogorszyć gojenie rany.

Jeśli widzisz w ranie wbite ciało obce, które nie wyszło z rany po jej przemyciu wodą, nie wyciągaj go. Może to spowodować jeszcze większe krwawienie. Postaraj się je w miarę możliwości zabezpieczyć go przed przemieszczeniem się. Po przemyciu i ewentualnym zabezpieczeniu ciała obcego, miejsce to zaopatrzy tzw. opatrunkiem uciskowym (nie myl z opaską uciskową!). Polega on na przyciśnięciu gazy w miejscu krwawienia i mocnym przybandażowaniu jej lub przyklejeniu plastrem w rolce. Pamiętaj, że opatrunek taki powinien przede wszystkim wywierać miejscowy ucisk blokując krwawienie.  

Jeżeli to możliwe staraj się utrzymać ranę powyżej serca – zmniejszy to ciśnienie upływu krwi.

Jeśli mimo założonego opatrunku rana wciąż krwawi, uciśnij ją mocniej i dołóż kolejne gaziki, nie usuwając poprzednich. Po szybkim znalezieniu pomocy chirurg opatrzy ranę, właściwie zdezynfekuje i w razie konieczności wyciągnie ciało obce.

To, czym dezynfekować rany jest mnie istotne, niż to, żeby były one po prostu czyste. Pamiętaj o tym przy wszystkich uszkodzeniach: przemywaj, odkażaj, osuszaj i zmieniaj opatrunki codziennie. Jednak w większości przypadków wystarczy przemycie wodą. Nie zapominaj również o higienie osobistej − to zapobiegnie np. odparzeniom.

Bartosz Gruca