Szczyt zachorowań nadejdzie szybciej. Nowa mutacja wirusa grypy wyprzedza kalendarz

Aktualne dane epidemiologiczne płynące z Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz raporty krajowe potwierdzają, że sezon infekcyjny 2025/2026 przebiega pod znakiem wyraźnej dominacji wirusa grypy typu A. Szczególną uwagę lekarzy przykuwa wariant H3N2, a dokładniej jego podtyp K. To właśnie ta mutacja odpowiada za wcześniejszy niż w ubiegłych latach wzrost liczby hospitalizacji oraz szybsze rozprzestrzenianie się wirusa w populacji.

Z tego artykułu dowiesz się:

• jak wygląda przebieg sezonu grypowego 2025/2026,
• czym charakteryzuje się nowy wariant wirusa,
• czy warto się szczepić na grypę.

Tegoroczny sezon grypowy charakteryzuje się specyficzną dynamiką. W Polsce szczyt zachorowań przypada zazwyczaj na przełom lutego i marca, jednak obecne wskaźniki sugerują przesunięcie tego terminu o około 3–4 tygodnie. Już teraz odnotowuje się liczby chorych, które w poprzednich latach były typowe dla samego środka sezonu. Sytuacja ta jest skutkiem ewolucji wirusa grypy, który nauczył się skuteczniej omijać obronę naszego organizmu.

Sprawdź też: Grypa – jakie są przyczyny i jak rozpoznać objawy wirusa grypy?

Dlaczego nowy wariant H3N2 budzi niepokój?

Grypa typu A, a w szczególności podtyp H3N2, jest związana z cięższym przebiegiem infekcji, zwłaszcza u seniorów oraz małych dzieci. W bieżącym sezonie zidentyfikowano zmiany w budowie zewnętrznej wirusa (tzw. strukturze antygenowej), które sklasyfikowano jako podtyp K.

Zmiany te są na tyle istotne, że przeciwciała, które wytworzyliśmy podczas infekcji w poprzednich latach, mogą mieć problem z rozpoznaniem i neutralizacją nowego wariantu. 

Choć nowy wariant łatwiej się przenosi z człowieka na człowieka, nie musi to automatycznie oznaczać, że u każdego wywoła on drastycznie cięższy przebieg choroby. Wyzwaniem pozostaje jednak skala zjawiska – większa liczba zakażonych w krótkim czasie przekłada się na tłok w przychodniach oraz na oddziałach internistycznych i pediatrycznych.

Sprawdź popularne kategorie

Obraz kliniczny i współwystępowanie patogenów

Infekcje wywołane przez dominujący wariant wirusa grypy charakteryzuje gwałtowny, nagły początek. Pacjenci często potrafią wskazać moment, w którym poczuli się źle. Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości należą:

• wysoka gorączka (często powyżej 39°C), trudna do obniżenia,
• silne bóle mięśni i stawów,
• suchy, męczący kaszel,
• wyraźne osłabienie, utrzymujące się przez wiele dni nawet po ustąpieniu gorączki.

Sytuację utrudnia obecność innych wirusów atakujących układ oddechowy, w tym RSV oraz nowe odmiany SARS-CoV-2 (COVID-19). Precyzyjne rozróżnienie przyczyny choroby jest kluczowe: na grypę, w przeciwieństwie do wielu innych infekcji wirusowych, mamy skuteczne leki. Działają jednak najlepiej, jeśli zostaną podane w ciągu pierwszych 48 godzin od wystąpienia objawów.

Dlatego też tak duży nacisk kładzie się na szybką diagnostykę. Testy typu „combo”, wykrywające jednocześnie grypę, COVID-19 i RSV, stały się podstawowym narzędziem, które pozwala wcześnie dobrać odpowiednią terapię.

Sprawdź testy na grypę.

Skuteczność szczepień w obliczu mutacji

Czy dostępne szczepionki działają na zmutowanego wirusa? Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Europejskiej Agencji Leków (EMA), szczepionki na sezon 2025/2026 zawierają składnik skierowany przeciwko wirusowi A/H3N2.

Mimo że odnotowano pewne różnice między wirusem referencyjnym, a tym obecnie atakującym, nie oznacza to braku ochrony. Szczepienie, nawet przy niepełnym dopasowaniu, wciąż „uczy” układ odpornościowy rozpoznawania wroga. Dzięki temu znacząco spada ryzyko najgroźniejszych powikłań: zapalenia płuc, zapalenia mięśnia sercowego czy niewydolności oddechowej. A to właśnie ochrona przed hospitalizacją jest najważniejszym celem szczepień.

Dane z Polski dają powody do ostrożnego optymizmu. Liczba wykonanych szczepień przekroczyła 2,1 miliona, co jest wynikiem lepszym niż przed rokiem (wzrost o ponad 300 tysięcy). Cieszy zwłaszcza wysoki odsetek zaszczepionych seniorów (65–79 lat), którzy są najbardziej narażeni na ciężki przebieg i powikłania grypy. Niestety, ogólny poziom wyszczepienia Polaków wciąż odbiega od standardów zachodnich, co ułatwia wirusowi szybkie rozprzestrzenianie się.

Prognoza na nadchodzące tygodnie

Epidemiolodzy przewidują, że styczeń i luty będą miesiącami o najwyższym natężeniu zachorowań. Powrót dzieci do szkół po przerwie świątecznej oraz wyjazdy na ferie zimowe to czynniki, które tradycyjnie napędzają epidemię. Dzieci pełnią w tym łańcuchu rolę głównych wektorów – często przechodzą infekcję łagodnie, ale zarażają starszych członków rodziny.

W obliczu rosnącej liczby zakażeń wariantem H3N2, zalecenia lekarzy pozostają niezmienne:

• Nadal warto przyjąć szczepionkę, nawet w trakcie trwania sezonu grypowego. Organizm potrzebuje około 2–3 tygodni na wytworzenie odporności.
• Izolacja w razie gorszego samopoczucia. To najskuteczniejszy sposób na przerwanie łańcucha zakażeń.
• Regularne mycie rąk i wietrzenie pomieszczeń.

Obecna sytuacja wymaga od personelu medycznego czujności, a od pacjentów – odpowiedzialności. Choć wariant H3N2 jest wyzwaniem, dysponujemy narzędziami (lekami i szczepionkami), które pozwalają skutecznie z nim walczyć i minimalizować ryzyko powikłań.

Źródła:

1. Assessing the risk of influenza for the EU/EEA in the context of increasing circulation of A(H3N2) subclade K 20 November 2025, https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/threat-assessment-brief-assessing-risk-influenza-november-2025, [dostęp: 19.12.2025 r.]
2. https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-chorobach-zakaznych, [dostęp: 19.12.2025 r.]