Jak zabezpieczyć dziecko przed kleszczami i nie zepsuć mu zabawy na łące?

27. 5. 2018 · Agnieszka Kawa · 5 minut czytania
Jak zabezpieczyć dziecko przed kleszczami i nie zepsuć mu zabawy na łące?

Piknik, piesze wędrówki, wycieczki do lasu – sezon na zabawy na świeżym powietrzu trwa! Ale niestety, trwa też sezon na kleszcze. Naukowcy alarmują, że jest ich coraz więcej i są coraz groźniejsze. Rodzice stają przed wyzwaniem, jak uchronić dziecko przed kleszczami. Czy jest to w ogóle możliwe?

Poznaj wroga – czyli co wiemy o kleszczach

Kleszcze to niewielkie pajęczaki, które potrzebują krwi, żeby się rozwijać. Ich aktywność rozpoczyna się w marcu i trwa do listopada. Potencjalną ofiarę mogą wyczuć nawet z odległości 20 metrów. Ugryzienia kleszcza nie bolą, bo produkują one specjalną znieczulająca wydzielinę. Dlatego tak łatwo go przeoczyć!

Kleszcze są nosicielami wielu groźnych chorób, w tym przede wszystkie boreliozy. Szacuje się, że w Polsce nawet 30 proc. kleszczy może być nią zarażona.

Czym są kleszcze

Kleszcze wspinają się maksymalnie na wysokość 1,5 metra. Nie spadają z drzew. Najczęściej można je spotkać w trawie, krzewach, chwastach oraz na spodniej stronie liści. Są nie tylko w lesie, ale też na łące czy w przydomowym ogródku. Kleszcze najczęściej atakują rano i po południu. Dlatego na spacer najlepiej wybieraj się koło południa.

Dwie najczęstsze i najgroźniejsze choroby przenoszone przez kleszcze to:

1. Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM)

To wirusowa choroba układu nerwowego. W niektórych przypadkach może prowadzić do poważnych konsekwencji neurologicznych. Choroba ma 2 fazy. Po 7 − 14 dni pojawiają się objawy grypopodobne, nudności, wymioty czy biegunka. U połowy chorych dochodzi na tym etapie do samoistnego wyzdrowienia, druga połowa natomiast wchodzi w 2. fazę choroby. Do 4 tygodni po zakażeniu możesz zaobserwować u dziecka zaburzenia neurologiczne: bóle głowy, zawroty głowy, nudności, czy zaburzenia świadomości.  KZM nie można wyleczyć, jedynie złagodzić jego objawy.

2. Borelioza

To groźna choroba, która atakuje wiele narządów. Borelioza może powodować paraliż ciała, a w niektórych przypadkach nawet śmierć. Podobnie jak w KZM, borelioza najpierw objawia się jak grypa. Do tego często (ale nie zawsze!) występuje charakterystyczny rumień (przypominający tarczę).

„Rumień wędrujący to charakterystyczny objaw, który pojawia się na skórze po 3 − 30 dniach od ukłucia przez kleszcza. Może pojawić się w dowolnym miejscu, niekoniecznie w okolicy ukłucia! Początkowo wygląda jak czerwona grudka, następnie szybko się powiększa i przyjmuje kształt pierścienia z przejaśnieniem w centrum. Nie boli, nie swędzi, nie piecze – dlatego tak ważna jest obserwacja skóry przez miesiąc od ukłucia!”

– komentuje lekarz, Aleksandra Malewska.

Borelioza jest trudna do zdiagnozowania. Dlatego tak ważne jest, żeby wiedzieć, jak zabezpieczyć dziecko przed kleszczami. Borelioza od ukąszenie przez kleszcza

Jak chronić dziecko przed kleszczami?

1.Ubieraj dziecko w jasne ubrania z długimi rękawami i nogawkami. Na nich łatwiej dostrzeżesz kleszcza. Ubierz maluchowi czapeczkę.

2. Zamontuj w wózku moskitierę.

3.Unikaj siadania i leżenia bezpośrednio w trawie i pod krzewami.

4. Po spacerze lub zabawie na świeżym powietrzu dokładnie obejrzyj dziecko (zwłaszcza w okolicach pachwin i na zgięciach rąk i nóg) i wypierz wszystkie ubrania!

Jak chronić dzieci przed kleszczami

5. Chroń przed kleszczami także zwierzęta domowe!

Co na kleszcze dla dzieci?

Kleszcz na skórzeKleszcze lubią zapach potu. Nie lubią zaś zapachu czosnku oraz olejków eterycznych (m.in. goździkowego, różanego, eukaliptusowego, tymiankowego lub trawy cytrynowej). Nie przepadają także za olejem ze słodkich migdałów. Dobrym odstraszaczem jest też ziele czystka. Możesz posmarować dziecko wcześniej przygotowanym naparem lub daj mu go wcześniej do picia. Są to naturalne specyfiki, które będą bezpieczne dla Twojego dziecka.

Możesz zastosować również specjalny preparat przeciw kleszczom dla dzieci (np. KomarOff Spray – spray zabezpieczający skórę przed komarami, kleszczami i meszkami). Przed użyciem sprawdź, jak długo trwa ochrona tego środka przed insektami.

Jak usunąć kleszcza u dziecka?

Kleszcza możesz wyciągnąć samodzielnie. Trzeba to zrobić jak najszybciej, najlepiej do 12 godzin po ugryzieniu. Możesz go wyjąć specjalnie do tego przeznaczonym zestawem (np. Trix, lasso do wykręcania kleszczy) lub zwykłą pesetą. 

Jak usunąć kleszcza u dziecka

Usuwanie kleszcza krok po kroku:

1. Chwyć kleszcza pęsetą jak najbliżej skóry i ciągnij go ruchem jednostajnym do góry. Nie wykręcaj kleszcza, ani go nie rozdrapuj!

2. Jeżeli używasz specjalnych kleszczyków z apteki, postępuj zgodnie z instrukcją.

3.Zobacz, czy kleszcz został wyciągnięty w całości. Jeżeli nie, nie staraj się na siłę wyciągać pozostałych fragmentów kleszcza. Nie zwiększa to ryzyka zakażenia.

4.Miejsce, z którego kleszcz został wyciągnięty zdezynfekuj wodą utlenioną lub spirytusem. Nigdy nie dezynfekuj tego miejsca przed usunięciem kleszcza!

5. Jeśli w okolicy ugryzionego miejsca pojawi się rumień, obrzęk albo dziecko ma objawy grypopodobne, może to świadczyć o nadkażeniu skóry – niezwłocznie udaj się do lekarza!

6.Jeśli boisz się samodzielnie wyciągnąć kleszcza lub nie masz pewności, czy dobrze to robisz, to udaj się do lekarza lub na izbę przyjęć.

7. Nie wyciągaj kleszcza rękami! Ryzykujesz, że nie usuniesz go w całości.

8.Nie łap za brzuch kleszcza. Grozi to pęknięciem i rozprzestrzenieniem się zakażenia

9. Nigdy nie smaruj miejsca ukąszenia kleszcza żadnym tłuszczem, ani alkoholem! Kleszcz zacznie wymiotować i rozniesie groźne bakterie i wirusy!

Szczepionka na kleszczowe zapalenie opon mózgowych. Czy warto szczepić?

Na rynku dostępne są odpłatne szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu opon mózgowych. Kompletne szczepienie składa się z 3 dawek. Co 3 − 5 lat należy przyjąć dawkę przypominającą. Szczepionka zapewnia ochronę przed chorobą w ponad 95 proc. przypadków.

Szczepionka na kleszczowe zapalenie opon mózgowych

Szczepionkę można podać dziecku od 1. roku życia. Koszt takiego szczepienia to ok. 100 zł za jedną dawkę. KZM to groźna choroba, ale jedynie 0,1 – 3 proc. kleszczy ją przenosi. Decyzję o podaniu szczepionki najlepiej skonsultuj z lekarzem.

Strach przed kleszczami może zepsuć najlepszą wycieczkę. Dla mnie ucieczka od natury jest jednak zbyt dużym wyrzeczeniem. W końcu, czym byłoby dzieciństwo bez zabaw na świeżym powietrzu? Jeżeli zachowasz odpowiednie środki ostrożności, możesz mieć pewność, że zdrowiu Twojemu i Twojego dziecka nic nie zagraża.

Agnieszka Kawa