Kosmetyki zakazane podczas karmienia piersią

Karmienie piersią wymaga ostrożnego doboru produktów kosmetycznych. Niektóre substancje aktywne mogą przenikać do mleka matki, stanowiąc potencjalne ryzyko dla zdrowia maluszka. Z artykułu dowiesz się, jakie kosmetyki są przeciwwskazane w okresie laktacji i na jakie aspekty zwrócić szczególną uwagę. 

Kosmetyki a karmienie piersią 

Karmienie piersią to okres, który stawia przed świeżo upieczoną mamą wiele wyzwań. Podczas laktacji „pod lupę” bierze się między innymi dietę matki karmiącej, która powinna być oparta na posiłkach właściwie zbilansowanych pod względem odżywczym i uwzględniających odpowiednie proporcje między poszczególnymi grupami spożywanej żywności. Laktacja to również okres, podczas którego należy przyjrzeć się stosowanym preparatom pielęgnacyjnym, ponieważ nie wszystkie kosmetyki do twarzy czy kosmetyki do ciała mogą być używane przez kobietę karmiącą piersią. Dlaczego? 

• Istotna zależność między kosmetykami a karmieniem piersią wynika ze zdolności przenikania niektórych składników aktywnych zawartych w kosmetykach przez skórę matki do krwiobiegu, a następnie do mleka. Składniki mogą mieć zróżnicowany wpływ na zdrowie i rozwój noworodka – powodować podrażnienia skóry, reakcje alergiczne, a nawet niekorzystnie oddziaływać na układ hormonalny.  
• Warto ponadto zauważyć, że w okresie karmienia piersią kobieta doświadcza prawdziwej burzy hormonalnej. Wahania w układzie endokrynnym mogą prowadzić do podwyższonej wrażliwości i reaktywności skóry na działanie określonych substancji czynnych. W odpowiedzi na stosowane kosmetyki często dochodzi do dokuczliwych reakcji alergicznych i podrażnień skóry. Nierzadko zdarza się, że formulacje z powodzeniem używane wcześniej, w okresie ciąży i karmienia piersią wywołują różnorodne problemy skórne o zmiennym nasileniu. 

Nie oznacza to jednak, że młoda mama powinna zrezygnować z pielęgnacji swojego ciała. Wręcz przeciwnie! Ciąża to czas intensywnych zmian fizjologicznych, które znacząco wpływają na jej ciało, skórę i włosy. Jednym z najczęstszych objawów jest pojawienie się przebarwień, szczególnie na twarzy, szyi, dekolcie oraz brzuchu. Pod wpływem zmian hormonalnych może dojść do zwiększonego wydzielania sebum przez gruczoły łojowe, a w konsekwencji do powstawania trądziku i innych dermatoz. Intensywne rozciąganie skóry podczas ciąży przyczynia się do powstania rozstępów i utraty elastyczności skóry. Wiele kobiet doświadcza również wzmożonego wypadania włosów, zarówno w ciąży, jak i po porodzie. Dlatego tak ważne jest, by kobieta otoczyła swoje ciało troskliwą opieką. Jednocześnie powinna zwrócić szczególną uwagę, aby stosowane kosmetyki były bezpieczne dla niej oraz dla maluszka. 

Jakich kosmetyków nie używać podczas karmienia piersią? 

Brak bezpośrednich testów na kobietach w ciąży i karmiących piersią sprawia, że wszelkie rekomendacje opierają się głównie na założeniach teoretycznych, badaniach in vitro lub in vivo oraz testach na zwierzętach. Istnieje niewiele danych i raportów dotyczących bezpieczeństwa wybranych substancji u matek karmiących, co wynika z trudności w określeniu stopnia absorpcji kontrowersyjnych związków do mleka matki oraz ich wpływu na zdrowie i rozwój noworodka. 

Jakich kosmetyków nie używać podczas karmienia piersią? Wśród substancji niezalecanych w okresie laktacji wymienia się głównie: 

• Retinol – badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania retinolu podczas karmienia piersią są ograniczone, co sprawia, że zalecenia są niejednoznaczne. Z uwagi na fakt, że retinol może być wchłaniany przez skórę i przenikać do krwiobiegu, istnieje obawa, że przeniknie również do mleka matki i będzie spożywana przez dziecko podczas karmienia piersią. Nadmierna ekspozycja na retinol może prowadzić u noworodka do niepożądanych reakcji, takich jak uszkodzenie wątroby czy zaburzenia rozwoju. 
• Kwasy AHA/BHA – hydroksykwasy to substancje znane ze swojego działania złuszczającego, przeciwtrądzikowego oraz przeciwzmarszczkowego. Większość z nich nie jest bezwzględnie zakazana, z wyjątkiem kwasu salicylowego, który wykazuje zdolność do przenikania przez skórę. Może przedostawać się do mleka matki, dlatego jego stosowanie jest odradzane w okresie laktacji. Zastrzeżenia wobec stosowania hydroksykwasów dotyczą ich potencjalnego działania drażniącego na wrażliwą skórę matki karmiącej, dlatego należy zachować ostrożność. 
• Olejki eteryczne – stosowanie olejków eterycznych podczas karmienia piersią, podobnie jak w przypadku kwasów, jest ogólnie uważane za bezpieczne. Z uwagi na zmiany hormonalne w organizmie kobiety, należy jednak zachować ostrożność, ponieważ są to substancje o silnym działaniu, które mogą wywierać niekorzystny wpływ na wrażliwą skórę. Aby zmniejszyć ryzyko podrażnień, olejki powinny być rozcieńczone w odpowiednim nośniku, takim jak olej bazowy czy baza kosmetyczna. 
• Parabeny – powszechnie stosowane środki konserwujące nie tylko w kosmetykach do pielęgnacji twarzy i ciała, ale też w kosmetykach do włosów czy kosmetykach do makijażu, których całkowite wyeliminowanie może być trudne. W okresie ciąży i karmienia piersią są one szczególnie niebezpieczne. Chociaż parabeny nie wykazują działania drażniącego na skórę, mają zdolność przenikania do krwiobiegu, co oznacza, że mogą przedostać się do mleka matki i wpływać na organizm dziecka. Dodatkowo istnieje ryzyko zaburzeń gospodarki hormonalnej. 

Podczas karmienia piersią zaleca się stosowanie delikatnych preparatów pielęgnacyjnych dobranych do aktualnego stanu skóry z wykluczeniem składników mogących wpływać na rozwój maluszka. Najlepszym wyborem są linie produktów przeznaczonych dla kobiet w ciąży i po porodzie. Nie zawierają kontrowersyjnych substancji, a dodatkowo pomagają uporać się z typowymi problemami młodych mam, takimi jak obrzęki, rozstępy czy utrata jędrności skóry. Sprawdź między innymi: 

• Gehwol Frische, balsam odświeżająco-chłodzący do stóp pielęgnuje zmęczone stopy i nogi, niweluje uczucie ciężkich nóg, a dodatkowo chroni przed grzybicą i zapobiega przykremu zapachowi, 
• Mom and Who booster nawadniający do twarzy z formułą intensywnie nawilżającą skórę, zawierającą naturalne oleje, kompleks pre- i probiotyków, a także niacynamid, glicerynę i kwas hialuronowy, 
• Mustela maternite serum korygujące rozstępy z olejem z awokado, gliceryną oraz kompleksem koncentratu oleju marakuja i kwasu hialuronowego, 
• Skarb Matki, femina pianka do higieny intymnej rekomendowana przez lekarzy ginekologów do codziennego stosowania w celu utrzymania naturalnej mikroflory bakteryjnej okolic intymnych, 
• Mustela, żel do higieny intymnej o delikatnej formule z fizjologicznym pH, dzięki czemu sprawdzi się zarówno u kobiet w ciąży i matek karmiących, jak i u młodszych dzieci, 
• Ziaja Mamma Mia, masło do ciała ujędrniające po porodzie pomaga utrzymać elastyczność i jędrność skóry, zapobiega jej wiotczeniu, a także intensywnie regeneruje. 

Przeczytaj również o właściwej dezynfekcji kosmetyków. 

Podsumowanie 

Wybór odpowiednich kosmetyków w okresie karmienia piersią jest kluczowy dla zdrowia matki i dziecka. Należy szczególnie unikać produktów zawierających potencjalnie szkodliwe składniki, takie jak parabeny czy retinoidy. Stosowanie kosmetyków o bezpiecznych składach minimalizuje ryzyko negatywnych skutków, a jednocześnie pozwala zatroszczyć się o ciało kobiety w okresie laktacji.

Źródła:

1. K. Urtnowska, Przegląd wybranych kosmetyków dla kobiet w ciąży i po porodzie dostępnych w drogeriach, https://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/02/ke2016.5-1.pdf [dostęp 03.06.2024 r.]
2. A. Rokowska-Waluch, K. Kałużyńska, M. Chojnicki, et al: Wpływ zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety na stan skóry, Przegląd Dermatologiczny, 96(3), 2009, 205-210., https://www.termedia.pl/Wplyw-zmian-hormonalnych-zachodzacych-w-organizmie-kobiety-na-stan-skory,56,12608,1,0.html [dostęp 03.06.2024 r.]
3. H. Bojarowicz, A. Płowiec, Wpływ witaminy A na kondycję skóry, http://www.phie.pl/pdf/phe-2010/phe-2010-3-352.pdf [dostęp 03.06.2024 r.]