Kto powinien zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu?

Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu nie jest obowiązkowe, jednak w określonych sytuacjach może być kluczowym elementem profilaktyki. Z tego artykułu dowiesz się, jakie są rodzaje szczepionek, kto powinien je przyjąć oraz kiedy warto się zaszczepić, planując podróż w rejony endemiczne dla tyfusa.

Kto powinien się zaszczepić na dur brzuszny?

Dur brzuszny należy do tzw. chorób brudnych rąk. Szczepienie zaleca się:

• osobom podróżującym do regionów, w których choroba występuje endemicznie lub pojawiają się ogniska epidemiczne, zwłaszcza przy pobycie trwającym miesiąc lub dłużej (Azja Południowa i Wschodnia, Afryka, Ameryka Środkowa i Południowa),
• pracownikom służb komunalnych (kanalizacji, oczyszczalni ścieków, wodociągów),
• w sytuacjach zagrożenia epidemicznego, np. podczas powodzi, w ramach szczepień masowych.

Zobacz również szczepienia przed wyjazdem za granicę, które warto wykonać!

Przed jakimi bakteriami chroni szczepionka na dur brzuszny?

Szczepionka na dur brzuszny zawiera antygeny Salmonella typhi – pałeczki wywołującej tę chorobę. Nie chroni natomiast przed S. paratyphi (innym rodzajem bakterii durowej) ani przed niedurowymi szczepami Salmonella spp., które powodują zatrucia pokarmowe.

Jakie są dostępne rodzaje szczepionek przeciwko durowi brzusznemu?

Dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciw durowi brzusznemu podawane w iniekcji oraz 1 doustna.

Jak długo działa szczepionka na tyfus?

Czas działania szczepionki na tyfus zależy od jej rodzaju i składu:

• doustna i polisacharydowa – odporność utrzymuje się ok. 3 lata,
• inaktywowana oraz skojarzona z tężcem – odporność 3–5 lat.

U osób leczonych immunosupresyjnie lub z niedoborami odporności reakcja na szczepionkę może być osłabiona.

Gdzie można zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu?

Tego szczepienia nie może podać farmaceuta w aptece. Jest wykonywane w przychodniach oraz w specjalistycznych punktach szczepień dla podróżnych. Zobacz inne szczepienia w aptece, z których mogą skorzystać osoby dorosłe.

Szczepionka na dur brzuszny – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami do szczepienia są:

• nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu,
• ostra infekcja z gorączką,
• choroba przewlekła w fazie zaostrzenia (zwłaszcza z gorączką).

Łagodna infekcja nie stanowi bezwzględnego ani czasowego przeciwwskazania do podania szczepionki na tyfus.

Inne możliwe przeciwwskazania mogą obejmować wiek, ciążę i okres karmienia piersią zależnie od rodzaju szczepionki.

Szczepionka na dur brzuszny – skutki uboczne

Po podaniu szczepionki w formie zastrzyku mogą wystąpić odczyny miejscowe (zaczerwienienie, bolesny obrzęk). Możliwe są także objawy ogólne – ból głowy, gorączka, wysypka – zarówno po podaniu domięśniowym, podskórnym, jak i doustnym.

W przypadku szczepionki doustnej mogą dodatkowo pojawić się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, biegunka, wymioty).

Wszystkie wymienione objawy zazwyczaj ustępują w ciągu 24–48 godzin i mają łagodny charakter.

Szczepionka na dur brzuszny (tyfus) – podsumowanie

Szczepionki przeciwko durowi brzusznemu występują w kilku rodzajach i mogą być stosowane także u dzieci. Odporność pojawia się po kilku dniach od zakończenia szczepienia, ale utrzymuje się jedynie przez określony czas. Istnieją ściśle określone wskazania do ich podania – nie jest to szczepienie rutynowe.

FAQ

Źródła:

1. Kuna A, Pacjent po tropiku. Najczęstsze choroby tropikalne i pasożytnicze – diagnostyka i leczenie, PZWL, Warszawa, 2024
2. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/dur-brzuszny/ [dostęp 13.08.2025)
3. CHPL szczepionek przeciwko durowi zarejestrowanych na terenie RP, https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public [dostęp 13.08.2025]
4. https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/szczepienia_przed_podroza_ekspert/362544,czy-szczepienie-przeciwko-durowi-brzusznemu-dzieci-wyjezdzajacych-na-wczasy-typu-all-inclusive-jest-uzasadnione [dostęp 13.08.2025]
5. https://medycynatropikalna.pl/szczepienia [dostęp 13.08.2025]
6. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html [dostęp 28.08.2025]