Szczepienia a wyjazd za granicę – poznaj obowiązkowe szczepienia dla podróżujących! Lista i tabela!

Jeśli planujesz podróż, pamiętaj o obowiązkowych i zalecanych szczepieniach ochronnych. Na co się zaszczepić i ile czasu przed wyjazdem należy przyjąć wszystkie dawki? Profilaktyka zdrowotna przed wyjazdem to zestaw działań, które warto załatwić z odpowiednim wyprzedzeniem.

Szczepienie a wyjazd za granicę – o czym warto wiedzieć na początek?

Podróże niewątpliwie stanowią niewyczerpane źródło przyjemności, przygód i inspirujących doświadczeń. Wiążą się jednak także z różnymi zagrożeniami, m.in. rozmaitymi chorobami, z którymi w Polsce nie mamy styczności. Ryzyko zachorowania na niektóre z nich można zmniejszyć, wykonując szczepienia ochronne. Pamiętanie o nich jest szczególnie ważne w przypadku podróży do egzotycznych rejonów świata.

Ile dni przed wylotem trzeba się zaszczepić?

O potencjalnej konieczności szczepień należy pomyśleć odpowiednio wcześnie, co najmniej 6-8 tygodni przed planowanym wyjazdem. Wiele szczepionek charakteryzuje się bowiem kilkudawkowym schematem dawkowania, a do wytworzenia pożądanej odporności także potrzeba czasu. Układ immunologiczny nie buduje tarczy w jeden dzień. Nie zostawiaj więc tego na ostatnią chwilę.

Jakie szczepienia są obowiązkowe w kraju, do którego się wybierasz?

Przed podróżą konieczna jest wizyta u specjalisty, którym jest lekarz medycyny podróży. Podczas takiej konsultacji dowiesz się, czy kraj, do którego się wybierasz, obowiązkowo wymaga jakiegoś szczepienia, a w których państwach nie ma takiej konieczności. Poznasz także szczepienia zalecane, które nie są wprawdzie konieczne, ale realnie chronią zdrowie na miejscu.

Sprawdź też artykuł: Biegunka leczenie zmory podróżnych.

Czy przed wyjazdem należy się zaszczepić, jeśli czas będziesz spędzać tylko w hotelu?

W podjęciu decyzji, na które szczepienia się zdecydować, z pewnością pomoże Ci lekarz. Koniecznie poinformuj go, jaki charakter będzie miała Twoja wycieczka. Podróże do ekskluzywnych hoteli, podczas których nie zamierzasz wychylać nosa poza basen i hotelową plażę, wiążą się z reguły z mniejszym ryzykiem zachorowania niż eksplorowanie dzikiej dżungli. Znaczenie mają także: przewidywany czas trwania Twojego wyjazdu, termin czy konkretny rejon kraju, do którego się udajesz. Najtrudniej ustrzec się przed chorobami brudnych rąk, dlatego podstawowy pakiet ochronny jest wskazany dla każdego. 

Jaki budżet możesz przeznaczyć na szczepienia za granicę?

Konieczność niektórych szczepień musi być rozpatrywana indywidualnie, ale z pewnością pod uwagę warto wziąć także Twoje możliwości finansowe. Jeśli w tym zakresie nie masz istotnych ograniczeń, pamiętaj, że najlepszym sposobem zabezpieczenia się przed chorobą jest wykonanie wszystkich zalecanych dla danego obszaru szczepień ochronnych.

Obowiązkowe szczepienia dla podróżujących za granicę

Wbrew pozorom większość szczepień istotnych w kontekście podróżowania za granicę jest jedynie zalecana. Warto je wykonać przed wyjazdem do danego kraju, ale nie stanowi to obowiązku administracyjnego.

Niemniej istnieją obowiązkowe szczepienia wyjazdowe, a właściwie jedno najważniejsze, które zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi Światowej Organizacji Zdrowia jest wymagane podczas podróżowania do niektórych krajów Afryki oraz Ameryki Południowej. Jest nim szczepienie przeciwko żółtej gorączce (inaczej zwanej żółtą febrą). Innym obowiązkowym szczepieniem bywa zastrzyk przeciwko zakażeniom meningokokowym.

Kraje wymagające potwierdzenia zaszczepienia przeciwko żółtej gorączce

Do państw, które wymagają potwierdzenia zaszczepienia przeciwko żółtej gorączce, należą m.in.:

• Angola,
• Demokratyczna Republika Konga,
• Niger,
• Wybrzeże Kości Słoniowej,
• Gujana Francuska.

Część krajów wymaga natomiast potwierdzenia zaszczepienia przeciwko żółtej gorączce jedynie od osób, które podróżują bezpośrednio z rejonów endemicznego występowania tej choroby lub odbywały tam kilkugodzinny tranzyt na lotnisku. 

Kraje wymagające potwierdzenia szczepienia przeciwko zakażeniom meningokokowym

Drugim szczepieniem obowiązkowym (choć w znacznie mniejszej liczbie państw) jest szczepienie przeciwko zakażeniom meningokokowym, wymagane np. w przypadku wyjazdów do Syrii.

Zalecane szczepienia na wyjazdy zagraniczne

Istnieje wiele zalecanych szczepień, które warto rozważyć przed wyjazdem w różne zakątki świata.

Podstawowe zalecane szczepienia za granicą

Na jakie choroby warto się zaszczepić, wyruszając za granicę?H3 Należą do nich m.in. szczepienia przeciwko:

• Wirusowemu zapaleniu wątroby typu A,
• Durowi brzusznemu,
• Żółtej gorączce (w wielu krajach to szczepienie nie należy do obowiązkowych, a właśnie do zalecanych),
• Zakażeniom meningokokowym,
• Wściekliźnie,
• Cholerze,
• Odkleszczowemu zapaleniu mózgu,
• Japońskiemu zapaleniu mózgu.

Aktualność szczepień zalecanych w Polsce

Przed podróżą należy skontrolować stan szczepień rutynowo stosowanych w Polsce. Może bowiem okazać się, że dorosły pacjent potrzebuje podania dawek przypominających, które należy przyjmować regularnie co 10 lat.

Do takich szczepionek należą te przeciwko:

• Tężcowi, błonicy i krztuścowi,
• Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,
• Odrze, śwince i różyczce,
• Poliomyelitis,
• Ospie wietrznej (jeśli się jej nie przechorowało),
• Grypie (co rok),
• Zakażeniom pneumokokowym,
• Zakażeniom rotawirusowym, (szczepionka podawana w okresie niemowlęcym)
• Zakażeniom Heamophilus influenzae typu B,
• Zakażeniom wirusem brodawczaka ludzkiego HPV.

Choć te choroby nie brzmią egzotycznie, w wielu krajach poziom wyszczepienia populacji jest niski. Skaleczenie na rajskiej plaży bez ważnego szczepienia na tężec to prosta droga do poważnych problemów.

Szczepienia na wyjazdy zagraniczne – tabela

W poniższej tabeli podsumowano obowiązkowe i zalecane szczepienia na wyjazdy zagraniczne.

*** oznacza, że szczepienie przeciwko żółtej gorączce wymagane jest od osób, które podróżują z rejonów endemicznego występowania tej choroby.

Szczepienie przeciwko COVID-19 a wyjazd za granicę

Większość krajów nie wymaga już szczepienia przeciwko COVID-19 jako warunku wjazdu.

Niemniej niezależnie od planowanych podróży w trosce o własne zdrowie warto się zaszczepić i regularnie przyjmować dawki przypominające.

Sprawdź też: Przygotowanie do szczepienia przeciw COVID-19. Sprawdź, nim udasz się na szczepienie!

Szczepionka a wyjazd za granice – gdzie sprawdzać, jakie szczepienia są obowiązkowe w danych krajach?

Aktualne informacje dotyczące szczepień uzyskasz w punktach szczepień dla podróżujących (ich listę publikuje Główny Inspektorat Sanitarny – GIS)  oraz na stronach internetowych Światowej Organizacji Zdrowia, Centrum Kontroli i Prewencji Chorób w Atlancie (CDC) czy National Health Service.

W Polsce aktualne zalecenia publikuje także GIS oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych w sekcji „Informacje dla podróżnych”. Ważnym miejscem konsultacji są też poradnie medycyny podróży. Podstawowe informacje można zwykle znaleźć także na stronach internetowych biur podróży, jednak należy pamiętać, że nie są to oficjalne portale medyczne – uzyskane zalecenia warto więc zweryfikować.

Wyjazd za granicę a karta szczepień

W jaki sposób potwierdzisz swoje zaszczepienie przeciwko żółtej gorączce? Gdzie dokumentować pozostałe szczepienia? Dokumentem, który jest oficjalnym dowodem odbycia wymaganych szczepień, jest Międzynarodowe Świadectwo Szczepień (potocznie nazywane żółtą książeczką). W niej wpisane są daty szczepień, liczba przyjętych dawek, nazwy szczepionek oraz podpisy personelu medycznego. 

Żółta książeczka jest wydawana w certyfikowanych punktach szczepień, najczęściej w poradniach medycyny podróży. Obecnie funkcjonuje wyłącznie w formie papierowej – nie ma oficjalnej wersji elektronicznej akceptowanej na granicach. Warto wiedzieć, że zgodnie z wytycznymi WHO szczepienie przeciwko żółtej febrze ma charakter dożywotni. Raz dokonany wpis zachowuje ważność przez całe życie podróżnika.

Szczepienia ochronne a wyjazdy zagraniczne – o czym jeszcze warto pamiętać?

Niestety istnieje wiele chorób, przeciwko którym nie istnieją szczepienia ochronne. Jeśli wyjeżdżasz – szczególnie do krajów tropikalnych – koniecznie dowiedz się, jak zminimalizować ryzyko zachorowania. Do działań profilaktycznych należą np. stosowanie zasad higieny osobistej i higieny żywności, używanie repelentów z wysoką zawartością DEET lub ikarydyny, stosowanie moskitier czy zażywanie leków przeciwko malarii. Warto dowiedzieć się także, które leki mogą Ci się przydać na takim wyjeździe (np. leki przeciwgorączkowe, leki na problemy żołądkowo-jelitowe, leki na objawy COVID-19). Jeśli zachorujesz w podróży, postaraj się o szybką konsultację lekarską i unikaj leczenia na własną rękę.

Szczepienie a wyjazd za granicę – podsumowanie

Szczepienia są kluczowym elementem profilaktyki zdrowotnej przed wyjazdem. Planując podróż, koniecznie sprawdź wymagania sanitarne kraju, do którego się wybierasz, a także zalecenia WHO. Niektóre szczepienia przed podróżą są obowiązkowe, a inne – jedynie zalecane. Jeśli masz takie możliwości finansowe – skorzystaj z jednych i drugich.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Źródła:

1. https://www.gov.pl/web/gis/zalecane-szczepienia-dla-podrozujacych [dostęp: 20.08.2025 r.]
2. https://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/jak-sie-zabezpieczyc-przed-podroza-zagraniczna/ [dostęp: 20.08.2025 r.]
3. https://medycynatropikalna.pl [dostęp: 20.08.2025 r.]
4. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/podrozuj-po-europie-z-unijnym-certyfikatem-covid [dostęp: 20.08.2025 r.]
5. https://www.who.int/travel-advice/vaccines [dostęp: 20.08.2025 r.]
6. https://www.cdc.gov/travel/destinations/list [dostęp: 20.08.2025 r.]
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39454291/ [dostęp: 10.06.2026 r.]
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38499058/ [dostęp: 10.06.2026 r.]