Przejdź do głównej treści
0 wyników
Mapa aptekKontakt
  • Microcart closed

    • Kto powinien zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu?

    28. 7. 2025 · 9 minut czytania
    wzmocnienie odpornościproblemy układu pokarmowego

    Poznaj rodzaje szczepionek na dur brzuszny, czas utrzymywania odporności oraz sytuacje, w których szczepienie jest wskazane.

    mgr farm. Agnieszka Malissa
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    Kto powinien zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu?

    Spis treści

    Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu nie jest obowiązkowe, jednak w określonych sytuacjach może być kluczowym elementem profilaktyki. Z tego artykułu dowiesz się, jakie są rodzaje szczepionek, kto powinien je przyjąć oraz kiedy warto się zaszczepić, planując podróż w rejony endemiczne dla tyfusa. Od 1 lutego 2026 roku w aptekach realizujących szczepienia ochronne, kwalifikacja oraz podanie szczepionki przeciw durowi brzusznemu jest finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Pacjent nie ponosi kosztów samej usługi, zapłaci jedynie za szczepionkę. 

    Kto powinien się zaszczepić na dur brzuszny?

    Dur brzuszny należy do tzw. chorób brudnych rąk. Szczepienie zaleca się:

    • osobom wyjeżdżającym do regionów, w których dur brzuszny występuje endemicznie, zwłaszcza do niektórych krajów Afryki (Nigeria, Kenia, Tanzania), Azji Południowej (Indie, Nepal i kraje ościenne) i Południowo-Wschodniej (Indonezja) oraz Ameryki Południowej (Peru),
    • osobom planującym długotrwały pobyt (powyżej 1 miesiąca) w krajach rozwijających się, szczególnie jeśli zamierzają korzystać z lokalnej kuchni lub przebywać w miejscach o niskim standardzie sanitarnym, zwłaszcza na obszarach wiejskich,
    • pracownikom służb komunalnych (kanalizacji, oczyszczalni ścieków, wodociągów),
    • w sytuacjach zagrożenia epidemicznego, np. podczas powodzi.

    Zobacz również szczepienia przed wyjazdem za granicę, które warto wykonać!

    szczepienia podróżne

    Przed jakimi bakteriami chroni szczepionka na dur brzuszny?

    Dostępne szczepionki przeciwko durowi brzusznemu chronią przed zakażeniem bakterią Salmonella Typhi, która wywołuje dur brzuszny. Nie zapewniają natomiast ochrony przed zakażeniami wywołanymi przez Salmonella Paratyphi (A i B), odpowiedzialnymi za dury rzekome, ani przed innymi pałeczkami Salmonella, które są najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych. 

    Jakie są dostępne rodzaje szczepionek przeciwko durowi brzusznemu?

    Obecnie dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciwko durowi brzusznemu: 

    • szczepionka inaktywowana (polisacharydowa Vi) – zawiera oczyszczony polisacharyd otoczkowy Vi bakterii Salmonella Typhi. Podawana jest w postaci pojedynczego wstrzyknięcia i może być stosowana u osób po ukończeniu 2 lat. W razie utrzymującego się ryzyka zakażenia dawkę przypominającą podaje się co 3 lata.   
    • szczepionka doustna Ty21a – zawiera żywe, osłabione bakterie Salmonella Typhi i jest dostępna w postaci kapsułek. Cykl szczepienia obejmuje 3 kapsułki przyjmowane co drugi dzień i może być stosowany u osób od 5. roku życia. W przypadku dalszego narażenia zaleca się szczepienie przypominające po 3 latach. 

    Rodzaj i skład

    Sposób podania i schemat

    Wiek pacjenta

    Uwagi

    Szczepienie przypominające

    Szczepionka żywa, atenuowana (osłabiona)

    Doustnie, 3 dawki w ciągu 5 dni (1 kapsułka w dniach 1, 3, 5)

    od 5. roku życia

    Kapsułki należy przyjmować na czczo i ≥1 h przed kolejnym posiłkiem, popijając wodą o temperaturze do 37°C. Nie należy ich żuć, połknąć jak najszybciej po włożeniu do jamy ustnej 

    Po upływie 3 latach od ostatniego szczepienia, składa się z przyjęcia trzech kapsułek.

    Szczepionka polisacharydowa - zawiera oczyszczony polisacharyd otoczkowy

    domięśniowo, 1 dawka

    od 2. roku życia

     

    Szczepienie należy powtarzać co 3 lata.
    szczepienie na dur brzuszny

    Szczepionka iniekcyjna a doustna – które wybrać? 

    W Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciwko durowi brzusznemu, które różnią się sposobem podania, schematem szczepienia i grupą pacjentów, u których mogą być stosowane. 

    Cecha  Typhim Vi (iniekcyjna)  Vivotif (doustna) 
    Rodzaj szczepionki  Inaktywowana polisacharydowa  Żywa, atenuowana (Ty21a)
    Sposób podania  1 wstrzyknięcie  3 kapsułki przyjmowane co drugi dzień (1., 3. i 5. dzień) 
    Wiek  Dorośli i dzieci od 2. roku życia Dorośli i dzieci od 5. roku życia
    Czas do nabycia ochrony  Co najmniej 7 dni przed wyjazdem Cały cykl należy zakończyć co najmniej 7-10 dni przed wyjazdem
    Dawka przypominająca Co 3 lata, jeśli ryzyko zakażenia utrzymuje się Po 3 latach – ponownie 3 kapsułki według tego samego schematu

    Szczepionka doustna Vivotif wymaga przestrzegania kilku dodatkowych zasad. Kapsułki należy przyjmować na czczo, co najmniej godzinę przed posiłkiem, popijając wodą o temperaturze do 37°C. Kapsułki należy połykać w całości, nie wolno ich żuć.  
     
    Szczepionki nie należy stosować w trakcie antybiotykoterapii – pierwszą kapsułkę należy przyjąć co najmniej 3 dni przed rozpoczęciem lub co najmniej 3 dni po zakończeniu leczenia antybiotykiem. W przypadku antybiotyków długo działających, np. azytromycyny, przerwa może być dłuższa. Zaleca się również zakończenie pełnego cyklu szczepienia przed rozpoczęciem profilaktyki przeciwmalarycznej. Między przyjęciem ostatniej kapsułki Vivotif a rozpoczęciem większości leków przeciwmalarycznych należy zachować co najmniej 3 dni przerwy. Wyjątek stanowi atowakwon/proguanil, który może być stosowany jednocześnie z Vivotifem. 

    Typhim Vi może być wygodniejszym wyborem dla osób, które preferują jednorazowe szczepienie lub nie mogą stosować żywej szczepionki doustnej. 

    Jak długo działa szczepionka na tyfus?

    Ochrona po szczepieniu przeciwko durowi brzusznemu utrzymuje się przez około 3 lata. Aby szczepienie było skuteczne w czasie podróży, należy wykonać je z odpowiednim wyprzedzeniem. W przypadku szczepionki doustnej Vivotif cały cykl powinien zostać zakończony co najmniej 7–10 dni przed wyjazdem, natomiast szczepionkę iniekcyjną Typhim Vi zaleca się podać 7dni przed planowaną podróżą. Jeśli ryzyko zakażenia utrzymuje się, po 3 latach należy przyjąć szczepienie przypominające.

    Ile kosztuje szczepienie na dur brzuszny w 2026 roku?

    Od 1 lutego 2026 roku kwalifikacja do szczepienia oraz wykonanie szczepienia preparatem Typhim Vi są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Oznacza to, że pacjent nie ponosi kosztów kwalifikacji ani podania szczepionki, płaci jedynie za sam preparat. Finansowanie dotyczy wyłącznie szczepienia podawanego w postaci iniekcji, nie dotyczy szczepionki doustnej. 

    Ile kosztuje szczepionka? Szczepionki Typhim Vi i Vivotif nie są refundowane, a koszt preparatu może różnić się w zależności od wybranego preparatu i apteki.

    Gdzie można zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu?

    Osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu w aptekach posiadających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szczepień ochronnych. W razie potrzeby farmaceuta może również wystawić receptę farmaceutyczną na szczepionkę. Szczepienie można także wykonać w placówce podstawowej opieki zdrowotnej, prywatnym gabinecie lekarskim lub poradni medycyny podróży. 

    szczepienia w aptekach Dr.Max

    Szczepienie na dur brzuszny w aptece – z dofinansowaniem NFZ

    Od 1 lutego 2026 roku osoby dorosły (18+) mogą zaszczepić się przeciw durowi brzusznemu w ramach finansowania publicznego. Bezpłatne są zarówno kwalifikacja do szczepienia, jak i jego wykonanie, jednak dotyczy to wyłącznie szczepionki podawanej w postaci iniekcji i nie obejmuje szczepionki doustnej.  

    Obecnie cały proces od wywiadu, przez wystawienie recepty farmaceutycznej, po wykonanie szczepienia odbywa się w jednym miejscu, bez konieczności wizyty u lekarza. Sama szczepionka, podobnie jak większość szczepionek stosowanych w medycynie podróży, nie jest refundowana, dlatego pacjent pokrywa jedynie koszt jej zakupu.

    Szczepionka na dur brzuszny – przeciwwskazania

    Przeciwwskazaniem do szczepienia jest: 

    • nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek składnik szczepionki,  
    • ostra choroba przebiegająca z wysoką gorączką – w takim przypadku szczepienie należy odroczyć do czasu wyzdrowienia.  

    Dodatkowe przeciwwskazania do stosowania doustnej szczepionki Vivotif: 

    • wrodzony lub nabyty niedobór odporności (w tym pacjenci otrzymujący leki immunosupresyjne lub antymitotyczne)  
    • ostra choroba żołądkowo-jelitowa – szczepienie należy odroczyć do czasu powrotu do zdrowia. 
    szczepienia na tyfus

    Szczepionka na dur brzuszny – skutki uboczne

    Skutki uboczne występujące po szczepionce na dur brzuszny mogą różnić się w zależności od rodzaju przyjętego preparatu. 

    Działania niepożądane po szczepionce iniekcyjnej (Typhim Vi) 

    Najczęściej występują odczyny w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból, zaczerwienienie, obrzęk i stwardnienie. Mogą pojawić się również ból głowy, bóle mięśni, zmęczenie, osłabienie i złe samopoczucie. Rzadziej występują gorączka, świąd w miejscu podania oraz nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, wysypka, pokrzywka i bóle stawów. 

    Działania niepożądane po szczepionce doustnej (Vivotif) 

    Najczęściej występują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka. Mogą pojawić się również gorączka, ból głowy i zaczerwienienie skóry. Rzadziej obserwuje się osłabienie, złe samopoczucie, zmęczenie, dreszcze, bóle mięśni i stawów, ból pleców, zawroty głowy, mrowienie, zmniejszenie apetytu, wzdęcia, gazy oraz reakcje skórne (wysypka, świąd). 

    Czy szczepienie na dur brzuszny wystarczy, żeby czuć się bezpiecznie w podróży? 

    Skuteczność dostępnych szczepionek przeciw durowi brzusznemu wynosi od 50% do 80%, dlatego nawet po szczepieniu bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny osobistej i bezpiecznego żywienia. Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania, ale nie zastępuje środków ostrożności. Aby ograniczyć ryzyko zakażenia, należy myć ręce wodą z mydłem przed jedzeniem (lub stosować preparaty do dezynfekcji, jeśli nie ma dostępu do wody), pić wyłącznie wodę butelkowaną lub przegotowaną, unikać napojów z lodem niewiadomego pochodzenia, oraz nie spożywać żywności od ulicznych sprzedawców. 

    Szczepionka na dur brzuszny (tyfus) – podsumowanie

    Dur brzuszny występuje na całym świecie, jednak największe ryzyko zakażenia dotyczy regionów o niskim poziomie higieny oraz ograniczonym dostępie do bezpiecznej wody i odpowiednich warunków sanitarnych. Najwięcej zachorowań odnotowuje się w Azji Południowej, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryce Południowej oraz Afryce Północnej i Zachodniej. Szczepienie jest zalecane przede wszystkim osobom podróżującym do regionów endemicznych, zwłaszcza planującym dłuższy pobyt lub wyjazd do miejsc o niskim standardzie sanitarnym.  

    W Polsce dostępne są dwie szczepionki – inaktywowana podawana w postaci iniekcji oraz doustna zawierająca żywe, osłabione bakterie. Ochrona po szczepieniu utrzymuje się przez około 3 lata, jednak nie zastępuje przestrzegania zasad higieny. Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia podczas podróży, należy zwracać uwagę na bezpieczeństwo spożywanej żywności i wody oraz regularnie myć lub dezynfekować ręce. 

    FAQ

    Najnowsze artykuły

    Książeczka zdrowia dziecka – czym jest i do czego służy?

    Książeczka zdrowia dziecka – czym jest i do czego służy?

    Książeczka zdrowia dziecka to jeden z pierwszych dokumentów, jaki maluch otrzymuje w życiu. Dostaje ją rodzina jeszcze na oddziale noworodkowym, zaraz po porodzie. To w niej na bieżąco zapisuje się przebieg rozwoju fizycznego dziecka, przechorowane choroby, wykonane zabiegi, wyniki bilansów zdrowia oraz historię szczepień.
    dr n. biol., mgr farm. Barbara Bukowska

    Nieutulony płacz po szczepieniu – kiedy jest NOP-em i co robić

    Nieutulony płacz po szczepieniu – kiedy jest NOP-em i co robić

    Wizyty w gabinecie zabiegowym to dla najmłodszych pacjentów i ich opiekunów moment pełen emocji. Krótkotrwały płacz zaraz po samym wkłuciu to naturalna reakcja organizmu na ból i stres – nie powinien niepokoić. Inaczej jest jednak, gdy dziecka nie da się uspokoić przez dłuższy czas – taki uporczywy krzyk może być sygnałem wymagającym uwagi. Czy długotrwały płacz po szczepieniu mieści się w granicach...
    dr n. biol., mgr farm. Barbara Bukowska

    Mity o szczepionkach – najczęstsze mity o szczepionkach

    Mity o szczepionkach – najczęstsze mity o szczepionkach

    W internecie obok rzetelnej wiedzy medycznej pojawiają się też informacje niepotwierdzone naukowo, co czasem utrudnia ich odróżnienie. Dotyczy to również niektórych twierdzeń na temat bezpieczeństwa szczepień, ich składu czy wpływu na układ odpornościowy.
    mgr farm. Agnieszka Malissa

    Wysypka po szczepieniu – kiedy jest normalna, a kiedy wymaga konsultacji?

    Wysypka po szczepieniu – kiedy jest normalna, a kiedy wymaga konsultacji?

    Zauważenie jakichkolwiek zmian skórnych u dziecka lub osoby dorosłej wkrótce po wizycie w gabinecie zabiegowym to sytuacja, która naturalnie wywołuje niepokój.
    dr n. biol., mgr farm. Barbara Bukowska

    Szczepienia przed wyjazdem na Bali – praktyczny przewodnik

    Szczepienia przed wyjazdem na Bali – praktyczny przewodnik

    Bali od lat jest jednym z ulubionych kierunków wakacyjnych Polaków, ale pod względem epidemiologicznym to zupełnie inny świat niż Europa. Szczepienia przed wyjazdem nie są prawnie obowiązkowe – jedyny wyjątek dotyczy osób tranzytujących przez kraje z żółtą gorączką – ale odpowiednie przygotowanie to najważniejszy element ochrony przed lokalnymi zagrożeniami: od WZW A i duru brzusznego, po wściekliznę...
    Technik farmaceutyczny Agnieszka Oćwieja

    Kinesiotaping – czym jest i jak działa plastrowanie dynamiczne?

    Kinesiotaping – czym jest i jak działa plastrowanie dynamiczne?

    Kinesiotaping to metoda stosowana jako uzupełnienie terapii bólu, kontuzji, obrzęków oraz nadmiernego napięcia mięśni. Najczęściej wykorzystuje się ją w fizjoterapii i medycynie sportowej, choć taśmy zyskują popularność również w kosmetologii, ortopedii i ginekologii.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Koadministracja szczepionek – na czym polega? Czy jest bezpieczne

    Koadministracja szczepionek – na czym polega? Czy jest bezpieczne

    Koadministracja szczepionek to podanie dwóch lub więcej szczepionek podczas jednej wizyty – na przykład przeciw grypie i pneumokokom jednocześnie, każdą w osobnym zastrzyku. To bezpieczne i wygodne rozwiązanie: pozwala szybciej uzyskać pełną ochronę, zwiększa szansę na terminowe wykonanie wszystkich zalecanych szczepień i ogranicza liczbę wizyt w aptece. Bezpieczeństwo takiego podejścia potwierdzają...
    mgr farm. Agnieszka Malissa

    Czy po szczepieniu można ćwiczyć i ile czasu odczekać po zastrzyku

    Czy po szczepieniu można ćwiczyć i ile czasu odczekać po zastrzyku

    To, czy ćwiczyć w dniu szczepienia, to pytanie, które nurtuje nie tylko sportowców wyczynowych, ale każdego, kto regularnie się rusza albo pracuje fizycznie. Wiele osób zastanawia się, czy aktywność fizyczna po przyjęciu preparatu jest bezpieczna i jak wysiłek oddziałuje na kształtowanie się odporności. Samo szczepienie nie wymaga zwykle kilkudniowego leżenia w łóżku, jednak zbyt intensywny, źle...
    dr n. biol., mgr farm. Barbara Bukowska

    Najlepsze serum z wąkrotką azjatycką – ranking 2026

    Najlepsze serum z wąkrotką azjatycką – ranking 2026

    Szukasz najlepszego serum z wąkrotką azjatycką? Sprawdź ranking 5 produktów i poznaj ich działanie. Podpowiadamy, jak wybrać serum dopasowane do potrzeb skóry.
    mgr Sylwia Brodniewska

    Najlepszy krem z wąkrotką azjatycką – ranking produktów 2026

    Najlepszy krem z wąkrotką azjatycką – ranking produktów 2026

    Szukasz najlepszego kremu z wąkrotką azjatycką? Sprawdź ranking 5 produktów, poznaj właściwości CICA i wybierz kosmetyk dopasowany do potrzeb swojej skóry.
    mgr Sylwia Brodniewska

    O autorze
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    Od ponad 10 lat zarządza apteką, dbając o standardy obsługi pacjenta i wdrażając nowoczesne usługi farmaceutyczne. Obecnie jako Manager ds. Usług Farmaceutycznych odpowiada za rozwój, wdrażanie i utrzymanie jakości usług farmaceutycznych w aptekach. Pełni również funkcję Przewodniczącej Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej – tworzy strategię wdrażania usług i szkoli farmaceutów. Jej główne obszary działalności zawodowej obejmują opiekę farmaceutyczną oraz szczepienia ochronne. Organizuje punkty szczepień, kwalifikuje pacjentów i koordynuje działania medyczne oraz edukacyjne. Wdraża badania diagnostyczne w aptekach, wspierające profilaktykę i wczesne wykrywanie chorób przewlekłych. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Publikuje w czasopismach naukowych – jej prace ukazały się m.in. w Trends in Pharmacological Sciences, Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis oraz „Farmacji Polskiej”. Prowadzi warsztaty i szkolenia dla farmaceutów z opieki farmaceutycznej i szczepień ochronnych. Działa także jako edukatorka zdrowotna – prowadzi wykłady dla seniorów w domach pomocy społecznej, klubach seniora i w ramach programów NFZ, z naciskiem na profilaktykę i szczepienia. Ukończyła studia podyplomowe „Zasady organizacji i realizacja zadań zespołów interdyscyplinarnych w opiece medycznej” na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (2025–2026), „Nowoczesna farmacja i farmakologia kliniczna z elementami zintegrowanej opieki farmaceutycznej” na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2024–2025) oraz „Marketing na Rynku Farmaceutycznym” na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (2023–2024).
    Przeczytaj więcej od tego autora
    Powrót do listy
    O autorze
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    mgr farm. Agnieszka Malissa
    Od ponad 10 lat zarządza apteką, dbając o standardy obsługi pacjenta i wdrażając nowoczesne usługi farmaceutyczne. Obecnie jako Manager ds. Usług Farmaceutycznych odpowiada za rozwój, wdrażanie i utrzymanie jakości usług...
    Przeczytaj więcej od tego autora

    Spis treści