Kwas asparaginowy w diecie. Czy weganie muszą go suplementować?

Kwas asparaginowy spotykany jest również pod nazwą asparagina i należy do grupy aminokwasów. Są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uważa się, że osoby niejedzące mięsa – weganie i wegetarianie mogą mieć niedobory tego składnika. Czy słusznie? Odpowiedź znajdziesz w artykule.

Kwas asparaginowy, czyli kwas DAA  – co to takiego?

Kwas asparaginowy możesz spotkać pod różnymi nazwami, takimi jak asparagina czy kwas DAA. Tak, jak wspomniałam, należy on do organicznych związków chemicznych – aminokwasów, a dokładniej aminokwasów kwasowych. Ma wiele zastosowań w medycynie, szczególnie w przypadku zaburzeń rozwojowych u dzieci (np. u dzieci z opóźnionym wzrostem), ale również w rekonwalescencji po przeróżnych chorobach czy zabiegach operacyjnych. 

Kwas DAA polecany jest szczególnie w stanach związanych z wyczerpaniem organizmu – zarówno fizycznym, jak i psychicznym. Z tego względu w przypadku osób aktywnych fizycznie asparagina może spełniać rolę suplementu, który wspiera procesy regeneracyjne po intensywnych treningach czy okresach wzmożonej aktywności przez dłuższy czas. 

Poza tym kwas DAA może poprawiać koncentrację, budowę tkanki mięśniowej i stymulację hormonu wzrostu, glukagonu i insuliny. Przypisuje mu się również miano „boostera testosteronu”. Kwas asparaginowy znajdziesz głównie w produktach białkowych, np. w odżywkach białkowych, a także w szparagach czy aspartamie.

Kwas asparaginowy a weganizm – czy weganie muszą go suplementować?

Kwas asparaginowy zaliczany jest do aminokwasów endogennych. Są to związki, które mogą same powstawać w Twoim organizmie. Nie trzeba dostarczać ich z zewnątrz, bo ciało potrafi je zsyntetyzować. Asparagina wytworzona zostaje dzięki tzw. reakcji transaminacji 2 składników: szczawiooctanu i glutaminianu. Procesy związane z powstawaniem tej substancji przebiegają m.in. w przysadce i podwzgórzu. 

Skoro jest to aminokwas endogenny, to dlaczego warto wprowadzić go do codziennej suplementacji? Opinie na temat DAA są różne, ale działanie, jakie się mu przypisuje, zachęca głównie mężczyzn do jego suplementacji. Uzupełnianie kwasu asparaginowego może okazać się sensowne, jeżeli jest się osobą aktywną fizycznie, która oczekuje szybszej regeneracji między treningami. Panowie borykający się ze zbyt niskim poziomem testosteronu, ze spadkiem libido czy problemami z erekcją również mogą rozważyć suplementację tym aminokwasem. 

Decydując się na suplementację jakimkolwiek składnikiem, warto skonsultować to z odpowiednią osobą: lekarzem sportowym, dietetykiem lub farmaceutą! Stosowanie DAA może wiązać się z  wystąpieniem skutków ubocznych.

Kwas DAA − skutki uboczne i suplementacja

Suplementacja kwasem asparaginowym możliwa jest w różnych formach. Najczęściej spotyka się go w połączeniu z magnezem. Zalecane dawki suplementacji kwasem asparaginowym mieszczą się w widełkach od 3 g do 5 g na dobę, ale każdą z tych dawek powinien dobrać dla Ciebie specjalista.

Dlaczego ta kontrola jest tak ważna? Suplementacja kwasem asparaginowym może skutkować wystąpieniem szeregu skutków ubocznych. Jednym z nich mogą być problemy z pamięcią czy innymi uszkodzeniami mózgu, a w przypadku osób starszych − również objawy demencji. Zwróć też uwagę na to, że kwas asparaginowy wpływa na szereg hormonów, niezbędnych do prawidłowej pracy organizmu. Niestety nieodpowiednia suplementacja może zaburzyć ich poprawne funkcjonowanie. Poza tym asparagina może odpowiadać za migreny, nudności, nasilenie zmęczenia czy napady lęku.

Kwas asparaginowy − co zapamiętać?

Podsumowując: suplementacja kwasem asparaginowym może nieść ze sobą zarówno korzyści, jak i szkody. Wszystko zależy od celu, formy i ilości, w jakiej suplementujesz ten składnik. Jeżeli nie wykazujesz problemów z pamięcią, testosteronem czy zmęczeniem, odpuść sobie dodatkową dawkę kwasu, są naprawdę lepsze sposoby na poprawę jakości zdrowia niż przyjmowanie kolejnych preparatów. Odpowiadając na pytanie zawarte w tytule: czy weganie muszą suplementować kwas asparaginowy? I tak i nie! Nie, ponieważ ich organizm sam sobie poradzi z wytworzeniem tego składnika. Tak, jeśli występują wspomniane problemy i po konsultacji ze specjalistą nie ma przeciwwskazań do suplementacji asparaginą.

Źródła:

1. Gawęcki J.: Żywienie Człowieka podstawy nauki o żywieniu, TOM 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018
2. Frączek B., Krzywański J., Krysztofiak H., Dietetyka sportowa, PZWL, 2019
3. Examine: serwis o tematyce sportowej [online], dostępny w World Wide Web [14.04.2021]: https://examine.com/supplements/d-aspartic-acid/