Szczepionka na pneumokoki: 10- czy 13-walentna? Opinia lekarza

20. 5. 2018 · Aleksandra Malewska · 4 minuty czytania
  • profilaktyka
Szczepionka na pneumokoki: 10- czy 13-walentna? Opinia lekarza

W styczniu 2017 r. do Programu Szczepień Ochronnych (PSO) dodana została obowiązkowa (nieodpłatna) szczepionka na pneumokoki dla wszystkich maluchów urodzonych po 31 grudnia 2016 r. To duża zmiana, ponieważ dotychczas takie szczepienie w formie nieodpłatnej przysługiwało jedynie dzieciom z grup ryzyka – np. tym chorującym na pierwotne lub wtórne zaburzenia odporności. Zobacz, co to są pneumokoki, jakie mamy rodzaje szczepionek na pneumokokom i czy w ogóle potrzebne jest szczepionka przeciw pneumokokom.

Czym są pneumokoki?

Bakterie Streptococcus pneumoniae, dwoinki zapalenia płuc lub po prostu pneumokoki, to bardzo groźne bakterie. Są one przyczyną ciężkich infekcji, szczególnie wśród najmłodszych. Ponad połowa maluchów w żłobkach i przedszkolach może mieć te bakterie w nosie i gardle. Co ciekawe, nie muszą towarzyszyć temu żadne objawy – są to tak zwani nosiciele, którzy stanowią zagrożenie dla osób wrażliwych.

Czym są pneumokoki

Zastanawiasz się jak dochodzi do zarażenia? Dwoinki zapalenia płuc przenoszą się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z nosicielem lub osobą chorą − zjawisko to jest częste właśnie wśród dzieci uczęszczających do żłobków i przedszkoli.

Pneumokoki są przyczyną nie tylko często spotykanych stanów zapalnych w obrębie górnych dróg oddechowych (zapalenie zatok obocznych nosa, ostre zapalenie ucha środkowego), lecz powodują też ciężkie, zagrażające życiu choroby, jak sepsa pneumokokowa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie płuc. Na te najcięższe stany i ich groźne powikłania najbardziej narażeni są najmłodsi, czyli dzieci do 2. roku życia. Na szczęście dostępne są szczepionki na pneumokoki, które skutecznie chronią przed tymi chorobami.

Szczepionka przeciw pneumokokom

Od nadmiaru różnych informacji na temat szczepionek przeciw pneumokokom można dostać zawrotów głowy! W Polsce przeciw pneumokokom dostępne są dwa rodzaje szczepionek − skoniugowane oraz polisacharydowe. Różnią się od siebie zawartością.

Rzadziej stosowane są szczepionki polisacharydowe, w skład których wchodzi sam cukrowy fragment otoczki. Szczepionki skoniugowane natomiast, zawierają polisacharydy otoczkowe połączone z białkiem nośnikowym, dzięki czemu wywołują lepszą odpowiedź i pamięć immunologiczną. Do szczepienia zdrowych dzieci przeznaczone są dwa rodzaje szczepionek skoniugowanych −  10- i 13-walentne.

Szczepionka przeciw pneumokokom

Czy różnią się od siebie te szczepionki? Różnica tkwi w ilości serotypów dwoinki zapalenia płuc (jej swoistych odmian), przeciwko którym szczepionka jest skierowana. W zależności od liczby tych serotypów, wyróżniami skoniugowane szczepionki 10-walentne i 13-walentne. Stymulują one odporność odpowiednio przeciwko 10 lub 13 różnym serotypom tych bakterii. Obie szczepionki zarejestrowane są już od 6. tygodnia życia. 13-walentna szczepionka na pneumokoki natomiast, przeznaczona jest dodatkowo dla nastolatków i osób dorosłych.

Zastanawiasz się jak wygląda cykl takich szczepień? Schemat szczepienia uzależniony jest zarówno od rodzaju szczepionki, jak i od wieku pacjenta poddawanego szczepieniu. Może zatem obejmować od 1 do 4 dawek. Zarówno szczepionka 13-walentna, jak i 10-walentna podawane są domięśniowo w przednioboczną powierzchnię uda u niemowląt lub mięsień naramienny u dzieci i dorosłych.

Szczepionka dla dzieci przeciw pneumokokom

Co bardzo ważne, obie szczepionki skoniugowane można bezpiecznie podać dziecku podczas jednej wizyty razem z innymi szczepieniami zgodnie z kalendarzem szczepień ochronnych.

Dlaczego warto szczepić dzieci przeciwko pneumokokom?

Szczepionki przeciwko pneumokokom charakteryzują się dużą skutecznością! Pełen cykl szczepień chroni dziecko przed zagrażającą życiu inwazyjną chorobą pneumokokową, zapaleniem płuc czy zapaleniem ucha środkowego

Co ciekawe, szczepionki skoniugowane na pneumokoki ograniczają również nosicielstwo tych bakterii! Szczepionki chronią przed zakażeniem przez niebezpieczne, lekooporne szczepy dwoinki zapalenia płuc. Szczepienie dzieci chroni pośrednio osoby starsze, które często zarażają się właśnie od nich.

Korzyści, jakie płyną ze szczepienia przeciwko pneumokokom są ogromne, gdyż chronią przed potencjalnie śmiertelnymi skutkami infekcji wywołanej przez te bakterie. Jeśli masz jakieś pytania lub wątpliwości dotyczące szczepienia, skontaktuj się ze swoim lekarzem rodzinnym, który udzieli Ci szczegółowych informacji na ten temat.

Dlaczego warto szczepić się przeciwko pneumokokom

Zobacz, też opinię lekarza na temat szczepionce przeciwko krztuścowi: Szczepionka na krztusiec − warto czy nie warto? [opinia lekarza]

Więcej artykułów na ten temat

Aleksandra Malewska