Przejdź do głównej treści
0 wyników
  • 0,00 zł
    Microcart closed
  • Szczepionka na wściekliznę – jak długo utrzymuje się odporność po szczepieniu?

    27. 8. 2025 · 5 minut czytania
    wzmocnienie odporności

    Odporność po szczepieniu przeciw wściekliźnie nie utrzymuje się na stałe. Sprawdź, jak długo działa szczepionka, kiedy i u kogo potrzebne są dawki przypominające.

    mgr Katarzyna Deptuła
    mgr Katarzyna Deptuła
    Szczepionka na wściekliznę – jak długo utrzymuje się odporność po szczepieniu?

    Wścieklizna to groźna choroba zakaźna, która niemal zawsze kończy się śmiercią. Skuteczna profilaktyka w postaci szczepień chroni zarówno osoby narażone zawodowo, jak i te, które miały kontakt ze zwierzęciem podejrzanym o wściekliznę. Zobacz, jak wygląda schemat szczepienia na wściekliznę!

    Kto powinien przyjąć szczepionkę przeciw wściekliźnie?

    Szczepienie przeciw wściekliźnie zaleca się:

    • pracownikom laboratoriów diagnostycznych, naukowo-badawczych i produkcyjnych mających kontakt z wirusem,
    • lekarzom weterynarii, opiekunom zwierząt oraz leśnikom,
    • osobom narażonym na kontakt z potencjalnie zakażonymi zwierzętami, takimi jak psy, koty, skunksy, szopy pracze czy nietoperze,
    • dorosłym i dzieciom przebywającym lub podróżującym do obszarów, w których występuje wścieklizna,
    • osobom po kontakcie ze zwierzęciem potencjalnie chorym na wściekliznę.

    Zobacz inne szczepienia przed wyjazdem za granicę, które warto rozważyć!

    Kiedy należy przyjąć szczepionkę na wściekliznę – przed czy po narażeniu na zakażenie?

    Szczepionka przeciw wściekliźnie stosowana jest w dwóch sytuacjach:

    • w profilaktyce przedekspozycyjnej – u osób z grup ryzyka, jeszcze przed możliwym zakażeniem,
    • w profilaktyce poekspozycyjnej – po pogryzieniu lub kontakcie ze śliną chorego bądź podejrzanego o wściekliznę zwierzęcia.

    Wścieklizna to neuroinfekcja o najwyższym współczynniku śmiertelności spośród wszystkich chorób zakaźnych. Każdy przypadek u osoby niezaszczepionej lub u której nie wdrożono odpowiednich działań po pogryzieniu (podanie immunoglobuliny i/lub szczepionki), kończy się śmiercią.

    szczepionka przeciw wściekliźnie

    Ile dawek szczepionki przeciw wściekliźnie jest potrzebnych w każdym schemacie?

    Szczepionki przeciw wściekliźnie dla ludzi zawierają inaktywowane (zabite) wirusy. Liczba dawek zależy od rodzaju profilaktyki oraz tego, czy pacjent był wcześniej szczepiony.

    Schemat profilaktyki przedekspozycyjnej

    • 3 dawki szczepionki w dniach: 0, 7 oraz 21–28,
    • po 12 miesiącach dawka uzupełniająca,
    • kolejne dawki przypominające co 5 lat

    Schemat profilaktyki poekspozycyjnej u osób wcześniej nieszczepionych

    Stosuje się szczepionkę, a przy ciężkich narażeniach (kategoria III) dodatkowo immunoglobulinę.


    Dostępne są dwa schematy:

    • Essen (podstawowy): 5 dawek w dniach 0, 3, 7, 14 i 28,
    • Zagrzeb (alternatywny): 4 dawki – dwie jednocześnie w dniu 0, następnie w dniach 7 i 21.

    Schemat poekspozycyjny u osób wcześniej szczepionych

    Podaje się 2 dawki w dniach 0 i 3.

    Immunoglobuliny nie stosuje się, jeśli:

    • wcześniej ukończono pełny cykl szczepień przedekspozycyjnych,
    • wcześniej ukończono pełny cykl szczepień poekspozycyjnych,
    • rozpoczęto szczepienie poekspozycyjne i przyjęto co najmniej 2 dawki szczepionki.

    Czy wymagane są dawki przypominające?

    Osoby zawodowo narażone na wściekliznę, które przeszły szczepienie podstawowe i dawkę uzupełniającą, powinny otrzymywać dawki przypominające co 5 lat.

    szczepionka na wściekliznę

    Jak szybko po ugryzieniu lub zadrapaniu należy rozpocząć szczepienie na wściekliznę?

    Szczepienie należy rozpocząć natychmiast po ekspozycji, bez czekania na rozwój objawów. Dokładne postępowanie zależy jednak od rodzaju kontaktu ze zwierzęciem. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżnia trzy kategorie narażenia, które określają konieczność podania szczepionki i immunoglobuliny.

     

    Kategoria narażenia

    Charakter ekspozycji

    Zalecane postępowanie

    kategoria I – brak narażenia

    Dotykanie lub karmienie zwierząt, oślinienie skóry bez przerwania jej ciągłości.

    Nie stosuje się profilaktyki, jeśli dostępna jest wiarygodna dokumentacja medyczna dotycząca zwierzęcia

    kategoria II – narażenie

    Skubanie odsłoniętej skóry, niewielkie zadrapania lub otarcia bez krwawienia.

    Natychmiast podać szczepionkę. Leczenie można przerwać, jeśli w ciągu 10 dni obserwacji zwierzę pozostaje zdrowe lub testy laboratoryjne wykluczą obecność wirusa

    kategoria III – ciężkie narażenie

    Pojedyncze lub liczne ugryzienia/zadrapania przechodzące przez skórę, oślizienie błon śluzowych (np. lizanie), kontakt z nietoperzami. 


    Do tej kategorii zalicza się także ugryzienia w okolice głowy, szyi, twarzy, dłoni i genitaliów z uwagi na silne unerwienie.

    Natychmiast podać szczepionkę i immunoglobulinę. Immunoglobulinę można podać do 7 dni od pierwszej dawki szczepionki. Leczenie można przerwać, jeśli obserwacja zwierzęcia lub badania laboratoryjne potwierdzą brak wirusa

    Jak długo utrzymuje się odporność po szczepieniu na wściekliznę?

    Odporność po szczepieniu nie jest trwała i z czasem stopniowo słabnie. U osób szczególnie narażonych zaleca się dawki przypominające co 2–5 lat, aby utrzymać skuteczną ochronę. W niektórych przypadkach odporność może utrzymywać się nawet do 10 lat.

    Szczepionka na wściekliznę – przeciwwskazania

    Ze względu na to, że zachorowanie na wściekliznę niemal zawsze kończy się zgonem, nie ma przeciwwskazań do stosowania szczepienia poekspozycyjnego.

    Szczepienie przedekspozycyjne można natomiast odroczyć w przypadku gorączki lub ostrej choroby.

    Szczepionka na wściekliznę dla człowieka – skutki uboczne

    Po podaniu szczepionki na wściekliznę mogą pojawić się:

    • odczyny miejscowe – zaczerwienienie, obrzęk, bolesność lub świąd w miejscu wstrzyknięcia,
    • odczyny ogólne – ból lub zawroty głowy, bezsenność, gorączka, ból brzucha, kołatanie serca.

    Sporadycznie zgłaszano ciężkie odczyny neurologiczne.

    Ile kosztuje szczepionka na wściekliznę dla człowieka?

    Cena jednej dawki szczepionki przeciw wściekliźnie waha się od 150 do 300 zł i dotyczy profilaktyki przedekspozycyjnej (dla osób narażonych zawodowo lub podróżujących). 

    W przypadku pogryzienia szczepienie jest bezpłatne w ramach NFZ dla osób ubezpieczonych.

    Gdzie można zaszczepić się przeciwko wściekliźnie?

    Szczepionka przeciw wściekliźnie nie znajduje się na liście szczepień wykonywanych w aptekach. Podawana jest w przychodniach i wyznaczonych punktach szczepień po narażeniu na wirusa lub w ramach profilaktyki przedekspozycyjnej. Sprawdź inne szczepienia w aptece, które zrealizuje osoba po 18. roku życia!

    Sprawdź preparaty pierwszej pomocy

    Szczepionka na wściekliznę – podsumowanie

    Szczepionka przeciw wściekliźnie jest skuteczną i bezpieczną metodą ochrony zarówno przed narażeniem, jak i po kontakcie z potencjalnie zakażonym zwierzęciem. W wielu sytuacjach, zwłaszcza po ekspozycji, jej podanie wraz z immunoglobuliną jest jedyną szansą na uniknięcie śmiertelnej choroby.

    FAQ

    O autorze
    mgr Katarzyna Deptuła
    mgr Katarzyna Deptuła
    Farmaceutka i copywriterka medyczna, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Katarzyna Deptuła od 2013 roku pracuje w branży farmaceutycznej, a od 2018 roku łączy wiedzę medyczną z copywritingiem i SEO, tworząc rzetelne i angażujące treści dla pacjentów oraz specjalistów ochrony zdrowia. Od 2023 roku prowadzi własną działalność pod nazwą Medyczny Akapit, specjalizującą się w opracowywaniu treści z zakresu medycyny, zdrowia i farmacji. Specjalizuje się w opracowywaniu artykułów eksperckich, treści edukacyjnych dla pacjentów i HCP, materiałów tworzonych zgodnie z zasadami Evidence-Based Medicine oraz opisów kategorii produktowych dla aptek internetowych. Interesuje się komunikacją zdrowotną, SEO w branży medycznej oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w procesie tworzenia treści. Posiada certyfikaty AIDEAS oraz Google „Umiejętności Jutra” w obszarze sztucznej inteligencji. W swojej pracy stawia na precyzję, aktualność danych i przejrzysty, zrozumiały język. Prywatnie jest psią mamą oraz fanką muzyki post-rockowej, metalowej i metalcore’u. LinkedIn: linkedin.com/in/katarzyna-deptula Strona: medycznyakapit.com
    Przeczytaj więcej od tego autora
    O autorze
    mgr Katarzyna Deptuła
    mgr Katarzyna Deptuła
    Farmaceutka i copywriterka medyczna, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Katarzyna Deptuła od 2013 roku pracuje w branży farmaceutycznej, a od 2018 roku łączy wiedzę medyczną z copywritingiem i SEO, tworząc rzetelne...
    Przeczytaj więcej od tego autora