Przejdź do głównej treści
0 wyników
  • Microcart closed
  • Czy niedobór żelaza/ferrytyny, witaminy D lub B12 może powodować przewlekłe zmęczenie i jak to potwierdzić badaniami?

    formularz pytań 1 minuta czytania
    Anonimowe pytanie
    Od kilku miesięcy jestem ciągle zmęczona, mimo że śpię po 8 godzin. Rano ciężko mi wstać, w ciągu dnia nie mam siły na nic. Koleżanka powiedziała, że to może być niedobór żelaza, witaminy D albo B12. Czy takie niedobory naprawdę mogą powodować przewlekłe zmęczenie i jakie badania zrobić, żeby to sprawdzić?
    mgr farm. Artur Dzwoniarek
    Na pytanie odpowiada
    mgr farm. Artur Dzwoniarek

    Niedobory żelaza i ferrytyny, witaminy D oraz witaminy B12 należą do najczęstszych organicznych przyczyn przewlekłego zmęczenia, osłabienia i obniżonej tolerancji wysiłku. Każdy z tych składników odpowiada za kluczowe procesy bioenergetyczne: żelazo i ferrytyna budują enzymy mitochondrialnego łańcucha oddechowego oraz hemoglobinę transportującą tlen, witamina B12 warunkuje podziały komórkowe i mielinizację układu nerwowego, a witamina D reguluje ekspresję genów odpowiedzialnych za kurczliwość mięśni i równowagę neuroendokrynną. Co istotne, silne objawy zmęczenia mogą występować na długo przed pojawieniem się pełnoobjawowej anemii. Aby jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć te przyczyny, należy wykonać ukierunkowany panel badań z krwi: 

    • W przypadku gospodarki żelazem podstawą jest oznaczenie stężenia ferrytyny wraz z morfologią krwi obwodowej. Sama morfologia i poziom żelaza w surowicy są niewystarczające, ponieważ żelazo wykazuje duże wahania dobowe, a ferrytyna odzwierciedla realny stan magazynów ustrojowych (wynik poniżej 30 µg/l wskazuje na bezwzględny niedobór). Ponieważ ferrytyna jest białkiem ostrej fazy i fałszywie rośnie w stanach zapalnych, warto równocześnie oznaczyć CRP. 
    • Niedobór witaminy D weryfikuje się badaniem stężenia jej wątrobowego metabolitu 25(OH)D w surowicy krwi. Wynik poniżej 20 ng/ml (50 nmol/l) oznacza ciężki deficyt, a zakres 20-30 ng/ml stężenie suboptymalne. 
    • Diagnostyka witaminy B12 obejmuje oznaczenie stężenia witaminy B12 (kobalaminy) w surowicy. W przypadkach wątpliwych (tzw. wartości graniczne, gdy pacjent ma objawy asteniczne i neurologiczne, lecz wynik mieści się w dolnej normie) najbardziej czułym markerem potwierdzającym niedobór na poziomie komórkowym jest oznaczenie kwasu metylomalonowego (MMA) lub homocysteiny. 

    Sprawdź popularne kategorie

    Podobne pytania

    Najnowsze pytania