Skóra nadreaktywna – jak ją rozpoznać i jak ją leczyć?

Skóra nadreaktywna wymaga świadomej pielęgnacji. Towarzyszące jej dolegliwości, takie jak zaczerwienienie, suchość czy pieczenie, mogą być bardzo nieprzyjemne i utrudniać codzienne funkcjonowanie. W tym artykule wyjaśniamy, jak rozpoznać skórę nadreaktywną i jak o nią dbać. 

Skóra nadreaktywna – co to jest? 

Skóra nadreaktywna nazywana jest też skórą nadwrażliwą lub ultrawrażliwą. Niestety dotychczas nie ustalono jednej definicji ani kryteriów diagnostycznych, a rozpoznanie skóry nadreaktywnej opiera się na subiektywnych odczuciach i dolegliwościach obserwowanych u danej osoby. Jak objawia się skóra nadreaktywna? Jej najczęstsze symptomy to: 

• Zwiększona skłonność do podrażnień, 
• Rumień, 
• Uczucie mrowienia, 
• Świąd, 
• Zaczerwienienie, 
• Pieczenie, 
• Grudki zapalne, 
• Powierzchowne łuszczenie się naskórka, 
• Uczucie ściągnięcia. 

Objawy skóry nadreaktywnej wynikają najczęściej z osłabienia bariery hydrolipidowej, aktywnego stanu zapalnego oraz nadmiernej odpowiedzi ze strony układu immunologicznego. Skóra nadreaktywna może być też objawem niektórych chorób dermatologicznych. Występuje m.in. w przebiegu atopowego zapalenia skóry, wyprysku kontaktowego lub trądziku różowatego. 

Znalezienie konkretnej przyczyny bywa trudne, ponieważ objawy skóry nadreaktywnej mogą być wywołane wieloma różnymi czynnikami, które wzajemnie się nakładają i występują jednocześnie. Co więcej, nasilenie objawów może przebiegać różnie u poszczególnych osób. Czasem występuje przewlekle lub pojawia się wyłącznie po kontakcie z pewnymi czynnikami wewnętrznymi bądź zewnętrznymi, jak np.: 

• Ekspozycja na promienie słoneczne, 
• Kontakt z niektórymi składnikami kosmetyków do pielęgnacji i makijażu, 
• Wybrane składniki diety, 
• Zmiany hormonalne (u niektórych kobiet objawy mogą nasilać się przed i w trakcie miesiączki, a także w okresie okołomenopauzalnym), 
• Zanieczyszczenia powietrza, 
• Narażenie na stres, 
• Kontakt z chemicznymi środkami czystości. 

W przypadku zaobserwowania u siebie objawów skóry nadreaktywnej warto skorzystać z porad specjalisty, aby wykonać diagnostykę i zaplanować postępowanie. Niestety całkowite wyleczenie skóry reaktywnej jest trudne, a dolegliwości mają tendencję do nawracania. Dlatego wprowadzone zmiany i dbałość o skórę wymagają systematyczności. 

Skóra nadreaktywna – jak leczyć? 

Najważniejsze elementy leczenia skóry nadreaktywnej to: 

• Znalezienie i ograniczenie kontaktu z czynnikami wywołującymi podrażnienia skóry, 
• Codzienna ochrona skóry przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, 
• Odpowiednie nawilżenie, odżywienie i wzmocnienie skóry. 

Leczenie skóry nadreaktywnej to proces, dlatego musisz uzbroić się w cierpliwość. Początki bywają trudne i często najlepszą strategią jest metoda prób i błędów. Wprowadzanie nowych kosmetyków i czy też dobór terapii u kosmetologa lub dermatologa powinny odbywać się powoli i stopniowo. Dzięki temu unikniesz nadmiernego obciążenia skóry, a w przypadku wystąpienia dolegliwości łatwiej będzie Ci określić, co je wywołało. To zrozumiałe, że chcesz jak najszybciej wyleczyć skórę, jednak pamiętaj, że przy nadreaktywności więcej i szybciej wcale nie znaczy lepiej. 

Borykasz się ze skórą nadreaktywną? Poznaj zalecenia, które warto prowadzić na stałe do swojej rutyny. 

• Unikaj długotrwałej ekspozycji na promienie słoneczne i stosuj ochronę przeciwsłoneczną. Kremy z filtrem powinny być stałym elementem pielęgnacji. Używaj ich codziennie, również w chłodniejsze i mniej słoneczne dni, ponieważ część promieniowania przenika przez chmury. Jeśli długo przebywasz na zewnątrz, reaplikuj krem co 2-3 godziny (zgodnie z zaleceniami producenta). Sprawdź Pharmaceris N Capilar-Tone, krem tonujący CC do skóry naczynkowej i nadreaktywnej, SPF30. Ma działanie nawilżające, regenerujące, ochronne, zmniejszające zaczerwienienie i rumień oraz wzmacniające naczynia krwionośne. W jego składzie znajdziesz filtry UV, hialuronian sodu, pantenol, wiciokrzew i ostropest. 
• Nie tylko nadmiar słońca może podrażniać skórę nadreaktywną. Zimą i jesienią zabezpieczaj skórę kremami, które tworzą warstwę ochronną przed zimnem, mrozem i wiatrem. Szukasz kremu regeneracyjnego do skóry podrażnionej? Sprawdź: Calmapherol Regular, krem regenerujący do skóry podrażnionej. 
• Postaw na minimalizm w pielęgnacji. Skóra nadreaktywna nie lubi nadmiaru substancji aktywnych i częstych zmian kosmetyków. Oczywiście znalezienie produktów, które nie będą Cię podrażniać i ukoją dolegliwości, zajmie trochę czasu. Kiedy jednak uda Ci się skomponować pielęgnację dopasowaną do potrzeb, nie zmieniaj jej co chwilę i ogranicz kosmetyki do niezbędnego minimum. 
• Unikaj kontaktu z czynnikami drażniącymi. Podczas sprzątania z wykorzystaniem środków chemicznych noś rękawiczki i bluzkę z długim rękawem. Możesz też założyć maseczkę na usta i nos. Zwróć również uwagę na proszki i płyny do prania. Ich pozostałości na tkaninach mogą podrażniać skórę. 
• Zwróć uwagę, czy dolegliwości skórne mają związek z Twoją dietą. Zdarza się, że niektóre produkty spożywcze nasilają objawy skóry nadreaktywnej. Mogą to być np. produkty mleczne, cytrusy, czekolada, pikantne przyprawy. Jeśli zauważysz związek między konkretnymi pokarmami i stanem Twojej skóry, ogranicz je i skonsultuj się z lekarzem, aby przeprowadzić diagnostykę w kierunku alergii i nietolerancji pokarmowych. 
• Postaraj się unikać stresu. Oczywiście w dzisiejszym świecie jest to bardzo trudne, ale stres zdecydowanie nie jest sprzymierzeńcem Twojej skóry. Zadbaj o odpoczynek, regenerację i sen. Jeśli czujesz, że stres lub negatywne emocje Cię przytłaczają, skorzystaj z opieki psychologa, wprowadź techniki relaksacyjne i ćwiczenia oddechowe. Z pozoru może się wydawać, że nie ma to żadnego związku ze stanem skóry, ale nic bardziej mylnego. Stres zdecydowanie odbija się na skórze i nasila objawy nadreaktywności. 
• Dbaj o nawodnienie i zdrowo się odżywiaj. Skórę należy pielęgnować nie tylko na zewnątrz, ale również od wewnątrz. Jedz niskoprzetworzone, urozmaicone posiłki, uwzględnij w swojej diecie kolorowe warzywa i owoce, zdrowe tłuszcze, pełnowartościowe białko. Unikaj nadmiaru soli i cukru. 
• Wybierając kosmetyki, zawsze zwracaj uwagę na ich skład. Oczywiście każda osoba ze skóra nadreaktywną może nieco inaczej reagować na konkretny produkt. Postaraj się jednak wybierać kosmetyki z prostym składem bez konserwantów, alkoholu i barwników. Warto wybierać bezzapachowe i bezbarwne kremy do cery wrażliwej.  
• Jeśli borykasz się z nadreaktywnością skóry głowy, wybieraj szampony do włosów o właściwościach kojących. Sprawdź Dermedic Caplilarte, szampon kojący do włosów i nadwrażliwej skóry. Dzięki zawartości betainy szampon nawilża skórę, wzmacnia włosy i zapobiega ich przesuszeniu. 
• Podczas kąpieli zwróć uwagę na temperaturę wody – nie powinna być ani zbyt gorąca, ani zbyt zimna. Wybieraj łagodne produkty do mycia przeznaczone do pielęgnacji skóry podrażnionej. Sprawdź A-derma Dermalibour+ Cica Żel do mycia skóry podrażnionej oraz Oilatum Formuła Zaawansowana Emulsja do kąpieli skóra bardzo sucha, podrażniona, swędząca. 
• Cera wrażliwa i skóra nadreaktywna wymagają regularnego nawilżania i regeneracji. Sprawdź Skinexpert by Dr. Max®, A-TOP krem do ciała 
• Uważaj na składniki takie jak retinol i kwasy. Nie musisz całkowicie eliminować ich ze swojej pielęgnacji, jednak nie wprowadzaj ich w stanie zaostrzenia objawów skórnych. Zacznij od niewielkich stężeń i częstotliwości 1-2 razy w tygodniu. 

Chorujesz na AZS? Wybieraj kosmetyki na atopowe zapalenie skóry dopasowane do potrzeb wymagającej skóry. 

Podsumowanie 

Skóra nadreaktywna wymaga odpowiedniej pielęgnacji i ochrony przed czynnikami zewnętrznymi. Kremy przeciwsłoneczne, nawilżające i łagodzące przynoszą ulgę w dolegliwościach, ale leczenie skóry nadreaktywnej przebiega bardzo indywidualne i nie u każdego sprawdzą się te same produkty czy rozwiązania. Z tego powodu ważna jest samoobserwacja i unikanie czynników, które powodują zaostrzenie objawów. 

Źródła:

1. Zejfer A., Skóra reaktywna, https://www.agatazejfer.pl/wp-content/uploads/2021/11/lne-126.pdf [dostęp: 06.05.2024]
2. Lehman K., Pielęgnacja skóry osób chorych na atopowe zapalenie skóry w gabinecie kosmetycznym, https://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2022/06/ACM-2022-03-v8 Lehmann-PL.pdf [dostęp: 06.05.2024]
3. What Causes Sensitive Skin and How Can I Care for It? https://www.healthline.com/health/skin-disorders/sensitive-skin [dostęp: 06.05.2024]