Szczepionka na żółtą febrę – kiedy należy przyjąć szczepienie przeciw żółtej febrze?

Żółta febra (żółta gorączka) to groźna choroba wirusowa przenoszona przez komary, na którą nie ma skutecznego leczenia. Jedyną formą ochrony jest szczepienie – w wielu krajach wymagane przy wjeździe. Sprawdź, kiedy warto je przyjąć przed podróżą do regionów tropikalnych.

Kto powinien przyjąć szczepionkę przeciw żółtej febrze?

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest obecnie jedynym szczepieniem objętym regulacjami Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych (International Health Regulations, IHR) Światowej Organizacji Zdrowia z 2005 roku.  

W zależności od  trasy podróży może być ono obowiązkowe lub zalecane: 

• Szczepienie jest obowiązkowe dla wszystkich osób podróżujących do wybranych państw Afryki (34 kraje) oraz i Ameryki Południowej (13 krajów), m.in. do Kenii, Ghany, Ugandy, Kamerunu, Nigerii, Brazylii, Boliwii, Kolumbii, Peru i Wenezueli. 
• Obowiązek szczepienia dotyczy również osób przybywających do niektórych państw z krajów, w których występuje transmisja wirusa żółtej gorączki, lub podróżnych, którzy przebywali w tranzycie przez taki kraj dłużej niż 12 godzin. Dotyczy to m.in. podróży między państwami Afryki i Ameryki Południowej 
  oraz osób podróżujących z tych regionów do wybranych krajów Azji i Australii. 
• Szczepienie jest zalecane osobom udającym się do regionów, w których istnieje ryzyko zakażenia wirusem żółtej gorączki, nawet jeśli przepisy kraju docelowego nie wymagają przedstawienia Międzynarodowego Świadectwa Szczepienia 

¹ Ryzyko transmisji wirusa żółtej gorączki dotyczy wyłącznie części terytorium danego kraju, a nie całego jego obszaru.

¹ Kraje wymienione w tabeli charakteryzują się niskim potencjałem narażenia na wirusa żółtej gorączki i nie znajdują się na liście Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) krajów, w których występuje ryzyko transmisji wirusa żółtej gorączki. O ile kraj docelowy nie wymaga przedstawienia potwierdzenia szczepienia przeciwko żółtej gorączce od wszystkich podróżnych lub nie obowiązują inne przepisy, osoby przybywające z tych państw nie powinny być zobowiązane do okazania Międzynarodowego Świadectwa Szczepienia.  

² Niski potencjał narażenia na wirusa żółtej gorączki dotyczy wyłącznie części terytorium danego kraju. Pozostałe obszary są uznawane za wolne od ryzyka narażenia na wirusa żółtej gorączki. 

Które kraje wymagają szczepienia na żółtą febrę?

Wymogi dotyczące szczepienia przeciwko żółtej gorączce różnią się w zależności od kraju i trasy podróży. Niektóre państwa wymagają okazania Międzynarodowego Świadectwa Szczepienia tzw. żółtej książeczki od wszystkich podróżnych, natomiast inne tylko od osób przybywających z krajów, w których występuje transmisja wirusa żółtej gorączki lub przebywających w tranzycie przez taki kraj dłużej niż 12 godzin. 

Do krajów, które mogą wymagać szczepienia od wszystkich podróżnych, należą m.in.:

• Ghana,
• Kamerun,
• Uganda,
• Demokratyczna Republika Konga,
• Benin,
• Burkina Faso,
• Republika Środkowoafrykańska,
• Kongo,
• Wybrzeże Kości Słoniowej,
• Gabon,
• Gwinea- Bissau,
• Liberia,
• Niger. 

Z kolei wiele państw wymaga okazania żółtej książeczki wyłącznie od osób przybywających z krajów zagrożonych żółtą gorączką. Dotyczy to m.in. podróży między państwami Afryki i Ameryki Południowej (np. z Kenii do Tanzanii), a także niektórych podróży z Afryki i Ameryki do części krajów w Azji oraz do Australii.

Przed wyjazdem należy upewnić się, które kraje na planowanej trasie podróży wymagają szczepienia przeciwko żółtej gorączce. Jest to istotne, ponieważ wymagania dotyczące szczepień mogą zmieniać się w zależności od aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a brak wymaganego szczepienia i wpisu do Międzynarodowej Książeczki Szczepień może skutkować odmową wjazdu do kraju. W tym celu warto skonsultować się z lekarzem medycyny podróży lub farmaceutą wykonującym szczepienia, którzy ocenią ryzyko związane z planowaną podróżą oraz wskazania do szczepienia. 

Ryzyko zakażenia wirusem żółtej gorączki podczas podróży zależy od wielu czynników, takich jak intensywność transmisji wirusa, pora roku, miejsce pobytu czy charakter planowanych aktywności.

Zobacz listę innych szczepień zalecanych przed wyjazdem za granicę.

Gdzie można zaszczepić się przeciwko żółtej febrze?

Osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciw żółtej gorączce w wybranych aptekach posiadających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szczepień ochronnych. Kwalifikacja do szczepienia oraz wykonanie szczepienia są finansowane przez NFZ, dzięki czemu pacjent nie ponosi kosztów samej usługi. Farmaceuta może również wystawić receptę farmaceutyczną na szczepionkę. Szczepienie przeciw żółtej gorączce musi zostać potwierdzone wpisem do Międzynarodowej Książeczki Szczepień. Szczepienie wykonywane jest również w poradniach medycyny podróży i wybranych placówkach ochrony zdrowia. Pełna lista punktów szczepień ujęta jest w oficjalnym wykazie prowadzonym przez Główny Inspektorat Sanitarny. 

Ile dawek szczepionki na żółtą febrę jest potrzebnych, aby uzyskać odporność?

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce obejmuje podanie jednej dawki szczepionki, która zapewnia ochronę na całe życie. Po wykonaniu szczepienia pacjent otrzymuje wpis do Międzynarodowej Książeczki Szczepień. Dokument ten staje się ważny po upływie 10 dni od podania szczepionki i może być wymagany podczas przekraczania granic niektórych państw.

Zgodnie z rezolucją WHA67.13 Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2016 roku, zniesiono obowiązek podawania dawek przypominających co 10 lat. Jednorazowe szczepienie, potwierdzone wpisem w świadectwie, jest uznawane za ważne do końca życia.

Jak długo po szczepieniu na żółtą febrę rozwija się i trwa ochrona przed chorobą?

Odporność na żółtą febrę zaczyna rozwijać się około 10 dni po szczepieniu. Pojedyncza dawka zapewnia ochronę na całe życie.

Kiedy najlepiej się zaszczepić na żółtą febrę przed podróżą?

Szczepienie należy wykonać co najmniej 10 dni przed planowanym wjazdem na obszar, gdzie występuje żółta febra. Warto pamiętać, że wpis do Międzynarodowej Książeczki Szczepień staje się ważny dopiero po 10 dniach od szczepienia.

Jakie są główne przeciwwskazania do szczepienia przeciw żółtej febrze?

Główne przeciwwskazania dla szczepionki przeciw żółtej gorączce to:

• nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym na jaja i białka kurze,
• wiek poniżej 9 miesięcy,
• wrodzone lub nabyte niedobory odporności (leczenie immunosupresyjne, chemioterapia, radioterapia, systemowe działanie kortykosteroidów podawanych w dawkach większych niż standardowe miejscowo lub wziewnie),
• zaburzenia czynności grasicy w wywiadzie (w tym grasiczak, wycięcie grasicy),
• zakażenie HIV,
• nieobjawowe zakażenie HIV, któremu towarzyszą objawy zaburzenia odporności,
• umiarkowana lub ciężka choroba przebiegająca z gorączką lub ostra choroba. 

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka u niektórych osób. Szczególną ostrożność należy zachować podczas kwalifikacji osób w wieku 60 lat i starszych, kobiet w ciąży i karmiących piersią. 

Jakie mogą wystąpić skutki uboczne po szczepieniu na żółtą febrę?

Po szczepieniu mogą wystąpić działania niepożądane, najczęściej o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Poważne działania niepożądane występują rzadko. 

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują: 

• u dorosłych: ból lub dyskomfort w miejscu wstrzyknięcia, zaczerwienienie, obrzęk, siniak lub stwardnienie w miejscu podania, ból głowy, osłabienie oraz bóle mięśni;  
• u dzieci: ból lub dyskomfort w miejscu wstrzyknięcia, gorączkę, wymioty, rozdrażnienie, płacz, utratę apetytu oraz senność. 

Ile kosztuje szczepienie na żółtą febrę?

Szczepionka przeciwko żółtej gorączce nie jest objęta refundacją, dlatego jej cena może różnić się w zależności od apteki. Natomiast od 1 lutego 2026 kwalifikacja do szczepienia oraz jego wykonanie są finansowane przez NFZ, dzięki czemu pacjent nie ponosi opłat za tę usługę. Jeśli pacjent nie posiada recepty, farmaceuta może wystawić receptę farmaceutyczną, o ile nie ma przeciwwskazań do szczepienia. 

Szczepionka przeciw żółtej gorączce (febrze) – podsumowanie

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest najskuteczniejszą metodą ochrony przed tą ciężką chorobą wirusową. Dla części podróżnych jest ono obowiązkowe przy wjeździe do niektórych krajów Afryki i Ameryki Południowej lub wymagane od osób przybywających z regionów, w których występuje transmisja wirusa żółtej gorączki. W wielu innych przypadkach szczepienie jest zalecane ze względu na ryzyko zakażenia podczas pobytu w krajach Afryki oraz Ameryki Środkowej i Południowej. Jedna dawka szczepionki zapewnia ochronę na całe życie, a Międzynarodowe Świadectwo Szczepień staje się ważne po 10 dniach od szczepienia. Niezależnie od statusu szczepienia podczas podróży należy stosować ochronę przed ukąszeniami komarów, m.in. repelenty, moskitiery oraz odzież zakrywającą ciało. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne wymagania kraju docelowego oraz skonsultować plan podróży z lekarzem lub farmaceutą.

FAQ

Źródła:

1. CHPL szczepionek przeciw żółtej febrze, https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public [dostęp: 28.08.2025 r.]
2. https://medycynatropikalna.pl/choroba/zolta-goraczka [dostęp: 28.08.2025 r.]
3. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/zolta-goraczka/ [dostęp: 28.08.2025 r.]
4. https://www.gov.pl/attachment/7bbd79b4-b1b0-441a-92ec-eccdc4490636 [dostęp: 28.08.2025 r.]
5. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html [dostęp: 28.08.2025 r.]
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41991420/, [dostęp: 15.04.2026 r.] 
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42107875/, [dostęp: 08.05.2026 r.]