Kasza jaglana – zastosowanie, działanie, właściwości

W niepozornych, żółtych ziarenkach kaszy jaglanej kryje się mieszanka cennych dla organizmu substancji odżywczych. Przez długi czas wyparta przez inne gatunki kasz, ziemniaki i makarony, w ostatnim latach wraca do łask. Jej właściwości są wykorzystywane na coraz szerszą skalę, głównie przez osoby na rygorystycznej diecie bezglutenowej, ale nie tylko. Poznaj wszystkie zalety kaszy jaglanej.

Kasza jaglana - pochodzenie i ciekawostki

Kasza jaglana, zwana także jagłą, powstaje z ziaren prosa, po oczyszczeniu ich i usunięciu twardej łuski. Ma bardzo bogatą historię, a jej korzenie sięgają neolitu. Początkowo uprawiano ją na Dalekim Wschodzie i Azji Południowo-Zachodniej. Wraz z migracją mieszkańców rozpowszechniła się na innych kontynentach, w tym w Europie. W Polsce wciąż nie jest tak znana jak inne gatunki zbóż, przez co rzadko uprawiana, a większość plonów dostępnych na rodzimym rynku pochodzi z importu.

Proso to roślina o niewielkich wymaganiach stanowiskowych, dlatego można ją uprawiać nawet na suchej i jałowej glebie, zbyt ubogiej dla innych gatunków zbóż. A do tego jest bardzo zdrowa i odżywcza. Właśnie te cechy przesądziły o jej popularności w krajach azjatyckich i afrykańskich, w których, ze względu na gęstość zaludnienia niektórych obszarów, bardzo trudno o żywność. Proso zapewnia obfity plon, wskutek czego nierzadko stanowi jedyne źródło pożywienia. 

Ziarna kaszy jaglanej mają charakterystyczny żółty kolor, a kształtem przypominają niewielkie, okrągłe granulki, które można dowolnie przetwarzać. Z rozgniecionych jagieł powstają płatki jaglane, a po zmieleniu otrzymujemy mąkę jaglaną. Ugotowane ziarna kaszy mają delikatny smak, przypominający nieco smak kukurydzy, które można wykorzystać na wiele różnych sposobów zarówno w daniach wytrawnych, jak i w deserach. Jednak to, co najcenniejsze w kaszy jaglanej, to bogactwo substancji odżywczych.

Kasza jaglana - właściwości zdrowotne

Jagła to bomba odżywczo-witaminowa, a do tego jest lekkostrawna, dostarcza energii i bardzo rzadko uczula. Nie zawiera glutenu, dlatego jest doskonałą alternatywą dla osób chorujących na celiakię. Proso wykazuje działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe, obniża ciśnienie tętnicze krwi i odkwasza organizm. Kasza jaglana zaliczana jest do grupy superfoods, do której należy zdrowa żywność o wysokiej wartości odżywczej.

Kasza jaglana wartości odżywcze w 100 g produktu:

• Kalorie: ok. 350 kcal,
• Węglowodany: 70 g,
• Białko: 10 g,
• Tłuszcze nienasycone: 3,5 g,
• Tłuszcze nasycone: ok. 0,7 g,
• Błonnik: ok. 3 g.

Pomimo stosunkowo wysokiego  indeksu glikemicznego wynoszącego 70 (dla porównania indeks glikemiczny kaszy jęczmiennej wynosi 25), jest zdrowa i sycąca, a dzięki niewielkiej zawartości błonnika nie obciąża żołądka i jest lekkostrawna. Długie uwalnianie węglowodanów wpływa pozytywnie na organizm i jest doskonałym źródłem energii dla sportowców oraz osób aktywnych fizycznie. Węglowodany złożone sprawiają, że po posiłku dłużej pozostajemy syci, a dzięki stabilizacji glukozy niwelują napady głodu i niepohamowaną chęć na niezdrowe przekąski, przez co łatwiej kontrolować ilość i jakość dostarczanego pożywienia.

Kasza jaglana - zastosowanie w kuchni

Kaszę jaglaną, np. ekologiczna kasza jaglana BioLife, wykorzystuje się głównie w daniach wytrawnych jako zamiennik dla innych rodzajów kasz, makaronów czy ziemniaków. Oczywiście taka forma podania jest jak najbardziej prawidłowa, jednak kasza skrywa w sobie znacznie więcej możliwości. To na tyle uniwersalny produkt, że sprawdzi się zarówno na słono, jak i słodko, jako dodatek do dania, a także jako osobny posiłek. Zobacz, jak możesz wykorzystać kaszę jaglaną w kuchni:

• Serwować zamiast ziemniaków, ryżu, makaronu lub innych kasz,
• Przygotować pożywną jaglankę z dodatkiem ulubionych owoców (w zastępstwie owsianki),
• Zapiec z warzywami oraz mięsem w formie zapiekanki,
• Zmieloną jaglanką zagęścisz sosy i inne potrawy oraz przygotujesz smaczny budyń,
• Może być dodatkiem do pasztetów oraz bazą chleba bezglutenowego,
• Na kaszy jaglanej upieczesz ciasta, ciasteczka, tarty i inne desery.

Jak widzisz, zastosowanie kaszy jaglanej jest naprawdę bardzo szerokie i z powodzeniem można nią zastąpić inne produkty zbożowe. Co więcej, jest również bezpieczna dla dzieci, więc bez obaw możesz ją włączyć do ich diety. Alternatywą są gotowe produkty dostępne w sprzedaży, między innymi kaszka mleczno-jaglana pełnoziarnista Holle BIO, rekomendowana dzieciom od 4. miesiąca życia.

Nie wiesz, jak przygotować kaszę jaglaną?

• Wypłucz kaszę na sitku,
• Do garnka wlej wodę lub mleko (najlepiej roślinne) i dodaj kaszę w proporcji 2 szklanki płynu na 1 szklankę kaszy,
• Gotuj na małym ogniu ok. 15 minut,
• Po upływie podanego czasu pozostaw kaszę pod przykryciem na ok. 10 minut.

Wypróbuj również inne, zdrowe i ekologiczne kasze, takie jak np. ekologiczna Kasza Gryczana niepalona BioLife oraz ekologiczna Kasza Kuskus BioLife. 

Kasza jaglana a alergia

Kasza jaglana jest produktem o niewielkim potencjale alergizującym. Z reguły to bezpieczny produkt, co zresztą potwierdzają rekomendacje dla najmłodszych oraz osób uczulonych na popularne produkty zbożowe.

Kasza jaglana w ciąży

Kasza jaglana jest również bezpieczna dla kobiet w ciąży oraz w czasie laktacji. Ciężarne oraz matki karmiące piersią mogą bez obaw włączyć do swojego jadłospisu zarówno kaszę jaglaną, jak i wszystkie jej pochodne.

Kasza jaglana - przeciwwskazania

Indeks glikemiczny dla ugotowanej kaszy jaglanej wynosi 70, co w porównaniu z innymi rodzajami kaszy (kasza gryczana i ryż brązowy ok. 50, natomiast kasza jęczmienna zaledwie 25) jest dość wysoką wartością. Do częstego i nadmiernego spożywania kaszy jaglanej powinni ostrożnie podejść diabetycy. Dla pewności warto skonsultować zmiany w menu z dietetykiem lub lekarzem, który oceni, czy spożywanie kaszy jaglanej będzie bezpieczne.

Kasza jaglana - skutki uboczne

Wysoki indeks glikemiczny może przyczynić się do nagłych skoków poziomu insuliny we krwi. Spożywana sporadycznie lub w niewielkich ilościach nie powinna stanowić zagrożenia, jednak warto skonsultować to ze specjalistą. Wysoki indeks glikemiczny jest również powodem, dla którego z jedzenia kaszy jaglanej rezygnują osoby próbujące zrzucić zbędne kilogramy. Niepotrzebnie, ponieważ to nie jedyny wskaźnik, który należy brać pod uwagę, komponując dietę. W kaszy jaglanej jest mnóstwo innych substancji odżywczych, które mają korzystny wpływ na cały organizm.

Podsumowanie

Jagła to wciąż niedoceniany na rodzimych stołach rodzaj kaszy. Pozyskiwana z prosa, stanowi źródło cennych dla ludzkiego organizmu witamin i substancji odżywczych. Duża zawartość krzemu wpływa między innymi na kondycję włosów, skóry i paznokci. Oprócz tego wspomaga pracę całego organizmu, zmniejsza ryzyko groźnych chorób serca, układu oddechowego oraz reguluje poziom kwasowo-zasadowy w żołądku. Kasza jaglana nie zawiera glutenu, a więc może być bezpiecznie spożywana przez osoby chore na celiakię.

Źródła:

1. B. Cieślowska, P. Cieślowska, Superfood czyli o żywności o wysokiej wartości odżywczej, Warszawa, 2016 
2. J. Michałowska, K. Pastusiak, P. Bogdański, Kontrowersje wokół glutenu, Varia Medica 2018 tom 2, nr 1, str. 1319
3. N. J. Aburto, S. Hanson, H. Gutierrez, L. Hooper, P. Elliott, F. P. Cappuccio, Effect of increased potassium intake on cardiovascular risk factors and disease: systematic review and meta-analyses, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4816263/ [dostęp 20.01.2023]