Jak zregenerować organizm po chorobie? Sposoby na wzmocnienie organizmu po przebytej chorobie

W okresie jesienno-zimowym wiele osób zmaga się z infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi. Niektórym trudno jest poświęcić czas na walkę z chorobą, a jeszcze trudniej na rekonwalescencję po chorobie. Prawdą jest, że nawet z pozoru błahe przeziębienie może siać spustoszenie w organizmie i prowadzić do przedłużonego wyczerpania zasobów energii. Dowiedz się, co może wzmocnić organizm po chorobie. 

Dlaczego organizm jest osłabiony po chorobie? 

Kiedy organizm zwalcza chorobę, układ immunologiczny ciężko pracuje. Wymaga to dużych nakładów energii, prowadząc do zmęczenia i osłabienia. Podczas infekcji wzrasta zapotrzebowanie na płyny oraz składniki pokarmowe, witaminy i minerały, które są wówczas intensywnie wykorzystywane. Jednocześnie podczas choroby spada apetyt i często zapomina się o wypijaniu odpowiedniej ilości wody. Odwodnienie i zaburzenia snu, które mogą pojawić się podczas infekcji, dodatkowo potęgują uczucie osłabienia. Może się ono utrzymywać się jeszcze przez wiele dni po zwalczeniu choroby. 

Jak wzmocnić osłabiony organizm po chorobie? 

Wiele osób uważa, że wraz z ustąpieniem ostatniego objawu infekcji można już wrócić do normalnej, codziennej aktywności i dawać z siebie 100%. Nie jest to takie proste. Choć gorączka, kaszel czy katar ustąpiły, organizm może być wciąż osłabiony. Jak wzmocnić odporność organizmu? 

• Odpoczywaj. Jeszcze przez kilka dni po wyzdrowieniu pozwól sobie na chwile spokoju. Nie musisz spędzać tego czasu w łóżku, możesz wrócić do codziennych aktywności, ale zaleca się, żeby to robić stopniowo. 
• Stopniowanie aktywności ruchowej. Ruch jest sprzymierzeńcem zdrowia, ale  wracanie do intensywnych treningów krótko po chorobie nie jest dobrym pomysłem. Przed podjęciem bardziej forsownych aktywności postaw na spacery czy jazdę na rowerze, które z czasem zamienisz na swoją rutynę treningową. 
• Sen. Deficyt snu i przemęczenie zwiększa podatność na infekcje i utrudnia zdrowienie. Zalecany czas snu dla dorosłych to 7-9 godzin na dobę. Przestrzegaj zasad higieny snu, do których należy m.in.: 
• unikanie ekspozycji na światło ekranów na 2-3 godziny przed snem, 
• niepodejmowanie dużego wysiłku umysłowego i fizycznego przed snem, 
• nie spożywanie napojów zawierających kofeinę w godzinach popołudniowych i wieczornych, 
• zrezygnowanie z picia alkoholu i palenia papierosów przed snem. 

Czym wzmocnić organizm po chorobie? 

W celu wzmocnienia układu immunologicznego u dorosłych powinno się zwrócić uwagę m.in. na odpowiednie nawodnienie organizmu, dietę i stosowanie probiotyków. 

Nawodnienie jest kluczowym elementem powrotu do zdrowia po chorobie – zwłaszcza takiej, która przebiegała z gorączką, wymiotami lub biegunką. Odwodniony organizm trudniej się regeneruje i na dłużej pozostaje osłabiony. Zadbaj o to, żeby po chorobie wypijać minimum 2 litry wody dziennie. Wraz z odwodnieniem dochodzi do utraty elektrolitów, dlatego możesz też sięgnąć po domowe lub apteczne napoje izotoniczne. 

Jak zrobić domowy nawadniający napój izotoniczny? Najczęściej stosuje się dwie kombinacje składników: 

• Rozcieńczony sok jabłkowy z wodą w proporcji 1:1; 
• 1 litr wody, 2-3 łyżki miodu, ¼ łyżeczki soli, z opcjonalnym dodatkiem świeżo wyciśniętego soku z cytryny. 

Miód jest cennym dodatkiem z uwagi na właściwości przeciwkaszlowe – w okresie dochodzenia do zdrowia po chorobie może pomóc w walce z uporczywym kaszlem poinfekcyjnym. 

Co jeść w trakcie rekonwalescencji, aby przyspieszyć powrót do zdrowia? Niestety, nie istnieje jedna cudowna dieta na wzmocnienie odporności. Warto wprowadzić do codzienności podstawowe zasady zdrowego żywienia i trzymać się ich stale, nie tylko po przebytej chorobie. 

• Unikaj produktów ciężkostrawnych i przetworzonego jedzenia. Praca przewodu pokarmowego podczas choroby i po niej ulega rozregulowaniu. Spożywanie mniejszych porcji jedzenia o stałych porach wspomoże trawienie. 
• Wybieraj produkty świeże i będące źródłem wszystkich potrzebnych składników odżywczych, witamin i minerałów. Dobrze sprawdzą się tu zasady diety śródziemnomorskiej. 
• W całorocznym jadłospisie warto zawrzeć produkty bogate w witaminę C (np. cytrusy, kiwi), witaminę D (np. jaja, ryby morskie, nabiał) oraz w selen i cynk (np. owoce morza). 
• W okresie rekonwalescencji po chorobie jedz naturalne probiotyki, które znajdziesz m.in. w kiszonkach, jogurtach i kefirach.  

Osoby, które w trakcie choroby musiały stosować antybiotyki, powinny sięgać po apteczne probiotyki nie tylko podczas kuracji lekiem przeciwdrobnoustrojowym, ale także po jej zakończeniu. Dzięki nim możliwa jest ochrona jelit oraz stabilizacja i normalizacja mikrobioty, co wpływa pozytywnie na odporność organizmu. Zalecane w tym celu są preparaty zawierające probiotyczne bakterie z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium oraz drożdżaki Saccharomyces boulardii. Czas trwania terapii probiotycznymi szczepami omów wcześniej z lekarzem. 

Jakie witaminy warto wziąć na wzmocnienie odporności po chorobie? Nie ma ku temu jednoznacznych zaleceń. Uważa się, że dobrze zbilansowana dieta jest w stanie dostarczyć odpowiedniej ilości potrzebnych witamin przez cały rok. W naszej szerokości geograficznej obserwuje się jednak niedobory witaminy D, dlatego warto ją przyjmować w okresie jesienno-zimowym. 

Problemy z regeneracją organizmu po chorobie – co robić? 

Zdarza się, że od infekcji mija wiele tygodni, a ogólne osłabienie i resztkowe objawy choroby nie mijają. Warto wówczas skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu, które zleci zestaw podstawowych badań z krwi i wykluczy częste przyczyny takiego stanu (np. anemię). 

Nie zaleca się stosowania ziół, suplementów i leków na odporność bez konsultacji z lekarzem. Stosowanie takich preparatów może wchodzić w interakcje z wynikami badań zleconych podczas diagnostyki przedłużonego spadku formy po chorobie. 

Specjalistyczne badania immunologiczne zlecane są zwykle dopiero w wyjątkowych przypadkach bardzo długiego utrzymywania się złego samopoczucia po chorobie. 

Podsumowanie 

Nie ma jednej cudownej tabletki, która pozwoli na szybki powrót do zdrowia po chorobie. Istnieje jednak kilka sposobów na to, żeby szybciej stanąć na nogi i odzyskać siły. Najskuteczniejsze jest stosowanie wielu z nich jednocześnie.

Źródła:

1.  Poradowska E., Wichniak A., Zdrowy sen. Omówienie zaleceń American Thoracic Society 2015, https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/bezsennosc/143659,zdrowy-sen, [dostęp: 12.09.2024 r.]
2. Szajewska H.: Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej, https://www.mp.pl/gastrologia/wytyczne/168224,probiotyki-aktualny-stan-wiedzy-i-zalecenia-dla-praktyki-klinicznej, [dostęp: 12.09.2024 r.]
3. Chandra S., Jaybhaye D.L., Johar S., Nagre A.S, Comparative effect of mixture of ginger and honey with dextromethorphan in dry cough in children, International Journal of Basic & Clinical Pharmacology, 2021
4. Indeks leków MP, https://indeks.mp.pl/, [dostęp: 22.07.2024 r.]
5. Sosnowska C., Wytyczne dotyczące profilaktyki i leczenia niedoboru witaminy D – aktualizacja z 2023 r. w Polsce, Standardy Medyczne. Pediatria, 2023