Witaminy z grupy B
Jak działają witaminy z grupy B?
Witaminy z grupy B to witaminy rozpuszczalne w wodzie. Stanowią szeroką grupę związków pokarmowych, a każda z nich działa na organizm nieco inaczej. Oto najważniejsze funkcje poszczególnych witamin z grupy B.
- Witamina B1 (tiamina) – jest niezbędna do przemian węglowodanów, przekazywania impulsów nerwowych, wchodzi w skład wielu enzymów.
- Witamina B2 (ryboflawina) – wpływa na metabolizm żelaza, produkcję krwi i erytrocytów oraz przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów.
- Witamina B3 (niacyna) – jest ważna dla prawidłowego funkcjonowania mózgu i obwodowego układu nerwowego, syntezy hormonów płciowych, kortyzolu i insuliny, wchodzi w skład koenzymów biorących udział w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów.
- Witamina B4 (cholina) – wpływa na prawidłową pracę wątroby, odgrywa istotną rolę w prawidłowym przebiegu ciąży i rozwoju prenatalnym.
- Witamina B5 (kwas pantotenowy) – jest koenzymem, bierze udział w przemianach wielu hormonów, witamin A i D oraz neurotransmiterów.
- Witamina B6 (pirydoksyna) – bierze udział w syntezie neuroprzekaźników, takich jak serotonina i noradrenalina.
- Witamina B7 (biotyna) – znana jest głównie ze swojego pozytywnego wpływu na włosy skórę i paznokcie. Dodatkowo wpływa na pracę tarczycy i układu nerwowego
- Witamina B9 (kwas foliowy) – ma szczególne znaczenie w okresie prekoncepcyjnym i w ciąży, ponieważ zapobiega wadom cewy nerwowej. Jest niezbędna do tworzenia czerwonych krwinek.
- Witamina B12 (kobalamina) – wpływa na pracę układu nerwowego i przekaźnictwo nerwowe, jest niezbędna do produkcji krwinek czerwonych.
Rola witaminy B w metabolizmie organizmu
Witaminy z grupy B biorą udział w przemianach metabolicznych na poziomie komórkowym i całego organizmu. Pomagają w:
- Rozkładzie makroskładników, takich jak węglowodany, białka i tłuszcze, umożliwiając ich efektywne wykorzystanie,
- Syntezie enzymów i koenzymów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania tkanek i narządów,
- Wspieraniu wchłaniania mikro- i makroelementów, np. magnezu,
- Metabolizmie homocysteiny, która jest markerem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
Brak odpowiedniej podaży witamin z grupy B może prowadzić do spadku energii, trudności z koncentracją, zaburzeń gospodarki hormonalnej, a także nieprawidłowości w wynikach badań krwi.
Kiedy stosować kompleks witamin B?
Witaminy B można suplementować pojedynczo, jednak w wielu przypadkach lepsze efekty obserwuje się po stosowaniu ich kompleksu. Dostępne w aptece preparaty B-complex można stosować m.in. w następujących sytuacjach:
- Stwierdzony niedobór jednej lub kilku witamin z grupy B, lub występowanie objawów sugerujących ich niedostateczne spożycie.
- Anemia z niedoboru B9 i/lub B12 stwierdzona w badaniach laboratoryjnych.
- Przygotowania do ciąży (suplementację kwasu foliowego zaleca się rozpocząć już ok. 12 tygodni przed rozpoczęciem starań o dziecko, jednak w przypadku tendencji do anemii lub stosowania diety roślinnej, warto omówić z lekarzem zasadność przyjmowania B complex).
- Ciąża i okres karmienia piersią po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą (najważniejsze w tym okresie są witamina B4, B6, B9 i B12).
- Stosowanie diety wegetariańskiej lub wegańskiej (w szczególności zwiększają one ryzyko niedoborów witaminy B12, ponieważ występuje ona w produktach odzwierzęcych).
- Zaburzenia neurologiczne, niektóre choroby psychiatryczne (w przypadku przyjmowania leków niezbędna jest konsultacja z lekarzem neurologiem lub psychiatrą).
Witaminy z grupy B są rozpuszczalne w wodzie, a więc ich nadmiar wydalany jest razem z moczem. Mimo to ich stosowanie należy skonsultować ze specjalistą w celu ustalenia optymalnego dawkowania i czasu trwania suplementacji.
Korzyści z suplementacji witaminą B
Po witaminy z grupy B sięgają przede wszystkim dorośli – zwłaszcza w okresach zwiększonego wysiłku psychicznego i fizycznego oraz przy zmniejszonej podaży tych składników z diety, np. ze względu na jej charakter. Kiedy i na co stosuje się witaminę B complex? Stosowanie suplementów z tej grupy przynosi kilka korzyści, mogą:
- Wspierać funkcje krwiotwórcze u osób z niektórymi typami anemii,
- Pomagać w obniżeniu poziomu homocysteiny zagrożonego schorzeniami układu krążenia, a także u palaczy i nadużywających alkohol,
- Wspierać organizm w okresie rekonwalescencji, np. po operacjach,
- Łagodzić skutki przewlekłego stresu i napięcia nerwowego.